
ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଏକ ତୀର୍ଥକେନ୍ଦ୍ରିତ ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଗରୁଡ଼ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଘୋର ତପସ୍ୟା ଓ ପୂଜା କରେ; ତାହାରେ ଶିବ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ବରଦାନ ସମ୍ବାଦ କରନ୍ତି। ଗରୁଡ଼ ଦୁଇଟି ଦୁର୍ଲଭ ବର ମାଗେ—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବାହନ ହେବା ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ/ଦ୍ୱିଜେନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ’ ଅର୍ଥାତ୍ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଧିପତ୍ୟ ପାଇବା। ନାରାୟଣଙ୍କ ସର୍ବାଧାର ସ୍ୱରୂପ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରପଦର ବିଶିଷ୍ଟତା ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଶିବ ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନାର ତାତ୍ତ୍ୱିକ କଠିନତା ଦେଖାନ୍ତି; ତଥାପି ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ବର ଦିଅନ୍ତି—ଗରୁଡ଼ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବାହକ ହେବ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ହେବ। ଶିବ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ପରେ ଗରୁଡ଼ ଶ୍ମଶାନଚିହ୍ନ ଓ ଯୋଗିନୀ-ସମ୍ବନ୍ଧରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଉଗ୍ର ଦେବୀ ଚାମୁଣ୍ଡାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି ବିସ୍ତୃତ ସ୍ତୁତି କରେ। ସ୍ତୁତିରେ ସେଇ ଦେବୀ ଦୀପ୍ତ ରକ୍ଷାଦେବୀ ‘କନକେଶ୍ୱରୀ’ ଭାବେ ପରାଶକ୍ତି, ସୃଷ୍ଟି-ସ୍ଥିତି-ଲୟରେ କ୍ରିୟାଶୀଳ ବୋଲି ପ୍ରତିପାଦିତ। ଚାମୁଣ୍ଡା ଗରୁଡ଼କୁ ଅଭେଦ୍ୟତା, ସୁରାସୁର ଉପରେ ବିଜୟ ଓ ତୀର୍ଥ ସମୀପରେ ନିବାସର ବର ଦିଅନ୍ତି। ଶେଷରେ ତୀର୍ଥଫଳ—ସ୍ନାନ-ପୂଜାରେ ଯଜ୍ଞସମ ପୁଣ୍ୟ, ଯୋଗସିଦ୍ଧି ଓ ଯୋଗିନୀଗଣ ସହ ଶୁଭ ପରଲୋକଗତି ମିଳେ।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तीर्थं कनखलोत्तमम् । गरुडेन तपस्तप्तं पूजयित्वा महेश्वरम्
ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ତାପରେ, ହେ ମହୀପାଳ, ସର୍ବୋତ୍ତମ କନଖଲ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ଗରୁଡଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ସେଠାରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି…
Verse 2
दिव्यं वर्षशतं यावज्जातमात्रेण भारत । तपोजपैः कृशीभूतो दृष्टो देवेन शम्भुना
ହେ ଭାରତ! ଜନ୍ମମାତ୍ରରୁ ଶତ ଦିବ୍ୟବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତପ ଓ ଜପରେ କୃଶ ହୋଇ, ଦେବ ଶମ୍ଭୁ (ଶିବ) ତାହାକୁ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ।
Verse 3
ततस्तुष्टो महादेवो वैनतेयं मनोजवम् । उवाच परमं वाक्यं विनतानन्दवर्धनम्
ତତଃ ତୁଷ୍ଟ ମହାଦେବ ମନୋଜବ ବୈନତେୟଙ୍କୁ ବିନତାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇବା ପରମ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
Verse 4
प्रसन्नस्ते महाभाग वरं वरय सुव्रत । दुर्लभं त्रिषु लोकेषु ददामि तव खेचर
