Shukla Yajur Veda — Adhyaya 5, Mantra 21
Rishi: Yājñavalkya (traditional White Yajurveda attribution)
Devata: Viṣṇu
Chandas: Yajus (prose formula)
Samhita Patha (Devanagari)
विष्णो॑ र॒राट॑मसि॒ । विष्णो॒ः श्नप्त्रे॑ स्थो । विष्णो॒ः स्यूर॑सि॒ । विष्णो॑र्ध्रु॒वो॒ऽसि । वै॒ष्ण॒वम॑सि॒ । विष्ण॑वे त्वा ।
Transliteration
víṣṇo rárāṭam asi | víṣṇoḥ śnáptre stho | víṣṇoḥ syū́r asi | víṣṇor dhrúvo ’si | vaiṣṇavám asi | víṣṇave tvā |
Translation
ହେ ବିଷ୍ଣୋ, ତୁମେ ଅଗ୍ରଭାଗ (ରରାଟ) ଅଟ; ହେ ବିଷ୍ଣୋ, ତୁମେ ବନ୍ଧନ ପାଇଁ ପଟ୍ଟା (ଶ୍ନପ୍ତ୍ରେ) ଅଟ; ହେ ବିଷ୍ଣୋ, ତୁମେ କସିବା ପଟ୍ଟି/ଥୋଙ୍ଗ (ସ୍ୟୂର) ଅଟ; ହେ ବିଷ୍ଣୋ, ତୁମେ ଧ୍ରୁବ—ଅଚଳ ଅଟ। ତୁମେ ବୈଷ୍ଣବ ସ୍ୱରୂପ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି।
Padapatha (Word Analysis)
विष्णो॑ । र॒राट॑म् । अ॒सि॒ । विष्णो॒ः । श्नप्त्रे॑ । स्थः॒ । विष्णो॒ः । स्यूर॑ । अ॒सि॒ । विष्णोः॑ । ध्रु॒वः॒ । अ॒सि॒ । वै॒ष्ण॒वम् । अ॒सि॒ । विष्ण॑वे । त्वा॒ ।
Word by Word
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
रराटम्(the) forehead / front
रराटम्:
प्रथमा/विशेष्य (predicate nominative)
TypeNoun
Rootरराट (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
श्नप्त्रेfor the pervader/embracer (Viṣṇu as ‘one who envelops’)
श्नप्त्रे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootश्नप्तृ (प्रातिपदिक)
स्थःyou (all) are / you stand
स्थः:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
स्यूर्the sinew/strap/band
स्यूर्:
प्रथमा/विशेष्य (predicate nominative)
TypeNoun
Rootस्यूर (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
ध्रुवःfirm, fixed
ध्रुवः:
प्रथमा/विशेषण (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
वैष्णवम्Vaiṣṇava; belonging to Viṣṇu
वैष्णवम्:
प्रथमा/विशेषण (predicate)
TypeAdjective
Rootवैष्णव (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
विष्णवेto/for Viṣṇu
विष्णवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
V
ViṣṇuRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes