Adhyaya 111

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । नर्मदादक्षिणे कूले तीर्थं परमशोभनम् । स्कन्देन निर्मितं पूर्वं तपः कृत्वा सुदारुणम्

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ନର୍ମଦାର ଦକ୍ଷିଣ ତଟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭନ ଏକ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ପୂର୍ବକାଳରେ ସ୍କନ୍ଦ ଭୟଙ୍କର ତପ କରି ତାହା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । स्कन्दस्य चरितं सर्वमाजन्म द्विजसत्तम । तीर्थस्य च विधिं पुण्यं कथयस्व यथार्थतः

ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସ୍କନ୍ଦଙ୍କର ଜନ୍ମରୁ ସମଗ୍ର ଚରିତ୍ର ଏବଂ ଏହି ତୀର୍ଥର ପୁଣ୍ୟବିଧି ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ମୋତେ କହନ୍ତୁ।

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । देवदेवेन वै तप्तं तपः पूर्वं युधिष्ठिर । विज्ञप्तेन सुरैः सर्वैरुमादेवी विवाहिता

ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର! ପୂର୍ବକାଳରେ ଦେବଦେବ ତପ କରିଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଉମାଦେବୀ ତାଙ୍କ ସହ ବିବାହିତ ହେଲେ।

Verse 4

नास्ति सेनापतिः कश्चिद्देवानां सुरसत्तम । नीयन्ते दानवैर्घोरैः सर्वे देवाः सवासवाः

ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଦେବମାନଙ୍କର କୌଣସି ସେନାପତି ନାହିଁ; ଭୟଙ୍କର ଦାନବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି ହଂକାଇ ନେଉଛନ୍ତି।

Verse 5

यथा निशा विना चन्द्रं दिवसो भास्करं विना । न शोभते मुहूर्तं वै तथा सेना विनायका

ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ର ବିନା ରାତି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିନା ଦିନ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଶୋଭା ପାଉନାହିଁ, ସେପରି ନାୟକ ବିନା ସେନା ମଧ୍ୟ ଶୋଭା ପାଏ ନାହିଁ।

Verse 6

एवं ज्ञात्वा महादेव परया दयया विभो । सेनानीर्दीयतां कश्चित्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः

ହେ ମହାଦେବ, ହେ ବିଭୋ! ଏହା ଜାଣି ପରମ ଦୟାରେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକ ସେନାନୀ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 7

एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं देवानां परमेश्वरः । कामयान उमां देवीं सस्मार मनसा स्मरम्

ଦେବମାନଙ୍କର ଏହି ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ପରମେଶ୍ୱର, ଦେବୀ ଉମାଙ୍କୁ କାମନା କରି, ମନରେ ସ୍ମର (କାମଦେବ)ଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।

Verse 8

तेन मूर्छितसर्वाङ्गः कामरूपो जगद्गुरुः । कामयामास रुद्राणीं दिव्यं वर्षशतं किल

ସେହି ପ୍ରଭାବରେ ଜଗଦ୍‌ଗୁରୁ କାମରୂପ ଧାରଣ କରି ସର୍ବାଙ୍ଗରେ ମୂର୍ଛିତ ହେଲେ ପରି ହୋଇ, ସତ୍ୟକୁ ଦିବ୍ୟ ଶତବର୍ଷ ରୁଦ୍ରାଣୀଙ୍କୁ କାମନା କଲେ।

Verse 9

देवराजस्ततो ज्ञात्वा महामैथुनगं हरम् । संमन्त्र्य दैवतैः सार्द्धं प्रैषयज्जातवेदसम्

ତେବେ ଦେବରାଜ ଜାଣିଲେ ଯେ ହର ମହାମୈଥୁନରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି; ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ମନ୍ତ୍ରଣା କରି ଜାତବେଦସ (ଅଗ୍ନି)ଙ୍କୁ ପ୍ରେଷଣ କଲେ।

Verse 10

तेन गत्वा महादेवः परमानन्दसंस्थितः । सहसा तेन दृष्टोऽसौ हाहेत्युक्त्वा समुत्थितः

ସେ (ଅଗ୍ନି) ସେଠାକୁ ଯାଇ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପରମାନନ୍ଦରେ ଅବସ୍ଥିତ ଦେଖିଲେ; ହଠାତ୍ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିବାମାତ୍ରେ ‘ହା ହା!’ ବୋଲି କହି ସତ୍ୱର ଉଠିଦାଁଡ଼ିଲେ।