ହେ ମହାଭାଗ, ହେ ସୁବ୍ରତ! ମୁଁ ତୁମପରେ ପ୍ରସନ୍ନ—ବର ମାଗ। ହେ ଖେଚର, ତିନି ଲୋକରେ ଯାହା ଦୁର୍ଲଭ, ସେଥି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେବି।
Verse 5
गरुड उवाच । इच्छामि वाहनं विष्णोर्द्विजेन्द्रत्वं सुरेश्वर । प्रसन्ने त्वयि मे सर्वं भवत्विति मतिर्मम
ଗରୁଡ କହିଲେ—ହେ ସୁରେଶ୍ୱର! ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ବାହନ ହେବା ଏବଂ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ (ଶ୍ରେଷ୍ଠତା) ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ମୋ ପାଇଁ ସବୁ ସିଦ୍ଧ—ଏହି ମୋର ଦୃଢ଼ ମତ।
Verse 6
श्रीमहेश उवाच । दुर्लभः प्राणिनां तात यो वरः प्रार्थितोऽनघ । देवदेवस्य वाहनं द्विजेन्द्रत्वं सुदुर्लभम्
ଶ୍ରୀମହେଶ କହିଲେ—ତାତ, ହେ ଅନଘ! ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ପ୍ରାର୍ଥିତ ଏହି ବର ଦୁର୍ଲଭ। ଦେବଦେବଙ୍କର ବାହନତ୍ୱ ଓ ଦ୍ୱିଜେନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ—ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଦୁର୍ଲଭ।
Verse 7
नारायणोदरे सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् । त्वया स कथमूह्येत देवदेवो जगद्गुरुः
ନାରାୟଣଙ୍କ ଉଦରେ ହିଁ ଚରାଚର ସହିତ ସମଗ୍ର ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟ ନିହିତ। ତେବେ ଦେବଦେବ, ଜଗଦ୍ଗୁରୁଙ୍କୁ ତୁମେ କିପରି ବହିପାରିବ?
Verse 8
तेनैव स्थापितश्चेन्द्रस्त्रैलोक्ये सचराचरे । कथमन्यस्य चेन्द्रत्वं भवतीति सुदुर्लभम्
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଚରାଚର ସହିତ ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପିତ। ତେବେ ଅନ୍ୟ କାହାର ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ କିପରି ହେବ? ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।
Verse 9
तथापि मम वाक्येन वाहनं त्वं भविष्यसि । शङ्खचक्रगदापाणेर्वहतोऽपि जगत्त्रयम्
ତଥାପି ମୋର ବଚନରେ ତୁମେ ବାହନ ହେବ—ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ତାଙ୍କର; ଯିଏ ସ୍ୱୟଂ ତ୍ରିଜଗତ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବହନ କରନ୍ତି।
Verse 10
इन्द्रस्त्वं पक्षिणां मध्ये भविष्यसि न संशयः । इति दत्त्वा वरं तस्मा अन्तर्धानं गतो हरः
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏମିତି ବର ଦେଇ ହର (ଶିବ) ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।
Verse 11
ततो गते महादेवे ह्युरुणस्यानुजो नृप । आराधयामास तदा चामुण्डां मुण्डमण्डिताम्
ମହାଦେବ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ହେ ନୃପ, ଅରୁଣଙ୍କ ଅନୁଜ ସେତେବେଳେ ମୁଣ୍ଡମାଳାରେ ମଣ୍ଡିତ ଚାମୁଣ୍ଡାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।
Verse 12
श्मशानवासिनीं देवीं बहुभूतसमन्विताम् । योगिनीं योगसंसिद्धां वसामांसासवप्रियाम्
ସେ ଶ୍ମଶାନବାସିନୀ ଦେବୀଙ୍କୁ—ବହୁ ଭୂତଗଣସହିତ ସମନ୍ୱିତା, ଯୋଗସିଦ୍ଧ ଯୋଗିନୀ, ଏବଂ ବସା, ମାଂସ ଓ ଆସବ (ମଦିରା) ପ୍ରିୟା—ପୂଜା କଲା।
Verse 13
ध्यातमात्रा तु तेनैव प्रत्यक्षा ह्यभवत्तदा । जालंधरे च या सिद्धिः कौलीने उड्डिशे परे
