Adhyaya 172

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । अथ ते ऋषयः सर्वे देवाश्चेन्द्रपुरोगमाः । माण्डव्यस्याश्रमे पुण्ये समीयुर्नर्मदातटे

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର-ପୁରୋଗାମୀ ଦେବଗଣ, ନର୍ମଦାତଟରେ ମାଣ୍ଡବ୍ୟଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସି ସମବେତ ହେଲେ।

Verse 2

शङ्खदुन्दुभिनादेन दीपिकाज्वलनेन च । अप्सरोगीतनादेन नृत्यन्त्यो वारयोषितः

ଶଙ୍ଖ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ନାଦରେ, ଦୀପମାଳାର ପ୍ରଜ୍ୱଳନରେ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଗୀତଧ୍ୱନିରେ ଦିବ୍ୟ ଯୋଷିତମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ।

Verse 3

कथानकैः स्तुवत्यन्ये तस्य शूलाग्रधारिणः । अष्टाशीतिसहस्राणि स्नातकानां तपस्विनाम्

ଅନ୍ୟମାନେ ଶୂଳାଗ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କଥାମାନେ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି କଲେ; ସେଠାରେ ତପସ୍ବୀ ସ୍ନାତକ ଅଠାଏଁଶି ହଜାର ଥିଲେ।

Verse 4

समाजे त्रिदशैः सार्द्धं तत्र ते च दिदृक्षया । ब्रह्मविष्णुमहेशानास्तत्र हर्षात्समागताः

ସେହି ପବିତ୍ର ସଭାରେ ତ୍ରିଦଶମାନଙ୍କ ସହ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶନ-ଇଚ୍ଛାରେ ଆସିଲେ; ହର୍ଷରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ ସେଠାକୁ ଆଗମନ କଲେ।

Verse 5

मातरो मल्लिकाद्याश्च क्षेत्रपाला विनायकाः । दिक्पाला लोकपालाश्च गङ्गाद्याश्च सरिद्वराः

ମଲ୍ଲିକା ଆଦି ଦିବ୍ୟ ମାତୃଗଣ ଆସିଲେ; କ୍ଷେତ୍ରପାଳ, ବିନାୟକ, ଦିକ୍ପାଳ-ଲୋକପାଳ ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ଆଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।

Verse 6

ऋषिदेवसमाजे तु नित्यं हर्षप्रमोदने । तत्र राजा समायातः पौरजानपदैः सह

ଋଷି-ଦେବମାନଙ୍କ ସଭାରେ ସଦା ହର୍ଷ ଓ ପ୍ରମୋଦ ଥିଲା; ସେଠାକୁ ରାଜା ପୌର ଓ ଜନପଦବାସୀମାନଙ୍କ ସହ ଆସିଲେ।

Verse 7

दृष्ट्वा कौतूहलं तत्र व्याकुलीकृतमानसम् । वित्रस्तमनसो भूत्वा भयात्सर्वे समास्थिताः

ସେଠାର ଅଦ୍ଭୁତ କୋଳାହଳ ଦେଖି ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲା। ଭୟରେ ହୃଦୟ କମ୍ପିତ ହୋଇ ସମସ୍ତେ ସେଠି ନିଷ୍ପନ୍ନ ଭାବେ ଦାଁଡ଼ି ରହିଲେ।

Verse 8

तस्मिन्समागमे दिव्ये ब्रह्मविष्ण्वीशमब्रुवन् । भो माण्डव्य महासत्त्व वरदास्तेऽमरैः सह

ସେହି ଦିବ୍ୟ ସମାଗମରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଈଶ କହିଲେ—“ହେ ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ମହାସତ୍ତ୍ୱ! ଅମରମାନଙ୍କ ସହ ଆମେ ତୁମକୁ ବର ଦେବାକୁ ଆସିଛୁ।”

Verse 9

अनेककष्टतपसा तव सिद्धिर्भविष्यति । प्रार्थयस्व यथाकामं यस्ते मनसि रोचते

ଅନେକ କଷ୍ଟ ସହିତ କରା ତପସ୍ୟାରେ ତୁମ ସିଦ୍ଧି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। ତୁମ ମନକୁ ଯାହା ପ୍ରିୟ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ତାହା ପ୍ରାର୍ଥନା କର।

Verse 10

अनादित्यमयं लोकं निर्वषट्कारमाकुलम् । नष्टधर्मं विजानीहि प्रकृतिस्थं कुरुष्व च । अनुग्रहं तु शाण्डिल्याः प्रार्थयाम द्विजोत्तम

“ଏହି ଲୋକକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟହୀନ, ବଷଟ୍କାରଶୂନ୍ୟ ଓ ଅସ୍ଥିର ଜାଣ; ଧର୍ମ ନଷ୍ଟପ୍ରାୟ—ତାହାକୁ ପ୍ରକୃତିସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କର। ଏବଂ ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟା ପ୍ରତି ଅନୁଗ୍ରହ କରିବାକୁ ଆମେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛୁ।”

Verse 11

एष ते कष्टदो राजा समायातस्तवाग्रतः । संभूषयस्व विप्रर्षे जनं देवासुरं गणम्

“ଯେ ରାଜା ତୁମକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇଥିଲା, ସେ ଏଠାରେ ତୁମ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଛି। ହେ ବିପ୍ରର୍ଷି, ଦେବ-ଅସୁର ଗଣସହିତ ଏହି ସମସ୍ତ ସଭାକୁ ଯଥୋଚିତ ସତ୍କାର କର।”