Verse 11

ततः क्रुद्धा महादेवी शापवाचमुवाच ह । वेपमाना महाराज शृणु यत्ते वदाम्यहम्

ତେବେ କ୍ରୋଧିତ ମହାଦେବୀ ଶାପବାଣୀ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। କମ୍ପିତ ହୋଇ—ହେ ମହାରାଜ, ମୁଁ ଯାହା କହୁଛି ଶୁଣ ବୋଲି କହିଲେ।

Verse 12

अहं यस्मात्सुरैः सर्वैर्याचिता पुत्रजन्मनि । कृता रतिश्च विफला संप्रेष्य जातवेदसम्

ପୁତ୍ରଜନ୍ମ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ମୋତେ ଯାଚନା କରିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଜାତବେଦ (ଅଗ୍ନି)କୁ ପଠାଇବାରୁ ସେଇ ରତି ନିଷ୍ଫଳ ହୋଇଗଲା।

Verse 13

तस्मात्सर्वे पुत्रहीना भविष्यन्ति न संशयः । हरेणोक्तस्ततो वह्निरस्माकं बीजमावह

ଏହିକାରଣରୁ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ପୁତ୍ରହୀନ ହେବ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପରେ ହରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ବହ୍ନି ଆମ ବୀଜକୁ ବହନ କଲା।

Verse 14

यथा भवति लोकेषु तथा त्वं कर्तुमर्हसि । मम तेजस्त्वया शक्यं गृहीतुं सुरसत्तम । देवकार्यार्थसिद्ध्यर्थं नान्यः शक्तो जगत्त्रये

ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ସମ୍ଭବ, ସେପରି ତୁମେ କରିବା ଉଚିତ। ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ତେଜକୁ ତୁମେ ମାତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରିପାର; ଦେବକାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ତ୍ରିଲୋକରେ ଅନ୍ୟ କେହି ସମର୍ଥ ନୁହେଁ।

Verse 15

अग्निरुवाच । तेजसस्तव मे देव का शक्तिर्धारणे विभो । करोति भस्मसात्सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

ଅଗ୍ନି କହିଲେ—ହେ ପ୍ରଭୋ, ଆପଣଙ୍କ ତେଜକୁ ଧାରଣ କରିବାର ଶକ୍ତି ମୋର କେଉଁଠି? ତାହା ଚରାଚର ସହିତ ସମଗ୍ର ତ୍ରିଲୋକକୁ ଭସ୍ମ କରିଦିଏ।

Verse 16

ईश्वर उवाच । उदरस्थेन बीजेन यदि ते जायते रुजा । तदा क्षिपस्व तत्तेजो गङ्गातोये हुताशन

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ଯଦି ଉଦରସ୍ଥ ସେହି ବୀଜରୁ ତୁମର ବେଦନା ହୁଏ, ହେ ହୁତାଶନ! ସେହି ତେଜକୁ ଗଙ୍ଗାଜଳରେ ନିକ୍ଷେପ କର।

Verse 17

एवमुक्त्वा महादेवोऽमोघं बीजमुत्तमम् । हव्यवाहमुखे सर्वं प्रक्षिप्यान्तरधीयत

ଏମିତି କହି ମହାଦେବ ଉତ୍ତମ ଅମୋଘ ବୀଜଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ହବ୍ୟବାହ (ଅଗ୍ନି)ର ମୁଖରେ ପ୍ରକ୍ଷେପ କରି ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Verse 18

गते चादर्शनं देवे दह्यमानो हुताशनः । गङ्गातोये विनिक्षिप्य जगाम स्वंनिवेशनम्

ଦେବ (ଶିବ) ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ପରେ, ଅସହ୍ୟ ତେଜରେ ଦହୁଥିବା ହୁତାଶନ ସେହି ତେଜକୁ ଗଙ୍ଗାଜଳରେ ନିକ୍ଷେପ କରି ନିଜ ନିବାସକୁ ଗଲା।

