Adhyaya 194

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तच्छ्रुत्वानान्तदेवेन विश्वरूपमुदाहृतम् । देवराजस्तथा देवाः परं विस्मयमागताः

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ଅନନ୍ତଦେବ ନିଜ ବିଶ୍ୱରୂପ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିବା କଥା ଶୁଣି, ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ପରମ ବିସ୍ମୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 2

दृष्ट्वा चाप्सरसं पुण्यामुर्वशीं कमलाननाम् । संत्रस्तो विस्मितश्चाभूदिन्द्रो राजश्रिया वृतः

କମଳମୁଖୀ ପୁଣ୍ୟ ଅପ୍ସରା ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାଜଶ୍ରୀରେ ଘେରା ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଭୟରେ ସନ୍ତ୍ରସ୍ତ ହେଲେ ଓ ବିସ୍ମୟରେ ଭରିଗଲେ।

Verse 3

न किंचिदुत्तरं वाक्यमुक्तवाञ्जोषमास्थितः । इति वृत्तान्तभूतं हि नारायणविचेष्टितम्

ସେ କୌଣସି ଉତ୍ତରବାକ୍ୟ କହିଲେ ନାହିଁ; ନିରବ ରହିଲେ। ଏହି ସବୁ ନାରାୟଣଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଲୀଳା-ବିଚେଷ୍ଟାର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ହେଲା।

Verse 4

भृगोः खात्यां समुत्पन्ना लक्ष्मीः श्रुत्वा तु वै नृप । वैश्वरूपं परं रूपं विस्मिताचिन्तयत्तदा

ହେ ନୃପ! ଭୃଗୁଙ୍କ କନ୍ୟା ଖ୍ୟାତିରୁ ଜନ୍ମିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସେହି ପରମ ବୈଶ୍ୱରୂପର କଥା ଶୁଣି ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ସେତେବେଳେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତନ କଲେ।

Verse 5

केनोपायेन स स्यान्मे भर्ता नारायणः प्रभुः । व्रतेन तपसा वापि दानेन नियमेन च

‘କେଉଁ ଉପାୟରେ ସେ ପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣ ମୋର ପତି ହେବେ—ବ୍ରତରେ, ତପସ୍ୟାରେ, ଦାନରେ, କିମ୍ବା ନିୟମାଚରଣରେ?’

Verse 6

वृद्धानां सेवनेनाथ देवताराधनेन वा । इति चिन्तापरां कन्यां सती ज्ञात्वा युधिष्ठिर

‘କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ସେବାରେ, ଅଥବା ଦେବତାଙ୍କ ଆରାଧନାରେ?’—ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର! ଏପରି ଚିନ୍ତାରେ ଲୀନ ସେହି କନ୍ୟାକୁ ସତୀ ବୁଝିଲେ।

Verse 7

प्राह प्राप्तो मया भर्ता शङ्करस्तपसा किल । प्रजापतिश्च गायत्र्या ह्यन्याभिरभिवाञ्छिताः

ସେ କହିଲା—ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପତିରୂପେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି; ଗାୟତ୍ରୀଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜାପତି ପ୍ରାପ୍ୟ—ଏଭଳି ଅନ୍ୟ ସାଧନାଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଅଭୀଷ୍ଟ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 8

तपसैव हि ते प्राप्यस्तस्मात्तच्चर सुव्रते । तपस्त्वं हि महच्चोग्रं सर्ववाञ्छितदायकम्

ସେ କେବଳ ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ହିଁ ପ୍ରାପ୍ୟ; ତେଣୁ, ହେ ସୁବ୍ରତେ, ସେହି ତପ ଆଚରଣ କର। ତପ ମହାନ ଓ ଉଗ୍ର; ଏହା ସମସ୍ତ ଅଭୀଷ୍ଟ ଦାନ କରେ।

Verse 9

मार्कण्डेय उवाच । सागरान्तं समासाद्य लक्ष्मीः परपुरंजय । चचार विपुलं कालं तपः परमदुश्चरम्

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ପରପୁରଂଜୟ! ସମୁଦ୍ରାନ୍ତକୁ ପହଞ୍ଚି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦୀର୍ଘକାଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଶ୍ଚର ତପ ଆଚରଣ କଲେ।

Verse 10

स्थाणुवत्संस्थिता साभूद्दिव्यं वर्षसहस्रकम् । तत इन्द्रादयो देवाः शङ्खचक्रगदाधराः

ସେ ଏକ ହଜାର ଦିବ୍ୟବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ତମ୍ଭ ପରି ଅଚଳ ହୋଇ ଦାଁଡ଼ି ରହିଲେ। ତାପରେ ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦାଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଦେବମାନେ (ସେଠାକୁ) ଆସିଲେ।

Verse 11

भूत्वा जग्मुस्तदर्थं ते सा तु पृष्टवती सुरान् । विश्वरूपं वैष्णवं यत्तद्दर्शयत माचिरम्