ତାଙ୍କ ଧ୍ୟାନମାତ୍ରେ ସେ ତତ୍କ୍ଷଣେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହେଲେ। ଜାଲନ୍ଧରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯେ ସିଦ୍ଧି—କୌଳ ପରମ୍ପରାରେ, ପରମ ଉଡ୍ଡିଶରେ—ସେଇ ସିଦ୍ଧି ତେବେ ପ୍ରକଟ/ସକ୍ରିୟ ହେଲା।
Verse 14
समग्रा सा भृगुक्षेत्रे सिद्धक्षेत्रे तु संस्थिता । चामुण्डा तत्र सा देवी सिद्धक्षेत्रे व्यवस्थिता
ସେ ଭୃଗୁକ୍ଷେତ୍ରରେ—ଅର୍ଥାତ୍ ସିଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ—ସମଗ୍ର ଶକ୍ତିସହିତ ସ୍ଥିତ। ସେଇ ଦେବୀ ଚାମୁଣ୍ଡା ତଥା ସିଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ବିରାଜିତ।
Verse 15
संस्तुता ऋषिभिर्देवैर्योगक्षेमार्थसिद्धये । विनतानन्दजननस्तत्र तां योगिनीं नृप । भक्त्या प्रसादयामास स्तोत्रैर्वैदिकलौकिकैः
ଯୋଗକ୍ଷେମସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଋଷି ଓ ଦେବମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ସେଇ ଯୋଗିନୀଙ୍କୁ—ହେ ନୃପ—ବିନତାଙ୍କ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ପୁତ୍ର ଗରୁଡ ତଥା ଭକ୍ତିସହିତ ବୈଦିକ ଓ ଲୌକିକ ସ୍ତୋତ୍ରଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ।
Verse 16
गरुड उवाच । ॐ या सा क्षुत्क्षामकण्ठा नवरुधिरमुखा प्रेतपद्मासनस्था भूतानां वृन्दवृन्दैः पितृवननिलया क्रीडते शूलहस्ता । शस्त्रध्वस्तप्रवीरव्रजरुधिरगलन्मुण्डमालोत्तरीया देवी श्रीवीरमाता विमलशशिनिभा पातु वश्चर्ममुण्डा
ଗରୁଡ କହିଲେ—ॐ। ଯାହାଙ୍କ କଣ୍ଠ ଭୁଖରେ ଶୁଷ୍କ, ଯାହାଙ୍କ ମୁଖ ନବ ରକ୍ତରେ ରଞ୍ଜିତ; ଯିଏ ପ୍ରେତ-ପଦ୍ମାସନରେ ଆସୀନ; ଭୂତଗଣର ଦଳେ-ଦଳେ ମଧ୍ୟରେ ପିତୃବନରେ ନିବାସ କରି ଶୂଳହସ୍ତା ହୋଇ କ୍ରୀଡା କରନ୍ତି; ଶସ୍ତ୍ରେ ନିହତ ବୀରମାନଙ୍କ ରକ୍ତ ଝରୁଥିବା ମୁଣ୍ଡମାଳାକୁ ଉତ୍ତରୀୟରୂପେ ଧାରଣ କରନ୍ତି—ସେଇ ଦେବୀ, ଶ୍ରୀବୀରମାତା, ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ରସମ ଦୀପ୍ତ ଚର୍ମମୁଣ୍ଡା ତୁମମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 17
या सा क्षुत्क्षामकण्ठा विकृतभयकरी त्रासिनी दुष्कृतानां मुञ्चज्ज्वालाकलापैर्दशनकसमसैः खादति प्रेतमांसम् । या सा दोर्दण्डचण्डैर्डमरुरणरणाटोपटंकारघण्टैः कल्पान्तोत्पातवाताहतपटुपटहैर्वल्गते भूतमाता । क्षुत्क्षामा शुष्ककुक्षिः खवरतरनरवरैः क्षोदति प्रेतमांसं मुञ्चन्ती चाट्टहासं घुरघुरितरवा पातु वश्चर्ममुण्डा
କ୍ଷୁଧାରେ କ୍ଷୀଣ କଣ୍ଠା, ବିକୃତ ଭୟଙ୍କର ରୂପେ ଦୁଷ୍କୃତମାନଙ୍କୁ ତ୍ରାସ ଦେଉଥିବା, ଜ୍ୱାଲାଗୁଚ୍ଛ ସଦୃଶ ଦନ୍ତରେ ପ୍ରେତମାଂସ ଭକ୍ଷଣ କରୁଥିବା। ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବାହୁଧାରିଣୀ, ଡମରୁ-ଘଣ୍ଟାର ଟଙ୍କାର ଓ ପ୍ରଳୟବାତରେ ଆହତ କଠୋର ପଟହର ଘୋଷ ମଧ୍ୟରେ ଭୂତମାତା ବିଚରେ। କ୍ଷୁଧାକ୍ଲିଷ୍ଟ ଶୁଷ୍କ ଉଦରା, ଭୟଙ୍କର ନରଗଣ ସହ ପ୍ରେତମାଂସ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଅଟ୍ଟହାସ ଛାଡ଼ି ଘୁରଘୁର ଧ୍ୱନି କରୁଥିବା—ସେଇ ଚର୍ମମୁଣ୍ଡା ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 18
या सा निम्नोदराभा विकृतभवभयत्रासिनी शूलहस्ता चामुण्डा मुण्डघाता रणरणितरणझल्लरीनादरम्या । त्रैलोक्यं त्रासयन्ति ककहकहकहैर्घोररावैरनेकैर्नृत्यन्ती मातृमध्ये पितृवननिलया पातु वश्चर्ममुण्डा