Verse 19

असहन्ती तु तत्तेजो गङ्गापि सरितां वरा । शरस्तम्बे विनिक्षिप्य जगामाशु यथागतम्

ସେହି ତେଜକୁ ସହିନ ପାରି, ସରିତାମ୍ ବରା ଗଙ୍ଗା ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ଶରସ୍ତମ୍ବରେ (ନଳ-ଗୁଛରେ) ନିକ୍ଷେପ କରି, ଯେପରି ଆସିଥିଲା ସେପରି ଶୀଘ୍ର ଫେରିଗଲା।

Verse 20

तत्र जातं तु तद्दृष्ट्वा सर्वे देवाः सवासवाः । कृत्तिकां प्रेषयामासुः स्तन्यं पाययितुं तदा

ସେଠାରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଶିଶୁକୁ ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ତାହାକୁ ସ୍ତନ୍ୟ ପାନ କରାଇବା ପାଇଁ ସେତେବେଳେ କୃତ୍ତିକାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେଷଣ କଲେ।

Verse 21

दृष्ट्वा ता आगताः सर्वा गङ्गागर्भे महामतेः । षण्मुखैः षण्मुखो भूत्वा पिपासुरपिबत्स्तनम्

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଗଙ୍ଗାର ଗର୍ଭସଦୃଶ ଆଶ୍ରୟରେ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ମହାମତି ଷଣ୍ମୁଖ ଛଅ ମୁହଁ ଧାରଣ କରି, ତୃଷାର୍ତ୍ତ ହୋଇ ସ୍ତନ୍ୟଦୁଗ୍ଧ ପାନ କଲେ।

Verse 22

जातकर्मादिसंस्कारान्वेदोक्तान्पद्मसम्भवः । चकार सर्वान्दाजेन्द्र विधिदृष्टेन कर्मणा

ହେ ଦାଜେନ୍ଦ୍ର! ପଦ୍ମସମ୍ଭବ ବ୍ରହ୍ମା ବେଦୋକ୍ତ ଜାତକର୍ମାଦି ସମସ୍ତ ସଂସ୍କାରକୁ ବିଧିଦୃଷ୍ଟ କର୍ମପଦ୍ଧତି ଅନୁସାରେ ସମ୍ପନ୍ନ କଲେ।

Verse 23

षण्मुखात्षण्मुखो नाम कार्त्तिकेयस्तु कृत्तिकात् । कुमारश्च कुमारत्वाद्गङ्गागर्भोऽग्निजोऽपरः

ଛଅ ମୁହଁ ଥିବାରୁ ସେ ‘ଷଣ୍ମୁଖ’ ନାମେ ପରିଚିତ; କୃତ୍ତିକାମାନଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରୁ ‘କାର୍ତ୍ତିକେୟ’ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ନିତ୍ୟ କୁମାରତ୍ୱରୁ ‘କୁମାର’, ଏବଂ ‘ଗଙ୍ଗାଗର୍ଭ’ ଓ ‘ଅଗ୍ନିଜ’—ଅଗ୍ନିଜାତ—ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଖ୍ୟାତ।

Verse 24

एवं कुमारः सम्भूतो ह्यनधीत्य स वेदवित् । शास्त्राण्यनेकानि वेद चचार विपुलं तपः

ଏଭଳି କୁମାର ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ଔପଚାରିକ ଅଧ୍ୟୟନ ନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ବେଦବିଦ୍ ଥିଲେ। ସେ ଅନେକ ଶାସ୍ତ୍ର ଜାଣି, ବିପୁଳ ତପସ୍ୟା ଆଚରଣ କଲେ।

Verse 25

देवारण्येषु सर्वेषु नदीषु च नदेषु च । पृथिव्यां यानि तीर्थानि समुद्राद्यानि भारत

ହେ ଭାରତ! ସମସ୍ତ ଦେବାରଣ୍ୟରେ, ନଦୀ ଓ ଉପନଦୀମାନଙ୍କରେ, ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ସମୁଦ୍ରାଦିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଯେତେ ତୀର୍ଥ ଅଛି—ସେ ସବୁଠାରେ (ସେ ବିଚରଣ କଲେ)।

