Adhyaya 150

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज कुसुमेश्वरमुत्तमम् । दक्षिणे नर्मदाकूले उपपातकनाशनम्

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ତତଃ, ହେ ମହାରାଜ, ନର୍ମଦାର ଦକ୍ଷିଣ ତଟରେ ଥିବା ଉତ୍ତମ କୁସୁମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ; ସେ ଉପପାତକ-ନାଶକ।

Verse 2

कामेन स्थापितो देवः कुसुमेश्वरसंज्ञितः । ख्यातः सर्वेषु लोकेषु देवदेवः सनातनः

କାମ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ଏହି ଦେବ ‘କୁସୁମେଶ୍ୱର’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଖ୍ୟାତ, ଦେବଦେବ, ସନାତନ ପ୍ରଭୁ।

Verse 3

कामो मनोभवो विश्वः कुसुमायुधचापभृत् । स कामान् ददाति सर्वान् पूजितो मीनकेतनः

କାମ—ମନୋଭବ, ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ, କୁସୁମାୟୁଧ ଓ ଧନୁ ଧାରଣକାରୀ—ମୀନକେତନ ରୂପେ ପୂଜିତ ହେଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ କାମନା ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 4

तेन निर्दग्धकायेन चाराध्य परमेश्वरम् । अनङ्गेन तथा प्राप्तमङ्गित्वं नर्मदातटे

ତେବେ ଦଗ୍ଧଦେହ ଅନଙ୍ଗ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଆରାଧନା କଲେ; ଏବଂ ଏଭଳି ନର୍ମଦାତଟରେ ସେ ପୁନଃ ଦେହଧାରଣ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

Verse 5

युधिष्ठिर उवाच । अङ्गिभृतस्य नाशत्वमनङ्गस्य तु मे वद । न श्रुतं न च मे दृष्टं भूतपूर्वं कदाचन

ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ—ଦେହଧାରୀର ନାଶ କିପରି ହେଲା, ଏବଂ ଅନଙ୍ଗ (କାମଦେବ) କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ? ଏହା ମୁଁ କେବେ ଶୁଣିନାହିଁ, ପୂର୍ବେ କେବେ ଏପରି ଦେଖିନାହିଁ।

Verse 6

एतत्सर्वं यथा वृत्तमाचक्ष्व द्विजसत्तम । श्रोतुमिच्छामि विप्रेन्द्र भीमार्जुनयमैः सह

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏହା ସବୁ ଯେପରି ଘଟିଲା ସେପରି ବିସ୍ତାରେ କହନ୍ତୁ। ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର! ମୁଁ ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଯମଜମାନଙ୍କ ସହ ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।

Verse 7

श्रीमार्कण्डेय उवाच । आदौ कृतयुगे तात देवदेवो महेश्वरः । तपश्चचार विपुलं गङ्गासागरसंस्थितः

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ତାତ! କୃତଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ ଦେବଦେବ ମହେଶ୍ୱର ଗଙ୍ଗାସାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ବିପୁଳ ତପ କଲେ।

Verse 8

तेन सम्पादिता लोकास्तपसा ससुरासुराः । जग्मुस्ते शरणं सर्वे देवदेवं शचीपतिम्

ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ଦେବ-ଅସୁର ସହିତ ସମସ୍ତ ଲୋକ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ। ତେଣୁ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେବଦେବ ଶଚୀପତି (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।

Verse 9

व्यापकः सर्वभूतानां देवदेवो महेश्वरः । संतापयति लोकांस्त्रींस्तन्निवारय गोपते

ସମସ୍ତ ଭୂତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଦେବଦେବ ମହେଶ୍ୱର ତ୍ରିଲୋକକୁ ସନ୍ତପ୍ତ କରୁଛନ୍ତି; ହେ ଦେବାଧିପ (ଇନ୍ଦ୍ର)! ତାହାକୁ ନିବାରଣ କର।

Verse 10

श्रुत्वा तद्वचनं तेषां देवानां बलवृत्रहा । चिन्तयामास मनसा तपोविघ्नायचादिशत्

ଦେବମାନଙ୍କର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ବଳବାନ୍ ବୃତ୍ରହନ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ର ମନେ ଚିନ୍ତା କଲେ ଏବଂ ସେହି ତପସ୍ୟାରେ ବିଘ୍ନ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।

Verse 11

अप्सरां मेनकां रम्भां घृताचीं च तिलोत्तमाम् । वसन्तं कोकिलं कामं दक्षिणानिलमुत्तमम्

ସେ ଅପ୍ସରା ମେନକା, ରମ୍ଭା, ଘୃତାଚୀ ଓ ତିଲୋତ୍ତମାଙ୍କୁ, ଏବଂ ବସନ୍ତ, କୋକିଳ, କାମଦେବ ଓ ଉତ୍ତମ ଦକ୍ଷିଣ ପବନକୁ ଡାକିଲେ।

Verse 12

गत्वा तत्र महादेवं तपश्चरणतत्परम् । क्षोभयध्वं यथान्यायं गङ्गासागरवासिनम्

“ସେଠାକୁ ଯାଇ ତପଶ୍ଚରଣରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିମଗ୍ନ, ଗଙ୍ଗାସାଗରବାସୀ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଉପାୟରେ କ୍ଷୋଭିତ ଓ ବିଚଳିତ କର।”

Verse 13

एवमुक्तास्तु ते सर्वे देवराजेन भारत । देवाप्सरःसमोपेता जग्मुस्ते हरसन्निधौ

ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ଏପରି କହିବା ପରେ, ହେ ଭାରତ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେବ-ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ସମୂହ ସହିତ ହର (ଶିବ)ଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟକୁ ଗଲେ।

Verse 14

वसन्तमासे कुसुमाकराकुले मयूरदात्यूहसुकोकिलाकुले । प्रनृत्य देवाप्सरगीतसंकुले प्रवाति वाते यमनैरृताकुले

ବସନ୍ତମାସରେ, ଯେତେବେଳେ ଉପବନ କୁସୁମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ଏବଂ ମୟୂର, ଦାତ୍ୟୂହ, ଶୁକ, କୋକିଳର କଲରବରେ ଗଞ୍ଜିଉଠେ; ଦେବ-ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଗୀତ-ନୃତ୍ୟରେ ସେହି ସ୍ଥାନ ସଙ୍କୁଳ ହୁଏ—ସେତେବେଳେ ଯମ ଓ ନୈଋତର ଭୟଛାୟାବହ କରୁଥିବା ପବନ ବହେ।

Verse 15

तेन संमूर्छिताः सर्वे संसर्गाच्च खगोत्तमाः । मधुमाधवगन्धेन सकिन्नरमहोरगाः

ସେହି ମୋହପ୍ରଭାବରେ ସମସ୍ତେ ମୂର୍ଛିତ ହେଲେ; ଏବଂ ସେହି ସଂସର୍ଗରୁ ଖଗୋତ୍ତମ, କିନ୍ନର ଓ ମହୋରଗମାନେ ମଧୁ-ମାଧବର ସୁଗନ୍ଧରେ ମତ୍ତ ହେଲେ।

Verse 16

यावदालोकते तावत्तद्वनं व्याकुलीकृतम् । वीक्षते मदनाविष्टं दशावस्थागतं जनम्

ଯେତେଦୂର ଦୃଷ୍ଟି ପହଞ୍ଚେ, ସେତେଦୂର ସେହି ବନ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହୋଇଗଲା; ଲୋକମାନେ କାମାବିଷ୍ଟ ହୋଇ ନାନା ଅବସ୍ଥାରେ ପତିତ ଦେଖାଗଲେ।

Verse 17

देवदेवोऽपि देवानामवस्थात्रितयं गतः । सात्त्विकीं राजसीं राजंस्तामसीं तां शृणुष्व मे

ଦେବଦେବ ମଧ୍ୟ ତ୍ରିବିଧ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ—ସାତ୍ତ୍ୱିକୀ, ରାଜସୀ ଓ ତାମସୀ।

Verse 18

एकं योगसमाधिना मुकुलितं चक्षुर्द्वितीयं पुनः पार्वत्या जघनस्थलस्तनतटे शृङ्गारभारालसम् । अन्यद्दूरनिरस्तचापमदनक्रोधानलोद्दीपितं शम्भोर्भिन्नरसं समाधिसमये नेत्रत्रयं पातु वः

ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ତ୍ରିନେତ୍ର ତୁମମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁ—ଏକ ଯୋଗସମାଧିରେ ନିମୀଳିତ; ଦ୍ୱିତୀୟଟି ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଜଘନସ୍ଥଳ ଓ ସ୍ତନତଟରେ ଶୃଙ୍ଗାରଭାରେ ଅଲସ; ତୃତୀୟଟି ଦୂରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଧନୁଷଧାରୀ ମଦନ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧାଗ୍ନିରେ ଦୀପ୍ତ, ସମାଧିକ୍ଷଣରେ ଭିନ୍ନ ତେଜ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା।

Verse 19

एवं दृष्टः स देवेन सशरः सशरासनः । भस्मीभूतो गतः कामो विनाशः सर्वदेहिनाम्

ଏଭଳି ଦେବଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିବାମାତ୍ରେ କାମ—ବାଣ ଓ ଧନୁଷ ସହିତ—ଭସ୍ମୀଭୂତ ହୋଇ ଚାଲିଗଲା; ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କର ବିନାଶକାରକ କାମନା ହୋଇ ରହିଲା।

Verse 20

कामं दृष्ट्वा क्षयं यातं तत्र देवाप्सरोगणाः । भीता यथागतं सर्वे जग्मुश्चैव दिशो दश

ସେଠାରେ କାମ ନଶ୍ଟ ହୋଇଥିବାକୁ ଦେଖି ଦେବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦଳ ଭୟଭୀତ ହେଲେ; ଏବଂ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ସମସ୍ତେ ଦଶ ଦିଗକୁ ଛିଟିଯାଇ ଚାଲିଗଲେ।

Verse 21

कामेन रहिता लोकाः ससुरासुरमानवाः । ब्रह्माणं शरणं जग्मुर्देवा इन्द्रपुरोगमाः

କାମ ନଥିବାରୁ ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମାନବ ସହିତ ସମସ୍ତ ଲୋକ ନିରୁତ୍ସାହ ହେଲେ; ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀତ୍ୱରେ ଦେବମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।

Verse 22

सीदमानं जगद्दृष्ट्वा तमूचुः परमेष्ठिनम् । जानासि त्वं जगच्छेषं प्रभो मैथुनसम्भवात्

ଜଗତ ଅବନତିକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖି ସେମାନେ ପରମେଷ୍ଠି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ପ୍ରଭୁ! ସୃଷ୍ଟି ତ ମୈଥୁନ-ସମ୍ଭବ; ତେଣୁ ଜଗତର ଅବଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି।”

Verse 23

प्रजाः सर्वा विशुष्यन्ति कामेन रहिता विभो

ହେ ବିଭୋ! କାମ ନଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଶୁଷ୍କ ହୋଇ କ୍ଷୟ ପାଉଛନ୍ତି।

Verse 24

एतच्छ्रुत्वा वचस्तेषां देवानां प्रपितामहः । जगाम सहितस्तत्र यत्र देवो महेश्वरः

ଦେବମାନଙ୍କ ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ପ୍ରପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ସେଠାକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବ ମହେଶ୍ୱର ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

Verse 25

अतोषयज्जगन्नाथं सर्वभूतमहेश्वरम् । स्तुतिभिस्तण्डकैः स्तोत्रैर्वेदवेदाङ्गसम्भवैः

ସେ ବେଦ‑ବେଦାଙ୍ଗସମ୍ଭବ ସ୍ତୁତି, ତଣ୍ଡକଛନ୍ଦ ଓ ସ୍ତୋତ୍ରଦ୍ୱାରା ଜଗନ୍ନାଥ—ସର୍ବଭୂତ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ।

Verse 26

ततस्तुष्टो महादेवो देवानां परमेश्वरः । उवाच मधुरां वाणीं देवान्ब्रह्मपुरोगमान्

ତାପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ମହାଦେବ, ଦେବମାନଙ୍କ ପରମେଶ୍ୱର, ବ୍ରହ୍ମା ଅଗ୍ରେ ଥିବା ଦେବମାନଙ୍କୁ ମଧୁର ବାଣୀରେ କହିଲେ।

Verse 27

किं कार्यं कश्च सन्तापः किं वागमनकारणम् । देवतानामृषीणां च कथ्यतां मम माचिरम्

କି କାର୍ଯ୍ୟ, କି ସନ୍ତାପ? ଆଗମନର କାରଣ କଣ? ହେ ଦେବମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ, ମୋତେ ଶୀଘ୍ର କହ।

Verse 28

देवा ऊचुः । कामनाशाज्जगन्नाशो भवितायं चराचरे । त्रैलोक्यं त्वं पुनः शम्भो उत्पादयितुमर्हसि

ଦେବମାନେ କହିଲେ—କାମ ନଶିଲେ ଚରାଚର ଜଗତର ନାଶ ହେବ। ହେ ଶମ୍ଭୁ, ଆପଣ ତ୍ରିଲୋକକୁ ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଯୋଗ୍ୟ।

Verse 29

एतच्छ्रुत्वा वचस्तेषां विमृश्य परमेश्वरः । चिन्तयामास कामस्य विग्रहं भुवि दुर्लभम्

ତାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ପରମେଶ୍ୱର ବିଚାର କରି, ଭୂମିରେ ଦୁର୍ଲଭ କାମଙ୍କ ବିଗ୍ରହ (ଦେହରୂପ) ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।

Verse 30

आजगाम ततः शीघ्रमनङ्गो ह्यङ्गतां गतः । प्राणदः सर्वभूतानां पश्यतां नृपसत्तम

ତତଃ ଶୀଘ୍ରେ ଅନଙ୍ଗ (କାମଦେବ) ଦେହଧାରୀ ହୋଇ ଆସିଲେ—ଯିଏ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କୁ ପ୍ରାଣ ଦାନ କରନ୍ତି—ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ।

Verse 31

ततः शङ्खनिनादेन भेरीणां निःस्वनेन च । अभ्यनन्दंस्ततो देवं सुरासुरमहोरगाः

ତାପରେ ଶଙ୍ଖନାଦ ଓ ଭେରୀମାନଙ୍କ ଗମ୍ଭୀର ଧ୍ୱନି ସହ, ଦେବଙ୍କୁ ସୁର, ଅସୁର ଓ ମହୋରଗମାନେ ଏକାସାଥି ଅଭିନନ୍ଦନ କଲେ।

Verse 32

नमस्ते देवदेवेश कृतार्थाः सुरसत्तमाः । विसर्जिताः पुनर्जग्मुर्यथागतमरिन्दम

“ହେ ଦେବଦେବେଶ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର”—ଏମିତି କହି କୃତାର୍ଥ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ବିଦାୟ ପାଇ, ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ଫେରିଗଲେ।

Verse 33

गतेषु सर्वदेवेषु कामदेवोऽपि भारत । तपश्चचार विपुलं नर्मदातटमाश्रितः

ସମସ୍ତ ଦେବତା ଚାଲିଗଲାପରେ, ହେ ଭାରତ, କାମଦେବ ମଧ୍ୟ ନର୍ମଦା-ତଟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ବିଶାଳ ତପସ୍ୟା କଲେ।