ନିମ୍ନ ଉଦରରୂପା, ଭବଭୟକୁ ତ୍ରାସ ଦେଉଥିବା, ଶୂଳହସ୍ତା; ଚାମୁଣ୍ଡା, ମୁଣ୍ଡଘାତିନୀ, ରଣଝଲ୍ଲରୀର ନାଦରେ ରମଣୀୟ। ‘କକହକହକହ’ ପରି ଅନେକ ଘୋର ରାବରେ ତ୍ରିଲୋକକୁ ଭୟଭୀତ କରି, ମାତୃମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା, ପିତୃବନ ନିବାସିନୀ—ସେଇ ଚର୍ମମୁଣ୍ଡା ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 19
या धत्ते विश्वमखिलं निजांशेन महोज्ज्वला । कनकप्रसवे लीना पातु मां कनकेश्वरी
ଯିଏ ନିଜ ଅଂଶଶକ୍ତିରେ ମହୋଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ କନକପ୍ରସବରେ ଲୀନ/ପ୍ରକଟ—ସେଇ କନକେଶ୍ୱରୀ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 20
हिमाद्रिसम्भवा देवी दयादर्शितविग्रहा । शिवप्रिया शिवे सक्ता पातु मां कनकेश्वरी
ହିମାଦ୍ରିରୁ ସମ୍ଭୂତା ଦେବୀ, ଦୟାରେ ନିଜ ରୂପ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା; ଶିବପ୍ରିୟା ଓ ଶିବେ ସକ୍ତା—ସେଇ କନକେଶ୍ୱରୀ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 21
अनादिजगदादिर्या रत्नगर्भा वसुप्रिया । रथाङ्गपाणिना पद्मा पातु मां कनकेश्वरी
ଯିଏ ଅନାଦି ଏବଂ ଜଗତର ଆଦିକାରଣ; ରତ୍ନଗର୍ଭା, ବସୁ(ସମୃଦ୍ଧି)ପ୍ରିୟା; ଚକ୍ରଧାରୀ (ବିଷ୍ଣୁ) ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପଦ୍ମା—ସେଇ କନକେଶ୍ୱରୀ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 22
सावित्री या च गायत्री मृडानी वागथेन्दिरा । स्मर्त्ःणां या सुखं दत्ते पातु मां कनकेश्वरी
ଯିଏ ସାବିତ୍ରୀ ଓ ଗାୟତ୍ରୀ, ମୃଡାନୀ, ବାକ୍ ଓ ଅର୍ଥର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଏବଂ ଇନ୍ଦିରା; ସ୍ମରଣକାରୀଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ—ସେଇ କନକେଶ୍ୱରୀ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 23
सौम्यासौम्यैः सदा रूपैः सृजत्यवति या जगत् । परा शक्तिः परा बुद्धिः पातु मां कनकेश्वरी
ଯିଏ ସଦା ସୌମ୍ୟ ଓ ଅସୌମ୍ୟ ରୂପରେ ଜଗତକୁ ସୃଷ୍ଟି କରି ପାଳନ କରନ୍ତି; ଯିଏ ପରାଶକ୍ତି ଓ ପରାବୁଦ୍ଧି—ସେଇ କନକେଶ୍ୱରୀ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 24
ब्रह्मणः सर्गसमये सृज्यशक्तिः परा तु या । जगन्माया जगद्धात्री पातु मां कनकेश्वरी
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସର୍ଗସମୟରେ ଯିଏ ପ୍ରକଟନର ପରମ ସୃଜ୍ୟଶକ୍ତି; ଯିଏ ଜଗନ୍ମାୟା ଓ ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀ—ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମାତା—ସେଇ କନକେଶ୍ୱରୀ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 25
विश्वस्य पालने विष्णोर्या शक्तिः परिपालिका । मदनोन्मादिनी मुख्या पातु मां कनकेश्वरी
ବିଶ୍ୱପାଳନରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଯେ ପରିପାଳିକା ଶକ୍ତି; ଯିଏ ମଦନକୁ ମଧ୍ୟ ଉନ୍ମତ୍ତ କରିଦେବା ମୁଖ୍ୟ ଶକ୍ତି—ସେଇ କନକେଶ୍ୱରୀ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 26
विश्वसंलयने मुख्या या रुद्रेण समाश्रिता । रौद्री शक्तिः शिवानन्ता पातु मां कनकेश्वरी