Verse 26

ततः पर्याययोगेन नर्मदातटमाश्रितः । नर्मदादक्षिणे कूले चचार विपुलं तपः

ତତ୍ପରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ସେ ନର୍ମଦାତଟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ନର୍ମଦାର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ବିପୁଳ ତପସ୍ୟା କଲେ।

Verse 27

ऋग्यजुःसामविहितं जपञ्जाप्यमहर्निशम् । ध्यायमानो महादेवं शुचिर्धमनिसंततः

ସେ ଋଗ୍-ଯଜୁଃ-ସାମବେଦବିହିତ ଜପକୁ ଦିନରାତି ଜପୁଥିଲେ, ମହାଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ, ଶୁଚି ହୋଇ ପ୍ରାଣଧାରାରେ ଦୃଢ଼ ସଂଯମ ରଖୁଥିଲେ।

Verse 28

ततो वर्षसहस्रान्ते पूर्णे देवो महेश्वरः । उमया सहितः काले तदा वचनमब्रवीत्

ତାପରେ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ, ଯଥାକାଳେ ଉମାସହିତ ଦେବ ମହେଶ୍ୱର ସେତେବେଳେ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 29

ईश्वर उवाच । अहं ते वरदस्तात गौरी माता पिता ह्यहम् । वरं वृणीष्व यच्चेष्टं त्रिषु लोकेषु दुर्लभम्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ବତ୍ସ, ମୁଁ ତୋର ବରଦାତା; ଗୌରୀ ତୋର ମାତା, ଏବଂ ମୁଁ ହିଁ ତୋର ପିତା। ତିନି ଲୋକରେ ଦୁର୍ଲଭ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ସେହି ବର ବାଛ।

Verse 30

षण्मुख उवाच । यदि तुष्टो महादेव उमया सह शङ्कर । वृणोमि मातापितरौ नान्या गतिर्मतिर्मम

ଷଣ୍ମୁଖ କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବ, ଉମାସହିତ ଶଙ୍କର, ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ମୁଁ ଆପଣ ଦୁହେଁକୁ ମାତା-ପିତା ଭାବେ ବରଣ କରୁଛି; ମୋର ଅନ୍ୟ ଗତି ନାହିଁ, ଅନ୍ୟ ମତି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

Verse 31

एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं पुत्रस्य वदनाच्च्युतम् । तथेत्युक्त्वा तु स्नेहेन प्रेम्णा तं परिषस्वजे

ପୁତ୍ରର ମୁଖରୁ ନିଷ୍ପନ୍ନ ଏହି ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେ “ତଥାସ୍ତୁ” ବୋଲି କହି, ସ୍ନେହ ଓ ପ୍ରେମରେ ତାହାକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।

Verse 32

ततस्तं मूर्ध्न्युपाघ्राय ह्युमयोवाच शङ्करः

ତାପରେ ଶଙ୍କର ଉମାଙ୍କ ସହିତ ତାହାର ମସ୍ତକକୁ ସ୍ନେହରେ ଚୁମ୍ବନ (ଘ୍ରାଣ) କରି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 33

ईश्वर उवाच । अक्षयश्चाव्ययश्चैव सेनानीस्त्वं भविष्यसि

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତୁମେ ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅବ୍ୟୟ ହେବ; ଏବଂ ଦେବସେନାର ସେନାନୀ ହେବ।

Verse 34

शिखी च ते वाहनं दिव्यरूपो दत्तो मया शक्तिधरस्य संख्ये । सुरासुरादींश्च जयेति चोक्त्वा जगाम कैलासवरं महात्मा

ଦିବ୍ୟରୂପ ମୟୂର ତୁମର ବାହନ ଭାବେ—ଶକ୍ତିଧରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ—ମୁଁ ଦେଇଛି। ‘ଦେବ, ଅସୁର ଆଦିଙ୍କୁ ଜୟ କର’ ବୋଲି କହି ସେ ମହାତ୍ମା ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୈଲାସକୁ ଗଲେ।

Verse 35

गते चादर्शनं देवे तदा स शिखिवाहनः । स्थापयित्वा महादेवं जगाम सुरसन्निधौ

ଦେବ ଗମନ କରି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ମୟୂରବାହନ ମହାଦେବଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି ଦେବମାନଙ୍କ ସନ୍ନିଧିକୁ ଗଲା।