Verse 12

माण्डव्य उवाच । यदि प्रसन्ना मे देवाः समायाताः सुरैः सह । त्रिकालमत्र तीर्थे च स्थातव्यमृषिभिः सह

ମାଣ୍ଡବ୍ୟ କହିଲେ—ଯଦି ଦେବଗଣ ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସୁରମାନଙ୍କ ସହ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣମାନେ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହ ଏହି ତୀର୍ଥରେ ତ୍ରିକାଳ ରୁହନ୍ତୁ।

Verse 13

भवतां तु प्रसादेन रुजा मे शाम्यतां सदा । एवमस्त्विति देवेशा यावज्जल्पन्ति पाण्डव

ଆପଣମାନଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ମୋର ବେଦନା ସଦା ଶାନ୍ତ ହେଉ। ଏହା ଶୁଣି ଦେବେଶମାନେ “ଏବମସ୍ତୁ” ବୋଲି କହିଲେ, ହେ ପାଣ୍ଡବ, ସେମାନେ ଯେତେଦିନ କଥା କହୁଥିଲେ।

Verse 14

तावद्रक्षो गृहीत्वाऽग्रे कन्यां कामप्रमोदिनीम् । उवाच भगवञ्छापं पुरा दत्त्वोर्वशी मम

ସେତେବେଳେ ସେ ରାକ୍ଷସ କାମପ୍ରମୋଦିନୀ କନ୍ୟାକୁ ଧରି ସାମ୍ନାରେ ରଖି କହିଲା—“ଭଗବନ୍, ପୂର୍ବେ ଉର୍ବଶୀ ମୋତେ ଏକ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ।”

Verse 15

यदा कन्यां हरे रक्षःशापान्तस्ते भविष्यति । तेन मे गर्हितं कर्म शापेनाकृतबुद्धिना

“ଯେତେବେଳେ ରାକ୍ଷସ କନ୍ୟାକୁ ହରଣ କରିବ, ସେତେବେଳେ ତୁମ ଶାପର ଅନ୍ତ ହେବ।” ସେଇ ଶାପରେ ମୋର ବୁଦ୍ଧି ବିକୃତ ହୋଇ, ମୁଁ ଏହି ନିନ୍ଦ୍ୟ କର୍ମରେ ପଡ଼ିଛି।

Verse 16

क्षन्तव्यमिति चोक्त्वा च गतश्चादर्शनं पुनः । गते चैव तु सा कन्या दृष्ट्वा पद्मदलेक्षणा

“କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ” ବୋଲି କହି ସେ ପୁଣି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା। ସେ ଯାଇସାରିଲାପରେ ପଦ୍ମଦଳ-ନୟନୀ ସେ କନ୍ୟା ଏହା ସବୁ ଦେଖି…

Verse 17

मन्त्रयित्वा सुरैः सर्वैर्दत्ता माण्डव्यधीमते । तां वज्रशूलिकां प्लाव्य पवित्रैर्नर्मदोदकैः

ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି ସେ କନ୍ୟାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାଣ୍ଡବ୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଗଲା। ପରେ ସେହି ବଜ୍ରଶୂଳିକାକୁ ନର୍ମଦାର ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଗଲା।

Verse 18

माण्डव्यमृषिमुत्तार्य जयशब्दादिमङ्गलैः । विवाहयित्वा तां कन्यां माण्डव्यर्षिपुंगवः

‘ଜୟ’ ଶବ୍ଦ ଆଦି ମଙ୍ଗଳାଚାର ସହ ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ଋଷିଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ନେଇ, ଋଷିପୁଙ୍ଗବ ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ସେ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ବିବାହ କଲେ।

Verse 19

अभिवाद्य च तान् सर्वान् दानसन्मानगौरवैः । अथ राजा समीपस्थो रत्नैश्च विविधैरपि

ଦାନ, ସନ୍ମାନ ଓ ଗୌରବ ସହ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ପରେ ସମୀପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରାଜା ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନଦ୍ୱାରା (ସେମାନଙ୍କୁ) ସମ୍ମାନ କଲେ।

Verse 20

धिग्वादैर्निन्दितः सर्वैस्तैर्जनैर्भूषितः पुनः । राज्ञा च ब्राह्मणाः सर्वे भूषणाच्छादनाशनैः

ସମସ୍ତ ଲୋକ ‘ଧିକ୍’ ଧ୍ୱନିରେ ତାକୁ ନିନ୍ଦା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ପୁନର୍ବାର ସମ୍ମାନିତ ହେଲା। ରାଜା ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୂଷଣ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ନଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ।

Verse 21

सुवर्णकोटिदानेन तुष्टान्कृत्वा क्षमापिताः । वृत्ते विवाह आहूय शाण्डिलीं तामथाब्रवीत्

କୋଟି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି ସେ କ୍ଷମା ପାଇଲେ। ବିବାହ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ସେ ଶାଣ୍ଡିଲୀଙ୍କୁ ଡାକି ଏପରି କହିଲେ।

Verse 22

मानयस्व इमान् विप्रान्मोचयस्व दिवाकरम् । अपहृत्य तमो येन कृपा सद्यः प्रवर्तते

ଏହି ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କର; ଦିବାକରଙ୍କୁ ମୋଚନ କର। ଅନ୍ଧକାର ହଟିଲେ କୃପା ସତ୍ୱର ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହେଉ।