ବିଶ୍ୱପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଆଶ୍ରିତ ହୋଇ ମୁଖ୍ୟରୂପେ ଅବସ୍ଥିତ ଥାଏ; ଯିଏ ରୌଦ୍ରୀ ଶକ୍ତି, ଶିବମୟୀ ଓ ଅନନ୍ତ—ସେଇ କନକେଶ୍ୱରୀ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 27
कैलाससानुसंरूढ कनकप्रसवेशया । भस्मकाभिहृता पूर्वं पातु मां कनकेश्वरी
ଯିଏ କୈଲାସର ଢାଳରେ ଆରୂଢ଼ ହୋଇ ‘କନକ-ପ୍ରସବ’ ସ୍ଥାନେ ନିବାସ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ପୂର୍ବକାଳେ ଭସ୍ମକ ଦ୍ୱାରା ଅପହୃତ ହୋଇଥିଲେ—ସେଇ କନକେଶ୍ୱରୀ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 28
पतिप्रभावमिच्छन्ती त्रस्यन्ती या विना पतिम् । अबला त्वेकभावा च पातु मां कनकेश्वरी
ଯିଏ ପତିଙ୍କ ପ୍ରଭାବ-ମହିମାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଏବଂ ପତି ବିନା ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହୁଅନ୍ତି; ବାହ୍ୟତଃ ‘ଅବଳା’ ଦିଶିଲେ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ଏକଭାବା—ସେଇ କନକେଶ୍ୱରୀ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 29
विश्वसंरक्षणे सक्ता रक्षिता कनकेन या । आ ब्रह्मस्तम्बजननी पातु मां कनकेश्वरी
ଯିଏ ବିଶ୍ୱ-ସଂରକ୍ଷଣରେ ନିରତ, ଯିଏ କନକ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଏବଂ ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାରୁ ତୃଣର ତଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତଙ୍କ ଜନନୀ—ସେଇ କନକେଶ୍ୱରୀ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 30
ब्रह्मविष्ण्वीश्वराः शक्त्या शरीरग्रहणं यया । प्रापिताः प्रथमा शक्तिः पातु मां कनकेश्वरी
ଯାହାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଈଶ୍ୱର ଶରୀର-ଗ୍ରହଣ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ସେଇ ଆଦ୍ୟ, ପ୍ରଥମ ଶକ୍ତି କନକେଶ୍ୱରୀ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Verse 31
श्रुत्वा तु गरुडेनोक्तं देवीवृत्तचतुष्टयम् । प्रसन्ना संमुखी भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह
ଗରୁଡ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ଦେବୀଙ୍କ ଚତୁର୍ବିଧ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣି, ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ସେ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।
Verse 32
श्रीचामुण्डोवाच । प्रसन्ना ते महासत्त्व वरं वरय वाञ्छितम् । ददामि ते द्विजश्रेष्ठ यत्ते मनसि रोचते
ଶ୍ରୀ ଚାମୁଣ୍ଡା କହିଲେ—ହେ ମହାସତ୍ତ୍ୱ, ମୁଁ ତୁମପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ। ଇଚ୍ଛିତ ବର ଚୟନ କର। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ମନକୁ ଯାହା ଭଲ ଲାଗେ, ସେହି ମୁଁ ଦେଉଛି।
Verse 33
गरुड उवाच । अजरश्चामरश्चैव अधृष्यश्च सुरासुरैः । तव प्रसादाच्चैवान्यैरजेयश्च भवाम्यहम्
ଗରୁଡ କହିଲେ—ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ମୁଁ ଅଜର ଓ ଅମର ହେଉ; ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଧୃଷ୍ୟ ରହୁ; ଏବଂ ତୁମ କୃପାରେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ଅଜେୟ ହେଉ।
