
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଋଷି ରାଜାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଅୟୋନିଜ ନାମକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଯାତ୍ରା-ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଅନ୍ତି। ତୀର୍ଥର ଲକ୍ଷଣ—ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ମହାପୁଣ୍ୟ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପର ସମୂଳ ନାଶ—ବୋଲି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଏ। ସେଠାରେ ନ୍ୟୁନତମ ବିଧି: ଅୟୋନିଜରେ ସ୍ନାନ କରି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂଜା, ପରେ ପିତୃ ଓ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ତର୍ପଣାଦି କର୍ମ। ଶେଷରେ ଦୃଢ଼ ଫଳଶ୍ରୁତି—ଯେ ଜଣେ ବିଧିପୂର୍ବକ ସେଠାରେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ‘ଯୋନି-ଦ୍ୱାର’ ଅର୍ଥାତ୍ ପୁନର୍ଜନ୍ମର ଦ୍ୱାରକୁ ଏଡ଼ାଇ ମୋକ୍ଷମୁଖୀ ନିଶ୍ଚୟ ପାଏ; ତୀର୍ଥାଚରଣକୁ ନିୟମବଦ୍ଧ ସାଧନା ଭାବେ କର୍ମବନ୍ଧନମୋଚନ ପଥ ରୂପେ ଦେଖାଯାଏ।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र तीर्थं परमशोभनम् । अयोनिजं महापुण्यं सर्वपापप्रणाशनम्
ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ତତଃ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପରମ ଶୋଭନ ‘ଅୟୋନିଜ’ ତୀର୍ଥକୁ ଯାଅ; ଏହା ମହାପୁଣ୍ୟ ଓ ସର୍ବପାପନାଶକ।
Verse 2
अयोनिजे नरः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम् । पितृदेवार्चनं कृत्वा मुच्यते सर्वकिल्बिषैः
ଅୟୋନିଜେ ସ୍ନାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ। ପିତୃ ଓ ଦେବଙ୍କ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ ସେ ସର୍ବ କଲ୍ମଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
Verse 3
तत्र तीर्थे तु विधिना प्राणत्यागं करोति यः । स कदाचिन्महाराज योनिद्वारं न पश्यति
ସେଇ ତୀର୍ଥରେ ଯେ ବିଧିପୂର୍ବକ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରେ, ହେ ମହାରାଜ, ସେ କେବେ ‘ଯୋନିଦ୍ୱାର’ ଦେଖେ ନାହିଁ; ଅର୍ଥାତ୍ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପାଏ ନାହିଁ।
Verse 114
। अध्याय
ଇତି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।