Verse 23

ऋषीणां वचनं श्रुत्वा शाण्डिली दुःखिताब्रवीत् । उदितेऽर्के तु मे भर्ता मृत्युं यास्यति भो द्विजाः

ଋଷିମାନଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଶାଣ୍ଡିଲୀ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କହିଲା—ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ ହେଲେ ମୋର ପତି ନିଶ୍ଚୟ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଯିବେ।

Verse 24

तं कथं मोचयामीह ह्यात्मनोऽनिष्टसिद्धये । क्रियाप्रवर्तनाच्चाद्य किं कार्यं मे महर्षयः

ମୋ ପାଇଁ ଅନିଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧି ନ ହେବା ପରି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏଠାରେ କିପରି ମୋଚନ କରିବି? କ୍ରିୟା (ବିଧି) ଦ୍ୱାରା ହିଁ ପ୍ରବୃତ୍ତି ହୁଏ—ହେ ମହର୍ଷିମାନେ, ଏବେ ମୋର କରଣୀୟ କଣ?

Verse 25

निःपुंसी स्त्री ह्यनाथाहं भवामि भवतो मतम् । तिष्ठ त्वमन्धकारे तु नेच्छामि रविणोदयम्

ମୋର ପତି ନଷ୍ଟ ହେଲେ ମୁଁ ନିରାଶ୍ରୟ, ଅନାଥ ସ୍ତ୍ରୀ ହେବି—ଏହି ତ ତୁମ ମତ। ତେଣୁ ତୁମେ ଅନ୍ଧକାରରେ ହିଁ ରୁହ; ମୁଁ ରବିର ଉଦୟ ଚାହୁଁନି।

Verse 26

तेन वाक्येन ते सर्वे देवासुरमहर्षयः । शिरःसंचालनाः सर्वे साधु साध्विति चाब्रुवन्

ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମହର୍ଷି—ସମସ୍ତେ ଶିର ହଲାଇ ସମ୍ମତି ଦେଇ “ସାଧୁ! ସାଧୁ!” ବୋଲି କହିଲେ।

Verse 27

पतिव्रते महाभागे शृणु वाक्यं तपोधने । मन्यसे यदि नः सर्वान्कुरुष्व वचनं च यत्

ହେ ପତିବ୍ରତେ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ହେ ତପୋଧନେ—ଆମ କଥା ଶୁଣ। ଯଦି ତୁମେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର, ତେବେ ଆମେ କହୁଥିବା କଥା ଅନୁସାରେ କର।

Verse 28

शाण्डिल्युवाच । येन मे न मरेद्भर्ता येन सत्यं मुनेर्वचः । तत्कुरुध्वं विचार्याशु येन संवर्धते सुखम्

ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟା କହିଲେ—ଯେପରି ମୋ ଭର୍ତ୍ତା ମରିବେ ନାହିଁ ଏବଂ ମୁନିଙ୍କ ବଚନ ସତ୍ୟ ରହିବ, ସେହି ଉପାୟକୁ ଶୀଘ୍ର ବିଚାର କରି କର; ଯାହାଦ୍ୱାରା ସୁଖ-କଳ୍ୟାଣ ବଢ଼େ।

Verse 29

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा स्वप्नावस्थाकृतो हृषिः । अन्तर्हितो मुहूर्तं च शाण्डिल्याश्च प्रपश्य ताम्

ତାହାର ବଚନ ଶୁଣି ମୁନି ସ୍ୱପ୍ନାବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଥିବା ପରି ହର୍ଷିତ ହେଲେ। ପରେ ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତମାତ୍ର ପାଇଁ ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେଲେ, ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ।

Verse 30

पुनरादाय ते सर्वे कृत्वा निर्व्रणसत्तनुं स्नापितो नर्मदातोये शाण्डिल्यायै समर्पितः

ତାପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ଉଠାଇ, ଦେହକୁ ଘାଉହୀନ ଓ ସୁସ୍ଥ କରିଦେଲେ। ନର୍ମଦା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଇ ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟାଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କଲେ।

Verse 31

ततः सा हृष्टमनसा पतिं दृष्ट्वा तु तैजसम् । प्रणम्य तानृषीन् देवान् विमलार्कं जगत्कृतम्

ତାପରେ ସେ ହୃଷ୍ଟମନା ହୋଇ ତେଜସ୍ୱୀ ପତିଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେହି ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଓ ଦେବମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲା; ଏବଂ ଜଗତ୍‌ର କର୍ତ୍ତା-ଧର୍ତ୍ତା ନିର୍ମଳ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର କଲା।

Verse 32

क्रियाप्रवर्तिताः सर्वे देवगन्धर्वमानुषाः । हृष्टतुष्टा गताः सर्वे स्वमाश्रमपदं महत्

ସେହି କ୍ରିୟାବିଧିରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ମନୁଷ୍ୟ—ସମସ୍ତେ ହର୍ଷିତ ଓ ତୃପ୍ତ ହୋଇ ନିଜ-ନିଜ ମହା ଆଶ୍ରମ-ଧାମକୁ ଗଲେ।

Verse 33

पतिव्रता स्वभर्त्रा सा मासमेवाश्रमे स्थिता । माण्डव्येनाप्यनुज्ञाता ययौ नत्वा स्वमाश्रमम्

ସେ ପତିବ୍ରତା ନାରୀ ନିଜ ଭର୍ତ୍ତା ସହ ଆଶ୍ରମରେ ଏକ ମାସ ରହିଲା। ପରେ ମାଣ୍ଡବ୍ୟଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ନମସ୍କାର କରି ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଲା।