Verse 34
त्वया चात्र सदा देवि स्थातव्यं तीर्थसन्निधौ मार्कण्डेय उवाच । एवं भविष्यतीत्युक्त्वा देवी देवैरभिष्टुता
ଏବଂ ହେ ଦେବୀ, ଏହି ତୀର୍ଥର ସନ୍ନିଧିରେ ତୁମେ ଏଠାରେ ସଦା ରହିବା ଉଚିତ। ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—“ଏମିତି ହେବ” ବୋଲି କହି, ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ଦେବୀ (ତାହା ଗ୍ରହଣ କଲେ)।
Verse 35
जगामाकाशमाविश्य भूतसङ्घसमन्विता । यदा लक्ष्म्या नृपश्रेष्ठ स्थापितं पुरमुत्तमम्
ସେ ଭୂତସଂଘ ସହିତ ଆକାଶରେ ପ୍ରବେଶ କରି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ପରେ, ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଯେତେବେଳେ ସେଇ ଉତ୍ତମ ପୁରୀକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ, (ବର୍ଣ୍ଣନା ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା)।
Verse 36
अनुमान्य तदा देवीं कृतं तस्यां समर्पितम् लक्ष्मीरुवाच । रक्षणाय मया देवि योगक्षेमार्थसिद्धये
ତାପରେ ଦେବୀଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ ଯାହା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିଲା, ସେସବୁ ତାଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ହେଲା। ଲକ୍ଷ୍ମୀ କହିଲେ—ହେ ଦେବୀ, ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏବଂ ଯୋଗ-କ୍ଷେମ ସିଦ୍ଧି ନିମିତ୍ତେ ମୁଁ ଏହା କରିଛି।
Verse 37
मातृवत्प्रतिपाल्यं ते सदा देवि पुरं मम । गरुडोऽपि ततः स्नात्वा सम्पूज्य कनकेश्वरीम्
ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ସଦା ମାତୃଭାବେ ମୋ ନଗରକୁ ପାଳନ ଓ ରକ୍ଷା କର। ତାପରେ ଗରୁଡ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି କନକେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କଲା।
Verse 38
तीर्थं तत्रैव संस्थाप्य जगामाकाशमुत्तमम् । तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्पितृदेवताः
ସେଠାରେ ହିଁ ସେ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାପନ କରି ଉତ୍ତମ ଆକାଶଲୋକକୁ ଗଲା। ଏବଂ ଯେ କେହି ସେଇ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ…
Verse 39
सर्वकामसमृद्धस्य यज्ञस्य फलमश्नुते । गन्धपुष्पादिभिर्यस्तु पूजयेत्कनकेश्वरम्
ସେ ସର୍ବକାମସମୃଦ୍ଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ। ଏବଂ ଯେ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଆଦିଦ୍ୱାରା କନକେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ…
Verse 40
तस्य योगैश्वर्यसिद्धिर्योगपीठेषु जायते । मृतो योगेश्वरं लोकं जयशब्दादिमङ्गलैः । स गच्छेन्नात्र सन्देहो योगिनीगणसंयुतः
ତାହା ପାଇଁ ଯୋଗପୀଠମାନଙ୍କରେ ଯୋଗୈଶ୍ୱର୍ୟ-ସିଦ୍ଧି ଜନ୍ମେ। ମୃତ୍ୟୁବେଳେ ‘ଜୟ’ ଆଦି ମଙ୍ଗଳଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟରେ ସେ ଯୋଗେଶ୍ୱର ଲୋକକୁ ଯାଏ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ଯୋଗିନୀଗଣ ସହିତ।
Verse 186
अध्याय
ଅଧ୍ୟାୟ — ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଅଧ୍ୟାୟ-ବିଭାଗ ସୂଚକ ପଦ।