ସେମାନେ ସେହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ (ସେ ରୂପ ଧାରଣ କରି) ସେଠାକୁ ଗଲେ। କିନ୍ତୁ ସେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—“ବିଳମ୍ବ କରନି; ସେହି ବୈଷ୍ଣବ ବିଶ୍ୱରୂପ ମୋତେ ଦେଖାଅ।”

Verse 12

विलक्षा व्रीडिता देवा गत्वा नारायणं तदा । अब्रुवन् वैश्वरूपं नो शक्ता दर्शयितुं वयम्

ବିଭ୍ରାନ୍ତ ଓ ଲଜ୍ଜିତ ଦେବମାନେ ତେବେ ନାରାୟଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କହିଲେ— “ଆମେ ବୈଶ୍ୱରୂପ ଦର୍ଶାଇବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ।”

Verse 13

ततो यथेष्टं ते जग्मुः स च विष्णुरचिन्तयत् । उग्ररूपा स्थिता देवी देहं दहति भार्गवी

ତାପରେ ସେମାନେ ଯଥେଷ୍ଟ ଚାଲିଗଲେ। ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଚିନ୍ତା କଲେ— “ଉଗ୍ରରୂପେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଭାର୍ଗବୀ ଦେବୀ ତପସ୍ୟାର ତାପରେ ନିଜ ଦେହକୁ ଦହୁଛନ୍ତି।”

Verse 14

तां तस्मात्तत्र गत्वाहं वरं दत्त्वा तु वाञ्छितम् । पुनस्तपः करिष्यामि दर्शयिष्यामि वा पुनः । वैष्णवं विश्वरूपं यद्दुर्दश्यं देवदानवैः

ଏହେତୁ ମୁଁ ସେଠାକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛିତ ବର ଦେଇ, ପୁନର୍ବାର ତପସ୍ୟା କରିବି; ଏବଂ ଦେବ-ଦାନବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଦର୍ଶ୍ୟ ସେହି ବୈଷ୍ଣବ ବିଶ୍ୱରୂପକୁ ପୁନଃ ଦର୍ଶାଇବି।”

Verse 15

मार्कण्डेय उवाच । ततो गत्वा हृषीकेशः सागरान्तस्थितां श्रियम् । प्राह तुष्टोऽस्मि ते देवि वरं वृणु यथेप्सितम्

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ— ତାପରେ ହୃଷୀକେଶ ସମୁଦ୍ରତଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଶ୍ରୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ— “ଦେବି, ମୁଁ ତୁମପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ; ଯଥେପ୍ସିତ ବର ଚୟନ କର।”

Verse 16

श्रीरुवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव प्रपन्नाया जनार्दन । तदा दर्शय यद्दृष्टमप्सरोभिस्तवानघ

ଶ୍ରୀ କହିଲେ— “ହେ ଦେବ, ହେ ଜନାର୍ଦନ! ଶରଣାଗତ ମୋ ପ୍ରତି ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଅପ୍ସରାମାନେ ଯେ ରୂପ ଦେଖିଥିଲେ ସେହି ରୂପ ମୋତେ ଦର୍ଶାଅ।”

Verse 17

विश्वरूपमनन्तं च भूतभावन केशव । गन्धमादनमासाद्य कृतं यच्च तपस्त्वया

ହେ କେଶବ, ଭୂତଭାବନ! ମୋତେ ତୁମ ବିଶ୍ୱରୂପ ଓ ଅନନ୍ତରୂପ ଦର୍ଶାଅ—ଗନ୍ଧମାଦନକୁ ପହଞ୍ଚି ତୁମେ କରିଥିବା ତପସ୍ ସହ ଯୁକ୍ତ ସେଇ ଦର୍ଶନ।

Verse 18

तद्वदस्व विभो विष्णो न मिथ्या यदि केशव । श्रद्दधामि न चैवाहं रूपस्यास्य कथंचन

ଏହେତୁ ହେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ବିଷ୍ଣୁ, ହେ କେଶବ—ଯଦି ଏହା ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ, ତେବେ ମୋତେ କୁହ। ମୋର ଶ୍ରଦ୍ଧା ଅଛି; କିନ୍ତୁ ଏହି ରୂପକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମଧ୍ୟ ସଠିକ୍ ଭାବେ ବୁଝିପାରୁନି।

Verse 19

बहुभिर्यक्षरक्षोभिर्मायाचारिप्रचारिभिः । छन्दिता मम जानद्भिर्भावमन्तर्गतं हरौ

ବହୁ ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସ—ମାୟାଚାରରେ ଘୁରି ଛଳ ପ୍ରଚାର କରି—ମୋତେ ଠକିଲେ; ଯଦ୍ୟପି ମୋର ଅନ୍ତର୍ଭାବ ହରିଙ୍କୁ ନିବିଡ଼ ଭାବେ ନିବିଷ୍ଟ ବୋଲି ସେମାନେ ଭଲଭାବେ ଜାଣୁଥିଲେ।

Verse 20

भूत्वा विष्णुस्वरूपास्ते चक्रिणश्च चतुर्भुजाः । सुव्रीडिता गताः सर्वे विश्वरूपो सहायतः

ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁସଦୃଶ ରୂପ ଧାରଣ କରି—ଚକ୍ରଧାରୀ, ଚତୁର୍ଭୁଜ ହୋଇ—ମହା ଲଜ୍ଜାରେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ; ଏବଂ ବିଶ୍ୱରୂପ ପ୍ରଭୁ ସହାୟ ଓ ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ।

Verse 21

मार्कण्डेय उवाच । नारायणोऽथ भगवाञ्छङ्खचक्रगदाभृतम् । तया तथोक्तस्तद्रूपं मुक्त्वा वै सुरपूजितम्

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ତେବେ ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦାଧାରୀ ଭଗବାନ ନାରାୟଣ, ସେ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ପୂଜା କରୁଥିବା ସେଇ ରୂପକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ।

Verse 22

रूपं परं यथोक्तं वै विश्वरूपमदर्शयत् । दर्शयित्वा वचः प्राह पञ्चरात्रविधानतः

ଯଥା କୁହାଯାଇଥିଲା ସେହିପରି ସେ ପରମ ରୂପ—ବିଶ୍ୱରୂପ—ପ୍ରକାଶ କଲେ। ତାହା ଦେଖାଇ ପରେ ପାଞ୍ଚରାତ୍ର ବିଧାନାନୁସାରେ ବଚନ କହିଲେ।

Verse 23

योऽर्चयिष्यति मां नित्यं स पूज्यः स च पूजितः । धनधान्यसमायुक्तः सर्वभोगसमन्वितः

ଯେ ମୋତେ ନିତ୍ୟ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରେ, ସେ ପୂଜ୍ୟ ହୁଏ ଏବଂ ପୂଜିତ ମଧ୍ୟ ହୁଏ। ସେ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଯଥୋଚିତ ଭୋଗ-ସୁଖ ପାଏ।

Verse 24

मूलं हि सर्वधर्माणां ब्रह्मचर्यं परं तपः । तेनाहं तत्र स्थास्यामि मूलश्रीपतिसंज्ञितः

ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ହିଁ ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ମୂଳ; ଏହାই ପରମ ତପ। ତେଣୁ ମୁଁ ସେଠାରେ ‘ମୂଳଶ୍ରୀପତି’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇ ଅବସ୍ଥାନ କରିବି।

Verse 25

मूलश्रीः प्रोच्यते ब्राह्मी ब्रह्मचर्यस्वरूपिणी । सर्वयोगमयी पुण्या सर्वपापहरी शुभा

‘ମୂଳଶ୍ରୀ’କୁ ‘ବ୍ରାହ୍ମୀ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ—ସେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟସ୍ୱରୂପିଣୀ। ସେ ସର୍ବଯୋଗମୟୀ, ପୁଣ୍ୟା, ଶୁଭା ଏବଂ ସର୍ବପାପହାରିଣୀ।

Verse 26

पतिस्तस्याः प्रभुरहं वरदः प्राणिनां प्रिये । रेवाजले नरः स्नात्वा योऽर्चयेन्मां यतव्रतः

ହେ ପ୍ରିୟେ! ମୁଁ ତାହାର ପତି ଓ ପ୍ରଭୁ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ବର ଦେବାଳୁ। ଯେ ନର ରେବାଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ସଂଯମିତ ବ୍ରତରେ ମୋତେ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରେ—

Verse 27

मूलश्रीपतिनामानं वाञ्छिते प्राप्नुयात्फलम् । दानानि तत्र यो दद्यान्महादानानि च प्रिये

‘ମୂଳଶ୍ରୀପତି’ ନାମସ୍ମରଣରେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ମିଳେ। ଏବଂ ଯେ ତଥାନେ ଦାନ ଦିଏ, ହେ ପ୍ରିୟେ, ସେ ମହାଦାନ ମଧ୍ୟ କରେ।

Verse 28

सहस्रगुणितं पुण्यमन्यस्थानादवाप्यते । दृष्टं त्वया तत्र देशे सम्यक्चैवावधारितम् । तदर्चित्वा परान् कामानाप्स्यसि त्वं न संशयः

ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ମିଳୁଥିବା ପୁଣ୍ୟଠାରୁ ସେଠାରେ ପ୍ରାପ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ସହସ୍ରଗୁଣ ହୁଏ। ତୁମେ ସେ ଦେଶ ଦେଖି ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ଅବଧାରଣ କରିଛ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ପରମ କାମନା ପାଇବ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 29

वरं वृणीष्व देवेशि वाञ्छितं दुर्लभं सुरैः । दुर्गसंसारकान्तारपतितैः परमेश्वरि

ହେ ଦେବେଶୀ, ଦେବମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଏମିତି ଇଚ୍ଛିତ ବର ବାଛ। ହେ ପରମେଶ୍ୱରୀ, ଦୁର୍ଗମ ସଂସାର-କାନ୍ତାରରେ ପତିତ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ (ତାରକ କୃପା ଦିଅ)।

Verse 30

श्रीरुवाच । नारायण जगद्धातर्नारायण जगत्पते । नारायण परब्रह्म नारायणपरायण

ଶ୍ରୀ କହିଲେ—ହେ ନାରାୟଣ, ଜଗଦ୍ଧାତା; ହେ ନାରାୟଣ, ଜଗତ୍ପତି; ହେ ନାରାୟଣ, ପରବ୍ରହ୍ମ—ନାରାୟଣ ହିଁ ମୋର ପରମ ଆଶ୍ରୟ।

