Adhyaya 136

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल चाहल्येश्वरमुत्तमम् । यत्र सिद्धा महाभागा त्वहल्या तापसी पुरा

ଶ୍ରୀମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ତତ୍ପରେ, ହେ ମହୀପାଳ! ଉତ୍ତମ ଚାହଲ୍ୟେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁଠାରେ ପୁରାକାଳରେ ମହାଭାଗା ତାପସୀ ଅହଲ୍ୟା ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ।

Verse 2

गौतमो ब्राह्मणस्त्वासीत्साक्षाद्ब्रह्मेव चापरः । सत्यधर्मसमायुक्तो वानप्रस्थाश्रमे रतः

ସେଠାରେ ଗୌତମ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ଯେନେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ବ୍ରହ୍ମା। ସେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ବାନପ୍ରସ୍ଥ ଆଶ୍ରମରେ ରତ ଥିଲେ।

Verse 3

तस्य पत्नी महाभागा ह्यहल्या नाम विश्रुता । रूपयौवनसम्पन्ना त्रिषु लोकेषु विश्रुता

ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ମହାଭାଗା ‘ଅହଲ୍ୟା’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ସମ୍ପନ୍ନା, ସେ ତ୍ରିଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ ଥିଲେ।

Verse 4

अस्या अप्यतिरूपेण देवराजः शतक्रतुः । मोहितो लोभयामास ह्यहल्यां बलसूदनः

ତାହାର ଅତିରୂପରେ ମୋହିତ ହୋଇ ଦେବରାଜ ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ବଲସୂଦନ, ଅହଲ୍ୟାକୁ ଲୋଭାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ।

Verse 5

मां भजस्व वरारोहे देवराजमनिन्दिते । क्रीडयस्व मया सार्द्धं त्रिषु लोकेषु पूजिता

ସେ କହିଲେ—“ହେ ବରାରୋହେ, ହେ ଅନିନ୍ଦିତେ! ଦେବରାଜ ମୋତେ ଭଜ; ମୋ ସହ କ୍ରୀଡା କର, ତୁମେ ତ୍ରିଲୋକରେ ପୂଜିତା ହେବ।”

Verse 6

किं करिष्यसि विप्रेण शौचाचारकृशेन तु । तपःस्वाध्यायशीलेन क्लिश्यन्तीव सुलोचने

“ହେ ସୁଲୋଚନେ! ଶୌଚ-ଆଚାରରେ କୃଶ, ତପ ଓ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ନିରତ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ସହ ତୁମେ କ’ଣ କରିବ? ତୁମେ ଯେନେ କ୍ଲେଶ ପାଉଛ ଭଳି ଲାଗୁଛ।”

Verse 7

एवमुक्ता वरारोहा स्त्रीस्वभावात्सुचञ्चला । मनसाध्याय शक्रं सा कामेन कलुषीकृता

ଏଭଳି କୁହାଯାଉଥିବାବେଳେ ବରାରୋହା, ସ୍ତ୍ରୀସ୍ୱଭାବର ଚଞ୍ଚଳତାରୁ, ମନରେ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା; କାମ ତାକୁ ଅନ୍ତରେ କଲୁଷିତ କଲା।

Verse 8

तस्या विदित्वा तं भावं स देवः पाकशासनः । गौतमं वञ्चयामास दुष्टभावेन भावितः

ତାହାର ଭାବ ଜାଣି ସେ ଦେବ—ପାକଶାସନ ଇନ୍ଦ୍ର—ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଗୌତମଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ।

Verse 9

विदित्वा चान्तरं तस्य गृहीत्वा वेषमुत्तमम् । अहल्यां रमयामास विश्वस्तां मन्दिरान्तिके

ସୁଯୋଗ ଜାଣି ସେ ଉତ୍ତମ ବେଶ ଧାରଣ କରି, ବିଶ୍ୱାସିନୀ ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ ମନ୍ଦିର ସମୀପେ ମୋହିତ କରି ରମଣ କଲା।

Verse 10

क्षणमात्रान्तरे तत्र देवराजस्य भारत । आजगाम मुनिश्रेष्ठो मन्दिरं त्वरयान्वितः

ସେହି ସ୍ଥାନରେ, ହେ ଭାରତ, କ୍ଷଣମାତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୌତମ ଦେବରାଜଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ତ୍ୱରାସହିତ ଆସିଲେ।

Verse 11

आगतं गौतमं दृष्ट्वा भीतभीतः पुरंदरः । निर्गतः स ततो दृष्ट्वा शक्रोऽयमिति चिन्तयन्

ଗୌତମଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖି ପୁରନ୍ଦର ଭୟଭୀତ ହେଲା। ସେ ତୁରନ୍ତ ସେଠାରୁ ଖସି ପଳାଇଲା; ତାକୁ ଦେଖି ଗୌତମ ଭାବିଲେ—‘ଏହି ଶକ୍ର।’

Verse 12

ततः शशाप देवेन्द्रं गौतमः क्रोधमूर्छितः । अजितेन्द्रियोऽसि यस्मात्त्वं तस्माद्बहुभगो भव

ତେବେ କ୍ରୋଧାବେଶରେ ଗୌତମ ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ—‘ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟ କରିନାହ; ତେଣୁ ତୁମେ ବହୁଭଗ, ଅନେକ ଚିହ୍ନଧାରୀ ହେଉ।’

Verse 13

एवमुक्तस्तु देवेन्द्रस्तत्क्षणादेव भारत । भगानां तु सहस्रेण तत्क्षणादेव वेष्टितः

ଏଭଳି କୁହାଯାଉଥିବା ସହିତ, ହେ ଭାରତ, ଦେବେନ୍ଦ୍ର ସେହି କ୍ଷଣେ ସହସ୍ର ‘ଭଗ’ ଚିହ୍ନରେ ସମସ୍ତଦିଗରୁ ଆବୃତ ହେଲେ।