Verse 36

तदाप्रभृति तत्तीर्थं स्कन्दतीर्थमिति श्रुतम् । सर्वपापहरं पुण्यं मर्त्यानां भुवि दुर्लभम्

ସେହି ସମୟରୁ ସେ ତୀର୍ଥ ‘ସ୍କନ୍ଦତୀର୍ଥ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଏହା ପୁଣ୍ୟମୟ, ସର୍ବପାପହର ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 37

तत्र तीर्थे तु यो राजन्भक्त्या स्नात्वार्चयेच्छिवम् । गन्धमाल्याभिषेकैश्च याज्ञिकं स लभेत्फलम्

ହେ ରାଜନ୍, ଯେ ଲୋକ ସେହି ତୀର୍ଥରେ ଭକ୍ତିସହିତ ସ୍ନାନ କରି ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜେ—ଗନ୍ଧ, ମାଳା ଓ ଅଭିଷେକ ଅର୍ପଣ କରେ—ସେ ଯଜ୍ଞସମ ଫଳ ପାଏ।

Verse 38

स्कन्दतीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्पितृदेवताः । तिलमिश्रेण तोयेन तस्य पुण्यफलं शृणु

ସ୍କନ୍ଦତୀର୍ଥରେ ଯେ ସ୍ନାନ କରି ତିଳମିଶ୍ରିତ ଜଳରେ ପିତୃଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜେ, ତାହାର ପୁଣ୍ୟଫଳ ଶୁଣ—ସେ ମହାନ୍ ହୁଏ।

Verse 39

पिण्डदानेन चैकेन विधियुक्तेन भारत । द्वादशाब्दानि तुष्यन्ति पितरो नात्र संशयः

ହେ ଭାରତ, ବିଧିଯୁକ୍ତ ଏକମାତ୍ର ପିଣ୍ଡଦାନରେ ପିତୃମାନେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତ ରହନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 40

तत्र तीर्थे तु राजेन्द्र शुभं वा यादि वाशुभम् । इह लोके परे चैव तत्सर्वं जायतेऽक्षयम्

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେହି ତୀର୍ଥରେ—ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉ କି ଅଶୁଭ—ତାହାର ଫଳ ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକ ଉଭୟରେ ଅକ୍ଷୟ ହୋଇ ରହେ।

Verse 41

तत्र तीर्थे तु यः कश्चित्प्राणत्यागं करिष्यति । शास्त्रयुक्तेन विधिना स गच्छेच्छिवमन्दिरम्

ସେହି ତୀର୍ଥରେ ଯେ କେହି ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ବିଧିରେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ଶିବମନ୍ଦିର ଅର୍ଥାତ୍ ଶିବଲୋକକୁ ଯାଏ।

Verse 42

कल्पमेकं वसित्वा तु देवगन्धर्वपूजितः । अत्र भारतवर्षे तु जायते विमले कुले

ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବସି ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ, ପରେ ସେ ଏହି ଭାରତବର୍ଷରେ ବିମଳ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଏ।

Verse 43

वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञः सर्वव्याधिविवर्जितः । जीवेद्वर्षशतं साग्रं पुत्रपौत्रसमन्वितः

ସେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ, ସମସ୍ତ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ, ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ରସହିତ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶତବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ଜୀବନ ଯାପନ କରେ।

Verse 44

इदं ते कथितं राजन्स्कन्दतीर्थस्य सम्भवम् । धन्यं यशस्यमायुष्यं सर्वदुःखघ्नमुत्तमम् । सर्वपापहरं पुण्यं देवदेवेन भाषितम्

ହେ ରାଜନ୍, ସ୍କନ୍ଦତୀର୍ଥର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ମହିମା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି। ଏହା ପରମ ଉତ୍ତମ—ଧନ୍ୟତା, ଯଶ ଓ ଆୟୁ ଦେଇଥାଏ; ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ନାଶ କରେ; ସର୍ବପାପହର ପୁଣ୍ୟ—ଦେବଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚାରିତ।

Verse 111

। अध्याय

ଅଧ୍ୟାୟସମାପ୍ତି—ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।