Verse 31

प्रसीद पाहि मां भक्त्या सम्यक्सर्गे नियोजय । प्रियो ह्यसि प्रियाहं ते यथा स्यां तत्तथा कुरु

ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ; ଭକ୍ତିଦ୍ୱାରା ମୋତେ ରକ୍ଷା କର ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିର କ୍ରମରେ ମୋତେ ଯଥୋଚିତ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କର। ତୁମେ ମୋର ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମର ପ୍ରିୟା—ଏହିପରି ମୋତେ ଯେପରି ହେବା ଉଚିତ ସେପରି କର।

Verse 32

गृहं धर्मार्थकामानां कारणं देव संमतम् । तदास्थायाश्रमं पुण्यं मां श्रेयसि नियोजय

ହେ ଦେବ! ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମର କାରଣ—ଦେବସମ୍ମତ। ତେଣୁ ସେହି ପୁଣ୍ୟ ଆଶ୍ରମ ସ୍ଥାପନ କରି ମୋତେ ପରମ ଶ୍ରେୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।

Verse 33

नारायण उवाच । नारायणगिरा देवि विज्ञप्तोऽस्मि यतस्त्वया । नारायणगिरिर्नाम तेन मेऽत्र भविष्यति

ନାରାୟଣ କହିଲେ—ହେ ଦେବୀ! ତୁମେ ‘ନାରାୟଣ’ ନାମୋଚ୍ଚାର ସହିତ ଯେ ନିବେଦନ କରିଛ, ତାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଅବଗତ ହେଲି। ତେଣୁ ଏଠାରେ ମୋ ନାମରେ ‘ନାରାୟଣଗିରି’ ନାମକ ପବିତ୍ର ପର୍ବତ ହେବ।

Verse 34

नारायणस्मृतौ याति दुरितं जन्मकोटिजम् । यस्माद्गिरति तस्माच्च गिरिरित्येव शब्दितम्

ନାରାୟଣଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ କୋଟି ଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପ ନଶିଯାଏ। ଏବଂ ଏହା ସେହି ଦୁରିତକୁ ‘ଗିରତି’—ଅର୍ଥାତ୍ ଗ୍ରସି ନେଇଥାଏ—ତେଣୁ ‘ଗିରି’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 35

तस्मात्सर्वाश्रयो देवि गिरिः पर्वतराङ्भवेत् । सुरासुरमनुष्याणां यथाहमपि चाश्रयः

ଏହିପରି, ହେ ଦେବୀ! ଏହି ଗିରି ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ହୋଇ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବ—ଯେପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ।

Verse 36

य एतत्पूजयिष्यन्ति मण्डलस्थं परं मम । नारायणगिरिर्नाम देवरूपं शुभेक्षणे

ହେ ଶୁଭେକ୍ଷଣେ! ଯେମାନେ ଏହି ପବିତ୍ର ମଣ୍ଡଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ମୋର ପରମ ରୂପକୁ ପୂଜିବେ, ସେମାନେ ‘ନାରାୟଣଗିରି’ ନାମକ ଏହି ଦେବରୂପ ତୀର୍ଥକୁ ହିଁ ଆରାଧନା କରିବେ।

Verse 37

ते दिव्यज्ञानसम्पन्ना दिव्यदेहविचेष्टिताः । दिव्यं लोकमवाप्स्यन्ति दिव्यभोगसमन्विताः

ସେମାନେ ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଓ ଦିବ୍ୟଦେହର ଶକ୍ତି-ସାମର୍ଥ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଦିବ୍ୟଭୋଗ ସହିତ ଦିବ୍ୟଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।

Verse 38

मार्कण्डेय उवाच । तयोरेवं संवदतोर्देवा इन्द्रपुरोगमाः । समागता वनोद्देशं सागरान्ते महर्षयः

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ସେ ଦୁଇଜଣ ଏଭଳି ସଂବାଦ କରୁଥିବାବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ଦେବଗଣ, ହେ ମହର୍ଷିମାନେ, ସମୁଦ୍ରତଟର ଏକ ବନପ୍ରଦେଶକୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 39

ततो भृगुं देवराजो नारायणविचिन्तितम् । वव्रे ज्ञात्वा तु तत्कन्यां धर्मात्मा स ददौ च ताम्

ତାପରେ ଦେବରାଜ ନାରାୟଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମନୋନୀତ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ବର ଭାବେ ବାଛିଲେ। ଏହା ଜାଣି ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ତାଙ୍କୁ ବିବାହାର୍ଥେ ଦାନ କଲେ।

Verse 40

धर्मोऽपि विधिवद्वत्स विवाहं समकारयत् । देवदेवस्य राजर्षे देवतार्थे समाहितः

ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ, ହେ ବତ୍ସ, ବିଧିମତେ ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ କରାଇଲେ—ହେ ରାଜର୍ଷି—ଦେବତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ଦେବଦେବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ।

Verse 41

युधिष्ठिर उवाच । धर्मो विवाहमकरोद्विधिवद्यत्त्वयोदितम् । को विधिस्तत्र का दत्ता दक्षिणा भृगुणापि च

ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ—ଆପଣ କହିଲେ ଧର୍ମ ବିଧିମତେ ବିବାହ କରାଇଲେ। ସେଠାରେ କେଉଁ ବିଧି ଥିଲା, ଏବଂ ଭୃଗୁ କେଉଁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଲେ?