Verse 14

त्यक्त्वा राज्यं सुरैः सार्द्धं गतश्रीको जगाम ह । तपश्चचार विपुलं गौतमेन महीतले

ସେ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ଶ୍ରୀହୀନ ହୋଇ, ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ ସେଠାରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲା ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ଗୌତମଙ୍କ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମହାତପ କଲା।

Verse 15

अहल्यापि ततः शप्ता यस्मात्त्वं दुष्टचारिणी । प्रेक्ष्य मां रमसे शक्रं तस्मादश्ममयी भव

ତାପରେ ଅହଲ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ଶାପ ମିଳିଲା—‘ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟାଚାରିଣୀ; ମୋତେ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ଶକ୍ରରେ ରମୁଛ; ତେଣୁ ତୁମେ ଅଶ୍ମମୟୀ ହେଉ।’

Verse 16

गते वर्षसहस्रान्ते रामं दृष्ट्वा यशस्विनम् । तीर्थयात्राप्रसङ्गेन धौतपापा भविष्यसि

ହଜାର ବର୍ଷ ଶେଷ ହେଲେ, ଯଶସ୍ବୀ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ତୁମ ପାପ ଧୋଇଯିବ।

Verse 17

एवं गते ततः काले दृष्टा रामेण धीमता । विश्वामित्रसहायेन त्यक्त्वा साश्ममयीं तनुम्

ଏଭଳି କାଳ ଗତ ହେଲାପରେ, ଧୀମାନ ରାମ ତାକୁ ଦେଖିଲେ; ଏବଂ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସହାୟତାରେ ସେ ଅଶ୍ମମୟ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲା।

Verse 18

पूजयित्वा यथान्यायं गतपापा विमत्सरा । आगता नर्मदातीरे तीर्थे स्नात्वा यथाविधि

ଯଥାନ୍ୟାୟ ପୂଜା କରି, ପାପମୁକ୍ତ ଓ ମତ୍ସରହୀନ ହୋଇ, ସେ ନର୍ମଦାତୀରକୁ ଆସିଲା ଏବଂ ବିଧିମତେ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲା।

Verse 19

कृतं चान्द्रायणं मासं कृच्छ्रं चान्यं ततः परम् । ततस्तुष्टो महादेवो दत्त्वा वरमनुत्तमम्

ସେ ଏକ ମାସ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ପାଳନ କଲେ, ତାପରେ ଆଉ ଏକ କଠୋର କୃଚ୍ଛ୍ର ତପସ୍ୟା କଲେ। ତେବେ ପ୍ରସନ୍ନ ମହାଦେବ ତାଙ୍କୁ ଅନୁତ୍ତମ ବର ଦାନ କଲେ।

Verse 20

जगामादर्शनं भूयो रेमे चोमापतिश्चिरम् । अहल्या तु गते देवे स्थापयित्वा जगद्गुरुम्

ପୁନର୍ବାର ସେ ଦୃଷ୍ଟିର ଅଗୋଚରକୁ ଚଲିଗଲେ, ଏବଂ ଉମାପତି ଦୀର୍ଘକାଳ ସୁଖରେ ବିହାର କଲେ। ଦେବ ଚଲିଗଲାପରେ ଅହଲ୍ୟା ଜଗଦ୍ଗୁରୁ (ମହାଦେବ)ଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି…

Verse 21

अहल्येश्वरनामानं स्वगृहे चागमत्पुनः । तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम्

ସେ (ଲିଙ୍ଗର) ନାମ ‘ଅହଲ୍ୟେଶ୍ୱର’ ରଖି ପୁନଃ ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେଇ ତୀର୍ଥରେ ଯେ କେହି ସ୍ନାନ କରି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ…

Verse 22

स मृतः स्वर्गमाप्नोति यत्र देवो महेश्वरः । क्रीडयित्वा यथाकामं तत्र लोके महातपाः

ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବ ମହେଶ୍ୱର ବିରାଜିତ। ସେଇ ଲୋକରେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଭୋଗ କରି ସେ ମହାତପସ୍ବୀ…

Verse 23

गते वर्षसहस्रान्ते मानुष्यं लभते पुनः । धनधान्यचयोपेतः पुत्रपौत्रसमन्वितः

ହଜାର ବର୍ଷ ଗତ ହେଲେ ସେ ପୁନଃ ମାନବଜନ୍ମ ପାଏ—ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟର ପ୍ରଚୁରତା ସହିତ, ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ସମ୍ପନ୍ନ।

Verse 24

वेदविद्याश्रयो धीमाञ्जायते विमले कुले । रूपसौभाग्यसम्पन्नः सर्वव्याधिविवर्जितः । जीवेद्वर्षशतं साग्रमहल्यातीर्थसेवनात्

ଅହଲ୍ୟା-ତୀର୍ଥ ସେବନରୁ ମନୁଷ୍ୟ ନିର୍ମଳ କୁଳରେ ଧୀମାନ, ବେଦବିଦ୍ୟାଶ୍ରୟୀ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଛି; ରୂପ-ସୌଭାଗ୍ୟସମ୍ପନ୍ନ, ସର୍ବବ୍ୟାଧିବିବର୍ଜିତ ହୋଇ, ଶତବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ଜୀବନ ଲାଭ କରେ।

Verse 136

। अध्याय

“ଅଧ୍ୟାୟ”—ଏହା ଅଧ୍ୟାୟ-ସମାପ୍ତି ସୂଚକ ଚିହ୍ନ।