Verse 34

गतेषु तेषु सर्वेषु स्थापयामास चाच्युतम् । माण्डव्येश्वरनामानं नारायण इति स्मृतम्

ସମସ୍ତେ ଚାଲିଗଲାପରେ ସେ ତାହାଁ ଅଚ୍ୟୁତ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ—ନାରାୟଣ ଭାବେ ସ୍ମରଣୀୟ, ଏବଂ ‘ମାଣ୍ଡବ୍ୟେଶ୍ୱର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 35

दिव्यं वर्षसहस्रं तु पूजयामास भारत । गतोऽसावृषिसङ्घैश्च सहितोऽमरपर्वतम्

ହେ ଭାରତ! ସେ ତାହାଁ ଦିବ୍ୟ ଏକ ସହସ୍ର ବର୍ଷ ପୂଜା କଲେ। ପରେ ଋଷିସଂଘ ସହିତ ଅମରପର୍ବତକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 36

तपस्तपन्तौ तौ तत्र ह्यद्यापि किल भारत । भ्रातरौ संयतात्मानौ ध्यायतः परमं पदम्

ହେ ଭାରତ! ସେଇ ଦୁଇ ଭ୍ରାତା ତାହାଁ ତପ କରୁଥିବାବେଳେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ—ସଂୟତାତ୍ମା ହୋଇ ପରମ ପଦକୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା।

Verse 37

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः । पितरस्तस्य तृप्यन्ति पिण्डदानाद्दशाब्दिकम्

ଯେ ସେଇ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦିଏ, ତାହାର ପିତୃଗଣ ଦଶ ବର୍ଷ ପିଣ୍ଡଦାନ କରିଥିବା ପରି ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 38

देवगृहे तु पक्षादौ यः करोति विलेपनम् । गोदानशतसाहस्रे दत्ते भवति यत्फलम्

ଯେ ଦେବଗୃହରେ ପକ୍ଷର ଆରମ୍ଭରେ ପବିତ୍ର ଲେପନ କରେ, ସେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗୋଦାନ କରିଥିବା ସମାନ ଫଳ ପାଏ।

Verse 39

उपलेपनेन द्विगुणमर्चने तु चतुर्गुणम् । दीपप्रज्वलने पुण्यमष्टधा परिकीर्तितम्

ଉପଲେପନ କଲେ ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱିଗୁଣ ହୁଏ, ଅର୍ଚ୍ଚନ କଲେ ଚତୁର୍ଗୁଣ; ଦୀପ ପ୍ରଜ୍ୱଳନେ ପୁଣ୍ୟ ଅଷ୍ଟଗୁଣ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 40

दिव्यनेत्रधरो भूत्वा त्रैलोक्ये सचराचरे । दध्ना मधुघृतैर्देवं पयसा नर्मदोदकैः

ଦିବ୍ୟଦୃଷ୍ଟିଧାରୀ ହୋଇ, ତ୍ରିଲୋକର ଚରାଚରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଦେବଙ୍କୁ ଦଧି, ମଧୁ, ଘୃତ, ପୟସ ଓ ନର୍ମଦାଜଳରେ ସ୍ନାପନ କରାଯାଉ।

Verse 41

स्नपनं ये प्रकुर्वन्ति पुष्पमालाविलेपनैः । येऽर्चयन्ति विरूपाक्षं देवं नारायणं हरिम्

ଯେମାନେ ପୁଷ୍ପମାଳା ଓ ପବିତ୍ର ଲେପନ ସହିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସ୍ନାପନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେମାନେ ବିରୂପାକ୍ଷ, ନାରାୟଣ, ହରି ଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନ କରନ୍ତି,

Verse 42

तेऽपि दिव्यविमानेन क्रीडन्ते कल्पसंख्यया । दीपाष्टकं तु यः कुर्यादष्टमीं च चतुर्दशीम्

ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ କଳ୍ପସଂଖ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୀଡ଼ା କରନ୍ତି। ଯେ ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଦୀପାଷ୍ଟକ ଅର୍ପଣ କରେ—

Verse 43

एकादश्यां तु कृष्णस्य न पश्यन्ति यमं तु ते । फलैर्नानाविधैः शुभ्रैर्यः कुर्याल्लिङ्गपूरणम्

କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଏକାଦଶୀରେ ସେମାନେ ଯମଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେ ନାନାବିଧ ଶୁଭ୍ର ଫଳଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗପୂରଣ (ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ପଣ) କରେ—

Verse 44

तेऽपि यान्ति विमानेन सिद्धचारणसेविताः । घण्टा चैव पताका च विमाने पुष्पमालिका

ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନଙ୍କ ସେବାସହିତ ବିମାନରେ ଯାଆନ୍ତି। ସେ ବିମାନରେ ଘଣ୍ଟା, ପତାକା ଓ ପୁଷ୍ପମାଳା ଥାଏ—

Verse 45

वादित्राणि यथार्हाणि प्रान्ते च गच्छते शिवम् । देवालयं तु यः कुर्याद्वैष्णवं माण्डवेश्वरम्

ଯଥୋଚିତ ବାଦ୍ୟନାଦ ସହ ଜୀବନାନ୍ତେ ସେ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଯେ ମାଣ୍ଡବେଶ୍ୱରରେ ବୈଷ୍ଣବ ଦେବାଳୟ ସ୍ଥାପନ କରେ—