Verse 42

विवाहयज्ञे समभूत्स्रुक्स्रुवग्रहणे च कः । ऋत्विजः के सदस्याश्च तस्यासन् द्विजसत्तम

ସେହି ବିବାହ-ଯଜ୍ଞରେ ସ୍ରୁକ୍ ଓ ସ୍ରୁବ ଗ୍ରହଣ କାର୍ଯ୍ୟ କିଏ କଲେ? ସେଠାରେ ଋତ୍ୱିଜ କେଉଁମାନେ ଥିଲେ ଓ ପଣ୍ଡିତ ସଦସ୍ୟ କେଉଁମାନେ ଥିଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ?

Verse 43

किं तस्यावभृथं त्वासीत्तत्सर्वं वद विस्तरात् । त्वद्वाक्यामृतपानेन तृप्तिर्मम न विद्यते

ସେହି ଯଜ୍ଞର ଅବଭୃଥ-ସ୍ନାନ କିପରି ଥିଲା? ସବୁକିଛି ବିସ୍ତାରରେ କହନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ବାକ୍ୟାମୃତ ପାନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋର ତୃପ୍ତି ହୁଏନାହିଁ।

Verse 44

मार्कण्डेय उवाच । नारायणविवाहस्य यज्ञस्य च युधिष्ठिर । तपसस्तस्य देवस्य सम्यगाचरणस्य च

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର! ନାରାୟଣଙ୍କ ବିବାହ ଓ ସେହି ଯଜ୍ଞ ବିଷୟରେ, ଏବଂ ସେହି ଦିବ୍ୟଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଓ ସମ୍ୟକ୍ ଆଚରଣ ବିଷୟରେ (ଶୁଣ)।

Verse 45

वक्तुं समर्थो न गुणान्ब्रह्मापि परमेश्वरः । तथाप्युद्देशतो वच्मि शृणु भूत्वा समाहितः

ତାହାର ଗୁଣଗାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବାକୁ ପରମେଶ୍ୱର ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ ନୁହନ୍ତି। ତଥାପି ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଇଙ୍ଗିତମାତ୍ର କହୁଛି; ସମାହିତଚିତ୍ତରେ ଶୁଣ।

Verse 46

ब्रह्मा सप्तर्षयस्तत्र स्रुक्स्रुवग्रहणे रताः । अग्नीञ्जुहुविरे राजन्वेदिर्धात्री ससागरा

ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସପ୍ତର୍ଷିମାନେ ସ୍ରୁକ୍–ସ୍ରୁବ ଗ୍ରହଣରେ ନିରତ ଥିଲେ। ହେ ରାଜନ୍! ସେମାନେ ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କୁ ଆହୁତି ଦେଲେ; ସମୁଦ୍ରସହିତ ପୃଥିବୀ ହିଁ ବେଦୀ ହେଲା।

Verse 47

ददुः समुद्रा रत्नानि ब्रह्मर्षिभ्यो नृपोत्तम । धनदोऽपि ददौ वित्तं सर्वब्राह्मणवाञ्छितम्

ହେ ନୃପୋତ୍ତମ! ସମୁଦ୍ରମାନେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ରତ୍ନ ଦାନ କଲେ; ଧନଦ କୁବେର ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛିତ ସମସ୍ତ ଧନ ଦେଲେ।

Verse 48

विश्वकर्माऽपि देवानां ब्रह्मर्षीणां परंतप । वेश्मानि सुविचित्राणि सर्वरत्नमयानि च

ହେ ପରନ୍ତପ! ବିଶ୍ୱକର୍ମା ମଧ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କ ଓ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ବିଚିତ୍ର, ସର୍ବରତ୍ନମୟ ଭବନ ନିର୍ମାଣ କଲେ।

Verse 49

कृत्वा प्रदर्शयामास देवेन्द्राय यशस्विने । शतक्रतुस्ततो विप्रान्कापिष्ठलपुरोगमान्

ଏପରି କରି ସେ ଯଶସ୍ବୀ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତାହା ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ; ପରେ ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର କାପିଷ୍ଠଳ-ପୁରୋଗାମୀ ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ତାହା ଦେଖାଇଲେ।

Verse 50

शौनकादींश्च पप्रच्छ बष्कलाञ्छागलानपि । आत्रेयानपि राजेन्द्र वृणुध्वमभिवाञ्छितम्

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ସେ ଶୌନକାଦି, ବଷ୍କଳ, ଛାଗଳ ଏବଂ ଆତ୍ରେୟମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—“ଯାହା ଅଭିବାଞ୍ଛିତ, ତାହା ବାଛ।”