Verse 34

तपोजपकृशीभूतो दिव्यं वर्षशतं किल । महाभूतैर्विघ्नकरैः पीड्यमानः समन्ततः

ତପ ଓ ଜପରେ ସେ କୃଶ ହୋଇଗଲେ; ସତ୍ୟକୁହିଲେ ଶତ ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବିଘ୍ନକାରୀ ମହାଭୂତମାନେ ସେଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ।

Verse 35

आत्मविघ्नविनाशार्थं संस्मृतः कुण्डलेश्वरः । चकार रक्षां सर्वत्र शरपाते नृपोत्तम

ନିଜ ଉପରେ ଆସିଥିବା ବିଘ୍ନ ନାଶ ପାଇଁ ସେ କୁଣ୍ଡଲେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲା; ଏବଂ ବାଣବୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ନୃପୋତ୍ତମ, ସେ ସର୍ବତ୍ର ରକ୍ଷା କଲେ।

Verse 36

ततस्तुष्टो महादेवो दृढभक्त्या वरप्रदः । वरेण छन्दयामास कामं कामविनाशनः

ତାପରେ ଦୃଢ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ମହାଦେବ, ବରଦାତା, କାମବିନାଶକ ହୋଇ, କାମକୁ କହିଲେ—“ଇଚ୍ଛିତ ବର ବାଛ।”

Verse 37

ज्ञात्वा तुष्टं महादेवमुवाच झषकेतनः । प्रणतः प्राञ्जलिर्भूत्वा देवदेवं त्रिलोचनम्

ମହାଦେବ ପ୍ରସନ୍ନ ବୋଲି ଜାଣି ଝଷକେତନ (କାମଦେବ) କହିଲା—ପ୍ରଣାମ କରି, ହାତ ଯୋଡ଼ି, ଦେବଦେବ ତ୍ରିଲୋଚନଙ୍କୁ।

Verse 38

यदि तुष्टोऽसि देवेश यदि देयो वरो मम । अत्र तीर्थे जगन्नाथ सदा संनिहितो भव

“ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ହେ ଦେବେଶ—ଯଦି ମୋତେ ବର ଦେବାକୁ ହୁଏ—ତେବେ, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଏହି ତୀର୍ଥରେ ସଦା ସନ୍ନିହିତ ରୁହନ୍ତୁ।”

Verse 39

तथेति चोक्त्वा वचनं देवदेवो महेश्वरः । जगामाकाशमाविश्य स्तूयमानोऽप्सरोगणैः

“ତଥାସ୍ତୁ” ବୋଲି କହି ଦେବଦେବ ମହେଶ୍ୱର ଆକାଶରେ ପ୍ରବେଶ କରି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ; ଅପ୍ସରାଗଣ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ।

Verse 40

गते चादर्शनं देवे कामदेवो जगद्गुरुम् । स्थापयामास राजेन्द्र कुसुमेश्वरसंज्ञितम्

ଦେବ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା ପରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, କାମଦେବ ସେଠାରେ ଜଗଦ୍ଗୁରୁ ଶିବଙ୍କୁ “କୁସୁମେଶ୍ୱର” ନାମରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 41

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा ह्युपवासपरायणः । चैत्रमासे चतुर्दश्यां मदनस्य दिनेऽथवा

ସେଇ ତୀର୍ଥରେ ଯେ କେହି ସ୍ନାନ କରି ଉପବାସପରାୟଣ ହୁଏ—ଚୈତ୍ରମାସର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ, କିମ୍ବା ମଦନ (କାମ)ଙ୍କ ପବିତ୍ର ଦିନରେ—

Verse 42

प्रभाते विमले प्राप्ते स्नात्वा पूज्य दिवाकरम् । तिलमिश्रेण तोयेन तर्पयेत्पितृदेवताः

ନିର୍ମଳ ପ୍ରଭାତ ଆସିଲେ ସ୍ନାନ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବ; ପରେ ତିଳମିଶ୍ରିତ ଜଳରେ ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିବ।