Verse 46

स्वर्गे वसति धर्मात्मा यावदाभूतसम्प्लवम् । माण्डव्यनारायणाख्ये विप्रान् भोजयतेऽग्रतः

ଧର୍ମାତ୍ମା ମହାପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସେ। ‘ମାଣ୍ଡବ୍ୟ-ନାରାୟଣ’ ନାମକ ପୁଣ୍ୟସ୍ଥାନରେ ସେ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଏ—

Verse 47

एकस्मिन् भोजिते विप्रे कोटिर्भवति भोजिता । आश्विने मासि सम्प्राप्ते शुक्लपक्षे चतुर्दशीम्

ଏକ ଵିପ୍ରଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହା କୋଟି ଵିପ୍ରଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ସମାନ ଫଳ ଦେଏ। ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥି ଆସିଲେ—ଏହି ସମୟ ଏପରି ପୁଣ୍ୟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 48

कृतोपवासनियमो रात्रौ जागरणेन च । दीपमालां चतुर्दिक्षु पूजां कृत्वा तु शक्तितः

ଉପବାସ ନିୟମ ଗ୍ରହଣ କରି ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରି, ଚାରି ଦିଗରେ ଦୀପମାଳା ସଜାଇ, ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 49

नारी वा पुरुषो वापि नृत्यगीतप्रवादनैः । प्रभाते विमले सूर्ये स्नानादिकविधिं नृप

ନାରୀ ହେଉ କି ପୁରୁଷ, ନୃତ୍ୟ-ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟନାଦ ସହ (ଉତ୍ସବ କରି); ପରେ ପ୍ରଭାତେ ନିର୍ମଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ, ହେ ନୃପ, ସ୍ନାନାଦି ବିଧି ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 50

अभिनिर्वर्त्य मौनेन पश्यते देवमीदृशम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो रुद्रलोके महीयते

ମୌନ ଧାରଣ କରି ବ୍ରତ ସମାପ୍ତ କରି, ସେ ଏପରି ଦେବଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରେ; ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

Verse 51

अथवा मार्गशीर्षे च चैत्रवैशाखयोरपि । श्रावणे वा महाराज सर्वकालेऽथवापि च

କିମ୍ବା ମାର୍ଗଶୀର୍ଷରେ, ଏବଂ ଚୈତ୍ର ଓ ବୈଶାଖରେ ମଧ୍ୟ; କିମ୍ବା ଶ୍ରାବଣରେ, ହେ ମହାରାଜ—ଅଥବା ଯେକୌଣସି ସମୟରେ—ଏହି ପବିତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନ କରାଯାଇପାରେ, କାରଣ ତୀର୍ଥର ମହିମା କେବେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୟ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 52

शिवरात्रिसमं पुण्यमित्येवं शिवभाषितम् । वाजपेयाश्वमेधाभ्यां फलं भवति नान्यथा

“ଶିବରାତ୍ରି ସମ ପୁଣ୍ୟ”—ଏହିପରି ଶିବ ନିଜେ କହିଛନ୍ତି। ଏହାର ଫଳ ବାଜପେୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞଫଳ ସମାନ; ନିଶ୍ଚୟ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।

Verse 53

दुर्भगा दुःखिता वन्ध्या दरिद्रा च मृतप्रजा । स्नाति रुद्रघटैर्या स्त्री सर्वान्कामानवाप्नुयात्

ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବତୀ, ଦୁଃଖିତା, ବନ୍ଧ୍ୟା, ଦରିଦ୍ରା କିମ୍ବା ମୃତପ୍ରଜା ସ୍ତ୍ରୀ—ଯଦି ସେ ରୁଦ୍ରଘଟରେ ସ୍ନାନ କରେ, ତେବେ ସମସ୍ତ କାମ୍ୟ ଫଳ ପାଏ।

Verse 54

कृमिकीटपतङ्गाश्च तस्मिंस्तीर्थे तु ये मृताः । स्वर्गं प्रयान्ति ते सर्वे दिव्यरूपधरा नृप

ହେ ନୃପ! ସେହି ତୀର୍ଥରେ ଯେ କୃମି, କୀଟ ଓ ପତଙ୍ଗାଦି ମରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ଦିବ୍ୟରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

Verse 55

अनाशके जलेऽग्नौ तु ये मृता व्याधिपीडिताः । अनिवर्तिका गतिस्तेषां रुद्रलोके ह्यसंशयम्

ରୋଗପୀଡିତ ହୋଇ ସେଠାରେ ଅନାଶକରେ, ଜଳରେ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିରେ ଯେ ମରନ୍ତି—ତାଙ୍କର ଗତି ଅନିବର୍ତ୍ତନୀୟ; ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।

Verse 56

नित्यं नमति यो राज शिवनारायणावुभौ । गोदानफलमाप्नोति तस्य तीर्थप्रभावतः

ହେ ରାଜନ୍! ଯେ ନିତ୍ୟ ଶିବ ଓ ନାରାୟଣ—ଉଭୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ସେ ସେହି ତୀର୍ଥପ୍ରଭାବରେ ଗୋଦାନଫଳ ପାଏ।

Verse 57

देवालये तु राजेन्द्र यश्च कुर्यात्प्रदक्षिणाम् । प्रदक्षिणीकृता तेन ससागरधरा धरा

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ଯେ କେହି ଦେବାଳୟରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରେ, ସେ ସାଗରସହିତ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିଥାଏ।

Verse 58

सार्द्धं शतं च तीर्थानि मल्लिकाभवनाद्बहिः । तस्य तीर्थप्रमाणं तु विस्तरं राजसत्तम

ହେ ରାଜସତ୍ତମ! ମଲ୍ଲିକାଭବନର ବାହାରେ ଦେଢ଼ଶେ ତୀର୍ଥ ଅଛି; ଏବେ ସେହି ତୀର୍ଥର ପ୍ରମାଣ ଓ ବିସ୍ତାର ବିସ୍ତାରେ ଶୁଣ।

Verse 59

सूत्रेण वेष्टयेत्क्षेत्रमथवा शिवमन्दिरम् । अथवा शिवलिङ्गं च तस्य पुण्यफलं शृणु

ଯଦି କେହି ସୂତ୍ର (ଧାଗା) ଦ୍ୱାରା କ୍ଷେତ୍ରକୁ, କିମ୍ବା ଶିବମନ୍ଦିରକୁ, ଅଥବା ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ଘେରିଦିଏ, ତେବେ ସେହି କର୍ମର ପୁଣ୍ୟଫଳ ଶୁଣ।

Verse 60

जम्बूद्वीपश्च कृतस्नश्च शाल्मली कुशक्रौञ्चकौ । शाकपुष्करगोमेदैः सप्तद्वीपा वसुंधरा

ଜମ୍ବୂଦ୍ୱୀପ, କୃତସ୍ନ, ଶାଲ୍ମଲୀ, କୁଶ ଓ କ୍ରୌଞ୍ଚ, ଏବଂ ଶାକ, ପୁଷ୍କର, ଗୋମେଦ—ଏହି ସାତ ଦ୍ୱୀପରେ ବସୁନ୍ଧରା ଗଠିତ।

Verse 61

भूषिता तेन राजेन्द्र सशैलवनकानना । रेवायां दक्षिणे भागे शिवक्षेत्रात्समीपतः

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ପର୍ବତ, ବନ ଓ କାନନରେ ଭୂଷିତ ଏହି ଧରା ରେବାର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ, ଶିବକ୍ଷେତ୍ରର ସମୀପରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 62

देवखातं महापुण्यं निर्मितं त्रिदशैरपि । तस्मिन् यः कुरुते स्नानं मुच्यते सर्वपातकैः

ଦେବଖାତ ନାମକ ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟଦାୟୀ କୁଣ୍ଡ ତ୍ରିଦଶ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି। ଯେ ତାହାରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 63

पूर्णिमायाममावस्यां व्यतीपातेऽर्कसंक्रमे । श्राद्धं च संग्रहे कुर्यात्स गच्छेत्परमां गतिम्

ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଅମାବାସ୍ୟା, ବ୍ୟତୀପାତ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟସଂକ୍ରମଣ ସମୟରେ ସେହି ପବିତ୍ର ସଙ୍ଗମସ୍ଥଳରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ତାହା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପରମ ଗତି ପାଏ।

Verse 64

देवखाते त्रयो देवा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । तिष्ठन्ति ऋषिभिः सार्द्धं पितृदेवगणैः सह

ଦେବଖାତରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର—ଏହି ତ୍ରିଦେବ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହ, ପିତୃଗଣ ଓ ଦେବଗଣଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି।

Verse 65

तत्र तीर्थेऽश्विने मासि चतुर्दश्यां विशेषतः । वायुमार्गे स्थितः शक्रस्तिष्ठते दैवतैः सह

ସେହି ତୀର୍ଥରେ, ବିଶେଷକରି ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ, ବାୟୁମାର୍ଗରେ (ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ) ଅବସ୍ଥିତ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଅନ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ସେଠାରେ ରହନ୍ତି।

Verse 66

पृथिव्यां यानि तीर्थानि सरितः सागरास्तथा । विंशति तानि सर्वाणि देवखाते दिनद्वयम्

ପୃଥିବୀରେ ଯେତେ ତୀର୍ଥ ଅଛି—ନଦୀ ଓ ସାଗର ସହିତ—ସେ ସମସ୍ତ ଇଶ୍ୱରୀୟ ତୀର୍ଥ ମିଶି ଯେନେ ଦୁଇ ଦିନ ପାଇଁ ଦେବଖାତରେ ଏକତ୍ର ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 67

गयाशिरे च यत्पुण्यं प्रयागे मकरकण्टके । प्रयागे सोमतीर्थे च तत्पुण्यं माण्डवेश्वरे

ଗୟାଶିରରେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ, ପ୍ରୟାଗର ମକରକଣ୍ଟକରେ ଯେ, ଏବଂ ପ୍ରୟାଗର ସୋମତୀର୍ଥରେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ—ସେହି ପୁଣ୍ୟ ମାଣ୍ଡବେଶ୍ୱରରେ ମିଳେ।

Verse 68

पट्टबन्धेन यत्पुण्यं मात्रायां लकुलेश्वरे । आश्विन्यामश्विनीयोगे तत्पुण्यं माण्डवेश्वरे

ମାତ୍ରାରେ ଲକୁଲେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟେ ପଟ୍ଟବନ୍ଧ ବିଧିରୁ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ହୁଏ, ଏବଂ ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ଅଶ୍ୱିନୀ-ଯୋଗ ସମୟରେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ—ସେହି ପୁଣ୍ୟ ମାଣ୍ଡବେଶ୍ୱରରେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ।

Verse 69

उज्जयिन्यां महाकाले वाराणस्यां त्रिपुष्करे । संनिहत्यां रविग्रस्ते माण्डव्याख्ये सनातनम्

ଉଜ୍ଜୟିନୀରେ ମହାକାଳ, ବାରାଣସୀରେ ତ୍ରିପୁଷ୍କର, ସଂନିହତ୍ୟା ଓ ରବିଗ୍ରସ୍ତ, ଏବଂ ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ନାମକ ସନାତନ କ୍ଷେତ୍ର—ଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ପବିତ୍ର ମହିମା (ଏଠାରେ) ପ୍ରକାଶିତ।

Verse 70

इति ज्ञात्वा महाराज सर्वतीर्थेषु चोत्तमम् । पित्ःन्देवान् समभ्यर्च्य स्नानदानादिपूजनैः

ହେ ମହାରାଜ! ଏହା ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ବୋଲି ଜାଣି, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଆଦି ପୂଜାକର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଓ ଦେବମାନଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଆରାଧନା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 71

चतुर्दश्यां निराहारः स्थितो भूत्वा शुचिव्रतः । पूजयेत्परया भक्त्या रात्रौ जागरणे शिवम्

ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ନିରାହାର ରହି, ସ୍ଥିରଚିତ୍ତ ହୋଇ ଶୁଚିବ୍ରତ ଧାରଣ କରି, ରାତ୍ରି ଜାଗରଣରେ ପରମ ଭକ୍ତିରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 72

स्नानैश्च विविधैर्देवं पुष्पागरुविलेपनैः । प्रभाते पौर्णमास्यां तु स्नानादिविधितर्पणैः

ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ ଓ ପୁଷ୍ପ, ଅଗରୁ-ଲେପନ ଆଦି ସୁଗନ୍ଧ ଅର୍ପଣରେ ଦେବଙ୍କୁ ସମାରାଧନା କରିବା ଉଚିତ। ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀର ପ୍ରଭାତେ ସ୍ନାନ କରି ବିଧିପୂର୍ବକ ତର୍ପଣାଦି କର୍ମ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 73

श्राद्धेन हव्यकव्येन शिवपूजार्चनेन च । अग्निष्टोमादियज्ञैश्च विधिवच्चाप्तदक्षिणैः

ହବ୍ୟ-କବ୍ୟସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା, ଶିବଙ୍କ ପୂଜା-ଅର୍ଚ୍ଚନା ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଆଦି ଯଜ୍ଞଗୁଡ଼ିକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଯଥୋଚିତ ଦକ୍ଷିଣାସହ ସମ୍ପନ୍ନ କରିଲେ (ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ)।

Verse 74

धौतपापो विशुद्धात्मा फलते फलमुत्तमम् । गोसहस्रप्रदानेन दत्तं भवति भारत

ଯାହାର ପାପ ଧୋଇଯାଇ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ବିଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ସେ ଉତ୍ତମ ଫଳ ପାଏ। ହେ ଭାରତ, ଏହା ହଜାର ଗୋଦାନ କରିଥିବା ପରି ଫଳଦାୟକ ହୁଏ।

Verse 75

स्नानाद्यैर्विधिवत्तत्र तद्दिने शिवसन्निधौ । हिरण्यं वृषभं धेनुं भूमिं गोमिथुनं हयम्

ସେଠାରେ ସ୍ନାନାଦି କର୍ମ ବିଧିପୂର୍ବକ କରି, ସେହି ଦିନ ଶିବସନ୍ନିଧିରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ବୃଷଭ, ଧେନୁ, ଭୂମି, ଗୋମିଥୁନ ଓ ଅଶ୍ୱ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 76

शिवमुद्दिश्य वै वस्त्रयुग्मे दद्यात्सुरूपिणे । पादुकोपानहौ छत्रं भाजनं रक्तवाससी

ଶିବଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ସୁପାତ୍ର ଓ ସୁରୂପ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ବସ୍ତ୍ରଯୁଗ୍ମ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ସହିତ ପାଦୁକା-ଉପାନହ, ଛତ୍ର, ଭାଜନ ଏବଂ ରକ୍ତବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 77

होमं जाप्यं तथा दानमक्षयं सर्वमेव तत् । ऋचमेकां तु ऋग्वेदे यजुर्वेदे यजुस्तथा

ହୋମ, ଜପ ଓ ଦାନ—ଏ ସବୁ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। ଋଗ୍ବେଦରୁ ଗୋଟିଏ ଋଚା ଏବଂ ଯଜୁର୍ବେଦରୁ ଗୋଟିଏ ଯଜୁସ୍‌ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 78

सामैकं सामवेदे तु जपेद्देवाग्रसंस्थितः । सम्यग्वेदफलं तस्य भवेद्वै नात्र संशयः

ସାମବେଦର ଗୋଟିଏ ସାମ, ଦେବାଗ୍ରସ୍ଥାନରେ (ପରମଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖେ) ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ତାହାରେ ବେଦର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 79

गायत्रीजाप्यमात्रस्तु वेदत्रयफलं लभेत् । कुलकोटिशतं साग्रं लभते तु शिवार्चनात्

କେବଳ ଗାୟତ୍ରୀ ଜପମାତ୍ରେ ତ୍ରିବେଦର ଫଳ ମିଳେ; ଶିବାର୍ଚ୍ଚନାରେ ନିଜ କୁଳର ସହ କୋଟି ଲୋକଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଙ୍ଗଳ ଓ ଉଦ୍ଧାର ହୁଏ।