Verse 51

दृष्ट्वा ते चित्ररत्नानि प्राहुः सर्वेश्वरेश्वरम् । देवानां च ऋषीणां च सङ्गमोऽयं सुपुण्यकृत्

ସେଇ ବିଚିତ୍ର ରତ୍ନମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ସର୍ବେଶ୍ୱରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଦେବମାନଙ୍କ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ଏହି ସଙ୍ଗମ ପରମ ପୁଣ୍ୟକର।”

Verse 52

अस्मिन्पुण्ये सुरेशान वस्तुं वाञ्छामहे सदा । शतक्रतुः प्राह पुनर्वासो वात्र भविष्यति । सत्यधर्मरता यूयं यावत्कालं भविष्यथ

ହେ ସୁରେଶ୍ୱର! ଏହି ପୁଣ୍ୟସ୍ଥାନରେ ଆମେ ସଦା ବାସ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ। ଶତକ୍ରତୁ ପୁନର୍ବାର କହିଲେ—ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠ ରହିବ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ତୁମର ପୁନଃପୁନଃ ବାସ ହେବ।

Verse 53

मार्कण्डेय उवाच । पृष्टं यद्राजशार्दूल के मखे होत्रिणोऽभवन् । तत्प्रोच्यमानमधुना शृणु भूत्वा समाहितः

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ରାଜଶାର୍ଦୂଳ! ସେହି ଯଜ୍ଞରେ କେଉଁମାନେ ହୋତୃ ଋତ୍ୱିଜ ଥିଲେ ବୋଲି ତୁମେ ପଚାରିଥିଲ। ଏବେ ମୁଁ କହୁଛି; ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଶୁଣ।

Verse 54

सनत्कुमारप्रमुखाः सदस्यास्तस्य चाभवन् । औद्गात्रमत्र्यङ्गिरसौ मरीचिश्च चकार ह

ସେହି ଯଜ୍ଞସଭାରେ ସନତ୍କୁମାର ପ୍ରମୁଖ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। ଉଦ୍ଗାତୃ କାର୍ଯ୍ୟ ଅତ୍ରି ଓ ଅଙ୍ଗିରସ କଲେ, ମରୀଚି ମଧ୍ୟ କଲେ।

Verse 55

हौत्रं धर्मवसिष्ठौ च ब्रह्मत्वं सनको मुनिः । षट्त्रिंशद्ग्रामसाहस्रं प्रादात्तेभ्यः शतक्रतुः

ହୋତୃ କାର୍ଯ୍ୟ ଧର୍ମ ଓ ବସିଷ୍ଠ କଲେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ (ମୁଖ୍ୟ ଯଜ୍ଞ-ନିରୀକ୍ଷକ) ପଦ ମୁନି ସନକ ଧାରଣ କଲେ। ଶତକ୍ରତୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଛତ୍ତିଶ ହଜାର ଗ୍ରାମ ଦାନ କଲେ।

Verse 56

लक्ष्मीर्भर्त्रा च संयुक्ताभवत्तत्कृतवान्प्रभुः । ब्रह्मणो जुह्वतो वह्निं यावद्देशस्थितैः सुरैः

ସେହି କର୍ମଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁ ଏହି ସିଦ୍ଧି ସାଧନ କଲେ—ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିଜ ଭର୍ତ୍ତା ସହ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଆହୁତି ଦେଉଥିବାବେଳେ, ଦେଶଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ଦେବମାନେ ସେହି ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିର ସାକ୍ଷୀ ହେଲେ।

Verse 57

दृष्टं ललाटं देशोऽसौ ललाट इति संज्ञितः । स देशः श्रीपतेः क्षेत्रपुण्यं देवर्षिसेवितम्

ସେ ଦେଶଟି ଲଲାଟ ସଦୃଶ ଦେଖାଯାଇଥିବାରୁ ‘ଲଲାଟ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ସେ ଭୂମି ଶ୍ରୀପତିଙ୍କ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର, ଦେବ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ସେବିତ।

Verse 58

सर्वाश्चर्यमयं दिव्यं दिव्यसिद्धिसमन्वितम् । ब्राह्मणानां ततः पङ्क्तिं निवेशयितुमुद्यता

ସେଠାରେ ସବୁକିଛି ଆଶ୍ଚର୍ୟମୟ, ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ସିଦ୍ଧିରେ ସମନ୍ୱିତ ଥିଲା। ତାପରେ ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପଙ୍କ୍ତିରେ ବସାଇବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।

Verse 59

लक्ष्मीः श्रीपतिनामानमाह देवं वचस्तदा श्रीरुवाच । य एते ब्राह्मणाः शिष्या भृग्वादीनां यतव्रताः

ତେବେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଶ୍ରୀପତି ନାମକ ଦେବଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ—“ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୃଗୁ ଆଦି ଋଷିମାନଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ; ଯତବ୍ରତରେ ଦୃଢ଼।”

Verse 60

तान्निवेशयितुमिच्छामि त्वत्प्रसादादधोक्षज । मरीच्यादयः सुरेन्द्रेण स्थापिता गरुडध्वज