Verse 43

कृत्वा स्नानं विधानेन पूजयित्वा च तं नृप । पिण्डनिर्वपणं कुर्यात्तस्य पुण्यफलं शृणु

ହେ ନୃପ, ବିଧିଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରି ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ପିଣ୍ଡ-ନିର୍ବପଣ କରିବ; ତାହାର ପୁଣ୍ୟଫଳ ଶୁଣ।

Verse 44

सत्त्रयाजिफलं यच्च लभते द्वादशाब्दिकम् । पिण्डदानात्फलं तच्च लभते नात्र संशयः

ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ସତ୍ତ୍ରଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଯଜମାନ ଯେ ଫଳ ପାଏ, ସେଇ ଫଳ ପିଣ୍ଡଦାନରୁ ମିଳେ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 45

अङ्कुल्लमूले यः पिण्डं पित्ःनुद्दिश्य दापयेत् । तस्य ते द्वादशाब्दानि तृप्तिं यान्ति पितामहाः

ଅଙ୍କୁଲ୍ଲ ବୃକ୍ଷର ମୂଳେ ଯେ ପିତୃମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପିଣ୍ଡଦାନ କରାଏ, ତାହାର ପିତାମହମାନେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

Verse 46

कृमिकीटपतङ्गा ये तत्र तीर्थे युधिष्ठिर । प्राप्नुवन्ति मृताः स्वर्गं किं पुनर्ये नरा मृताः

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସେହି ତୀର୍ଥରେ କୃମି, କୀଟ ଓ ପତଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ମରି ସ୍ୱର୍ଗ ପାଆନ୍ତି; ତେବେ ସେଠାରେ ମରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ କଥା କଣ କହିବା।

Verse 47

संन्यासं कुरुते योऽत्र जितक्रोधो जितेन्द्रियः । कुसुमेशे नरो भक्त्या स गच्छेच्छिवमन्दिरम्

ଏଠାରେ କୁସୁମେଶରେ ଯେ କ୍ରୋଧଜୟୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ହୋଇ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ଭକ୍ତିସହ ଶିବଧାମକୁ ଯାଏ।

Verse 48

तत्र दिव्याप्सरोभिश्च देवगन्धर्वगायनैः । क्रीडते सेव्यमानस्तु कल्पकोटिशतं नृप

ହେ ନୃପ, ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ ଓ ଦେବ-ଗନ୍ଧର୍ବ ଗାୟକମାନେ ସେବା କରୁଥିବାବେଳେ, ସେ ଶତକୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୀଡା କରେ।

Verse 49

पूर्णे चैव ततः काल इह मानुष्यतां गतः । जायते राजराजेन्द्रैः पूज्यमानो नृपो महान्

ସେହି କାଳ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ସେ ଏଠାରେ ମାନବଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି ମହାନ ରାଜା ଭାବେ ଜନ୍ମେ; ଯାହାକୁ ରାଜାଧିରାଜମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜନ୍ତି।

Verse 50

सुरूपः सुभगो वाग्मी विक्रान्तो मतिमाञ्छुचिः । जीवेद्वर्षशतं साग्रं सर्वव्याधिविवर्जितः

ସେ ସୁରୂପ, ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ବାକ୍ପଟୁ, ପରାକ୍ରମୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ସେ ଶତବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ଜୀବନ୍ତ ରହି ସମସ୍ତ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ରହେ।

Verse 51

एतत्पुण्यं पापहरं तीर्थकोटिशताधिकम् । कुसुमेशेति विख्यातं सर्वदेवनमस्कृतम्

ଏହି ପୁଣ୍ୟ ପାପହର; କୋଟି-ଶତାଧିକ ତୀର୍ଥଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହା ‘କୁସୁମେଶ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କୃତ।

Verse 150

। अध्याय

ଅଧ୍ୟାୟ (ଶିରୋନାମା-ସୂଚକ)।