Verse 80

स्नाने दाने तथा श्राद्धे जागरे गीतवादिते । अनिवर्तिका गतिस्तस्य शिवलोकात्कदाचन

ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ରାତ୍ରିଜାଗରଣ ଓ ବାଦ୍ୟସହିତ ଭଜନ-କୀର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ତାହାର ଗତି ଅନିବର୍ତ୍ତନୀୟ ହୁଏ; ସେ ଶିବଲୋକରୁ କେବେ ଫେରେ ନାହିଁ।

Verse 81

कालेन महताविष्टो मर्त्यलोके समाविशेत् । राजा भवति मेधावी सर्वव्याधिविवर्जितः

ଦୀର୍ଘ କାଳ ପରେ ଯଦି ସେ ପୁନଃ ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ତେବେ ସେ ରାଜା ହୁଏ—ମେଧାବୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ।

Verse 82

जीवेद्वर्षशतं साग्रं पुत्रपौत्रधनान्वितः । तच्च तीर्थं पुनः स्मृत्वा लीयमानो महेश्वरे

ସେ ପୁତ୍ର‑ପୌତ୍ର ଓ ଧନସମ୍ପଦାସହିତ ଶତବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ଜୀବନ୍ତ ରହେ; ଏବଂ ସେହି ତୀର୍ଥକୁ ପୁନଃ ସ୍ମରି ଶେଷେ ମହେଶ୍ୱରରେ ଲୀନ ହୁଏ।

Verse 83

उपास्ते यस्तु वै सन्ध्यां तस्मिंस्तीर्थे च पर्वणि । साङ्गोपाङ्गैश्चतुर्वेदैर्लभते फलमुत्तमम्

ଯେ ଲୋକ ସେହି ତୀର୍ଥରେ ପର୍ବଦିନେ ସନ୍ଧ୍ୟା‑ଉପାସନା କରେ, ସେ ସାଙ୍ଗୋପାଙ୍ଗ ଚତୁର୍ବେଦାଧ୍ୟୟନ ସମାନ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଫଳ ପାଏ।

Verse 84

तत्र सर्वं शिवक्षेत्राच्छरपातं समन्ततः । न संचरेद्भयोद्विग्ना ब्रह्महत्या नराधिप

ହେ ନରାଧିପ! ସେଠାରେ ଶିବକ୍ଷେତ୍ରର ଚାରିଦିଗରେ ବାଣ ପଡ଼ିବା ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଭୟରେ କମ୍ପିତ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପ ସଞ୍ଚରେ ନାହିଁ।

Verse 85

यत्र तत्र स्थितो वृक्षान् पश्यते तीर्थतत्परः । विविधैः पातकैर्मुक्तो मुच्यते नात्र संशयः

ତୀର୍ଥପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ ଯାତ୍ରୀ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଦାଁଡ଼ାଇ ସେଠାର ଗଛମାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ବିଭିନ୍ନ ପାତକରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 86

श्वभ्री तत्र महाराज जलमध्ये प्रदृश्यते । कथानिका पुराणोक्ता वानरी तीर्थसेवनात्

ହେ ମହାରାଜ! ସେଠାରେ ଜଳମଧ୍ୟରେ ‘ଶ୍ୱଭ୍ରୀ’ ନାମକ ଏକ କୁଣ୍ଡ/ଗର୍ତ୍ତ ଦେଖାଯାଏ। ପୁରାଣୋକ୍ତ କଥା ଅଛି—ଏକ ବାନରୀ ତୀର୍ଥସେବାରୁ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା।

Verse 87

तत्र कूपो महाराज तिष्ठते देवनिर्मितः । शिवस्य पश्चिमे भागे शिवक्षेत्रमनुत्तमम्

ସେଠାରେ, ହେ ମହାରାଜ, ଦେବମାନଙ୍କ ନିର୍ମିତ ଏକ କୂଆ ଅଛି। ଶିବଙ୍କ ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଅନୁତ୍ତମ ଶିବକ୍ଷେତ୍ର ଅଛି।

Verse 88

वृषोत्सर्गं तु यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । क्रीडन्ति पितरस्तस्य स्वर्गलोके यदृच्छया

ହେ ନରାଧିପ! ଯେ କେହି ସେହି ତୀର୍ଥରେ ବୃଷୋତ୍ସର୍ଗ କରେ, ତାହାର ପିତୃମାନେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ଯଥେଚ୍ଛ କ୍ରୀଡ଼ା କରନ୍ତି।

Verse 89

अगम्यागमने पापमयाज्ययाजने कृते । स्तेयाच्च ब्रह्मगोहत्यागुरुघाताच्च पातकम् । तत्सर्वं नश्यते पापं वृषोत्सर्गे कृते तु वै

ଅଗମ୍ୟଗମନ, ଅଯାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରାଇବା, ଚୋରି, ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା, ଗୋହତ୍ୟା ଓ ଗୁରୁଘାତରୁ ଯେ ପାତକ ହୁଏ—ବୃଷୋତ୍ସର୍ଗ କଲେ ସେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶିଯାଏ।

Verse 90

माण्डव्यतीर्थमाहात्म्यं यः शृणोति समाधिना । मुच्यते सर्वपापेभ्यो नात्र कार्या विचारणा

ଯେ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ମାଣ୍ଡବ୍ୟତୀର୍ଥର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଏଠାରେ ବିଚାର ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ।

Verse 172

अध्याय

‘ଅଧ୍ୟାୟ’—ଏହା ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତି କିମ୍ବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ସୂଚକ ଶବ୍ଦ।