ହେ ଅଧୋକ୍ଷଜ! ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଏଠାରେ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି। ହେ ଗରୁଡଧ୍ୱଜ! ମରୀଚି ଆଦି ଋଷିମାନେ ସୁରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ।

Verse 61

नैष्ठिकव्रतिनो विप्रा बहवोऽत्र यतव्रताः । प्राजापत्ये व्रते ब्राह्मे केचिदत्र व्यवस्थिताः । तानहं स्थापयिष्यामि त्वत्प्रसादादधोक्षज

ଏଠାରେ ଅନେକ ବିପ୍ର ନୈଷ୍ଠିକ ବ୍ରତଧାରୀ ଓ ସଂଯମୀ। କେହି ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ବ୍ରତରେ, କେହି ବ୍ରାହ୍ମ ବ୍ରତରେ ସ୍ଥିତ। ହେ ଅଧୋକ୍ଷଜ! ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ ଏଠାରେ ସ୍ଥାପନ କରିବି।

Verse 62

मार्कण्डेय उवाच । ततः कौतूहलधरो भगवान्वृषभध्वजः । पप्रच्छ व्रतिनः सर्वान्वृत्तिभेदे व्यवस्थितान्

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ତାପରେ କୌତୁହଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭଗବାନ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଜୀବିକା ଓ ଆଚରଣରେ ଅବସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ବ୍ରତଧାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।

Verse 63

नारदोऽपि महादेवमुपेत्य च सतीपतिम् । प्राह कृष्णाजिनधरो नैष्ठिका ब्राह्मणा ह्यमी

ନାରଦ ମଧ୍ୟ ସତୀପତି ମହାଦେବଙ୍କୁ ନିକଟେ ଯାଇ, କୃଷ୍ଣାଜିନ ଧାରଣ କରି କହିଲେ—“ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ନୈଷ୍ଠିକ; ଆଜୀବନ ବ୍ରତରେ ଦୃଢ।”

Verse 64

अमी कार्याः सुवस्त्रेण छन्नगुह्या द्विजोत्तमाः । प्राजापत्याश्चतुर्विंशसहस्राणि नरेश्वर

ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ଦିଆଯାଉ, ଏବଂ ଗୁହ୍ୟାଙ୍ଗ ସୁଚିତ୍ର ଭାବେ ଆବୃତ ରହୁ। ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ନିୟମାନୁସାରୀ ଏମାନେ ଚବିଶ ହଜାର, ହେ ନରେଶ୍ୱର।

Verse 65

ब्रह्मचर्यव्रतस्थानां व्रतब्रह्मविचारिणाम् । द्वादशैषां सहस्राणि सन्ति वै वृषभध्वज

ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ବ୍ରତରେ ଅବସ୍ଥିତ, ବ୍ରତଧର୍ମ ଓ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଚିନ୍ତନକାରୀ ଏମାନେ ବାର ହଜାର, ହେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ।

Verse 66

नारदस्य वचः श्रुत्वा देवा देवर्षयोऽपि च । साधु साध्वित्यमन्यन्त नोचुः केचन किंचन

ନାରଦଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଦେବମାନେ ଓ ଦେବର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ “ସାଧୁ, ସାଧୁ” ବୋଲି ଅନୁମୋଦନ କଲେ; କେହି ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଆପତ୍ତି କହିଲେ ନାହିଁ।

Verse 67

समाह्वयत्ततो लक्ष्मीस्तान् विप्रान् भक्तिसंयुता । उवाच चरणान्गृह्य प्रसादः क्रियतां मयि

ତେବେ ଭକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସେହି ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପାଦ ଧରି କହିଲେ— “ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ, ମୋତେ କୃପା କରନ୍ତୁ।”

Verse 68

षट्त्रिंशच्च सहस्राणि वेश्मनामत्र संस्थितिः । विश्वकर्मकृतानां तु तेषु तिष्ठन्तु वोऽखिलाः

ଏଠାରେ ଛତ୍ତିଶ ହଜାର ଗୃହରେ ନିବାସ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି। ବିଶ୍ୱକର୍ମା ନିର୍ମିତ ସେହି ଘରଗୁଡ଼ିକରେ ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ବସନ୍ତୁ।”

Verse 69

ते तथेति प्रतिज्ञाय स्थिताः संप्रीतमानसाः । धनधान्यसमृद्धाश्च वाञ्छितप्राप्तिलक्षणाः । सर्वकामसमृद्धाश्च ह्यनारम्भेषु कर्मणाम्

ସେମାନେ “ତଥାସ୍ତୁ” ବୋଲି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ ସେଠାରେ ରହିଲେ। ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ ହେଲେ, ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତିର ଲକ୍ଷଣ ଲାଭ କଲେ, ଏବଂ କଠିନ ପ୍ରୟାସ ଛଡ଼ା ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ କାମନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।

Verse 70

इति संस्थाप्य तान् विप्रान् सा स्थिता पर्यपालयत् । चतुर्धा तु स्थितो विष्णुः श्रिया देव्याः प्रिये रतः

ଏଭଳି ସେହି ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି ସେ ତାହାଁରେ ରହି ତାଙ୍କର ପାଳନ-ରକ୍ଷା କଲେ। ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ଦେବୀ ଶ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ରମଣ କରି ଚତୁର୍ବିଧ ରୂପରେ ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ।

Verse 71

एवं वैवाहिकमखे निवृत्ते ऋषयस्तु तम् । ऊचुश्चावभृथस्नानं कुत्र कुर्मो जनार्दन

ଏଭଳି ବିବାହ-ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ ହେଲାପରେ ଋଷିମାନେ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ କହିଲେ— “ହେ ଜନାର୍ଦନ, ଅବଭୃଥ-ସ୍ନାନ ଆମେ କେଉଁଠି କରିବୁ?”

Verse 72

इति श्रुत्वा तु वचनं श्रीपतिः पादपङ्कजात् । मुमोच जाह्नवीतोयं रेवामध्यगमं शुचि

ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ଶ୍ରୀପତି ନିଜ ପାଦପଦ୍ମରୁ ପବିତ୍ର ଜାହ୍ନବୀ (ଗଙ୍ଗା) ଜଳ ମୁକ୍ତ କଲେ; ସେ ନିର୍ମଳ ଧାରା ରେବାର ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା।

Verse 73

हरेः पादोदकं दृष्ट्वा निःसृतं मुनयस्तु ते । विस्मिताः समपद्यन्त जानन्तस्तस्य गौरवम्

ହରିଙ୍କ ପାଦୋଦକ ନିର୍ଗତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ତାହାର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଜାଣିଥିବା ସେ ମୁନିମାନେ ବିସ୍ମୟାକୁଳ ହେଲେ।

Verse 74

रुद्रेण सहिताः सर्वे देवता ऋषयस्तथा । संकथा विस्मिताश्चक्रुर्विधुन्वन्तः शिरांसि च

ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ବିସ୍ମୟରେ ପରସ୍ପର କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିଲେ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ମୁଣ୍ଡ ହଲାଇଲେ।

Verse 75

ऋषय ऊचुः । ब्रूहि शम्भो किमत्रायं अकस्माद्वारिसम्भवः । विष्णोः पादाम्बुजोत्थश्च सम्मोहकरणः परः

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ଶମ୍ଭୋ, ଏଠାରେ ଏହି ଜଳ ହଠାତ୍ କିପରି ଉଦ୍ଭବ ହେଲା? ଏବଂ ଏହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରୁ କିପରି ନିର୍ଗତ ହୋଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ର ସମ୍ମୋହରେ ନିମଗ୍ନ କରୁଛି?

Verse 76

ईश्वर उवाच । पादोदकमिदं विष्णोरहं जानामि वै सुराः । दशाश्वमेधावभृथैः स्नानमत्रातिरिच्यते

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ଦେବମାନେ, ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦୋଦକ ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଦଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଅବଭୃଥ-ସ୍ନାନ ପୁଣ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରେ।

Verse 77

युष्माभिः श्रीपतिः पूज्यः स्नानं चावभृथं कुतः । भविष्यतीति तेनाशु इदं वोऽर्थे विनिर्मितम्

ତୁମେମାନେ ଶ୍ରୀପତିଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ତେବେ ପୃଥକ୍ ଅବଭୃଥ-ସ୍ନାନର କି ଆବଶ୍ୟକତା? ଏହା ଦରକାର ପଡିବ ବୋଲି ଜାଣି ସେ ତୁମ ହିତାର୍ଥେ ଶୀଘ୍ର ଏହାକୁ ନିର୍ମାଣ କଲେ।

Verse 78

स्नात्वात्र त्रिदशेशाना यत्फलं सम्प्रपद्यते । वक्तुं न केनचिद्याति ततः किमुत्तरं वचः

ହେ ଦେବେଶ୍ୱରମାନେ! ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଯେ ଫଳ ମିଳେ, ତାହା କେହି ମଧ୍ୟ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ କହିପାରେ ନାହିଁ; ଯେତେବେଳେ ତାହା ବାଣୀର ଅତୀତ, ତେବେ ଆଉ କ’ଣ କହିବା?

Verse 79

मार्कण्डेय उवाच । एवमुक्त्वा तु ते सर्वे स्नानं कृत्वा यथागतम् । जग्मुर्देवा महेशानपुरोगा भरतर्षभ

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ଏଭଳି କହି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସ୍ନାନ କରି, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ପୁନଃ ଚାଲିଗଲେ; ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମହେଶାନ (ଶିବ) ଅଗ୍ରଗାମୀ ହୋଇ ଦେବମାନେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 80

ब्राह्मणाश्च ततः सर्वे स्ववेश्मान्येव भेजिरे । देवतीर्थे महाराज सर्वपापप्रणाशने

ତାପରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ, ହେ ମହାରାଜ, ନିଜ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ—ସର୍ବପାପପ୍ରଣାଶକ ଦେବତୀର୍ଥରେ (ସ୍ନାନ/ଦର୍ଶନ କରି)।

Verse 194

अध्याय

ଅଧ୍ୟାୟ। (ପାଠ-ଶୀର୍ଷକ)