Shukla Yajur Veda — Adhyaya 3, Mantra 19
Rishi: Yājñavalkya (traditional White Yajurveda attribution; otherwise ‘Anukramaṇī: unspecified/Agni’ depending on manuscript tradition)
Devata: Agni (with explicit solar bandhu to Sūrya)
Chandas: Mixed/Anuṣṭubh-like prose-verse (yajus-style; not a strict Ṛgvedic metre)
Samhita Patha (Devanagari)
सं त्वम॑ग्ने॒ सूर्य॑स्य॒ वर्च॑सागथा॒ः समृषी॑णाᳪ स्तु॒तेन॑ । सं प्रि॒येण॒ धाम्ना॒ सम॒हमायु॑षा॒ सं वर्च॑सा॒ सं प्र॒जया॒ सᳪ रा॒यस्पोषे॑ण ग्मिषीय ॥
Transliteration
saṃ tvám agne sū́ryasya várcasāgathā́ḥ sam ṛṣī́ṇāṃ stuténa | saṃ priyéṇa dhā́mnā sam ahám ā́yuṣā saṃ várcasā saṃ prajā́yā saṃ rā́yas-poṣéṇa gmiṣīya ||
Translation
ହେ ଅଗ୍ନେ, ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ବର୍ଚ୍ଚସ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ତାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ; ଋଷିମାନଙ୍କ ସ୍ତୁତି ସହିତ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସଂଯୁକ୍ତ। ତୁମ ପ୍ରିୟ ଧାମ୍ନା (ସ୍ଥାପିତ ନିୟମ/ନିବାସ) ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ମୁଁ ଆୟୁଷ୍ୟ ସହ, ବର୍ଚ୍ଚସ ସହ, ପ୍ରଜା ସହ, ଏବଂ ରାୟସ୍ପୋଷ (ଧନବୃଦ୍ଧି ଓ ସମୃଦ୍ଧି) ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରାପ୍ତ କରୁ।
Padapatha (Word Analysis)
सम् । त्वम् । अग्ने । सूर्यस्य । वर्चसा । अगथाः । सम् । ऋषीणाम् । स्तुतेन । सम् । प्रिय॑ेण । धाम्ना । सम् । अहम् । आयुषा । सम् । वर्चसा । सम् । प्रजया । सम् । रायः-पोषेण । ग्मिषीय ।
Word by Word
सम्together, wholly
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sambodhana
TypeNoun
Rootअग्नि
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootसूर्य
वर्चसाwith splendor, with radiance
वर्चसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवर्चस्
आtowards, unto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
गथाःmay you go/come (attain)
गथाः:
Kriyā
TypeVerb
Rootगम् (धातु) / गच्छ्-आदेशः (वेदिक)
सम्together, wholly
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
ऋषीणाम्of the seers
ऋषीणाम्:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootऋषि
स्तुतेनwith praise, by laudation
स्तुतेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootस्तुति (स्तु- धातोः क्तिन्) / स्तुत (कृदन्ताधार)
सम्together, wholly
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
प्रियेणwith dear/pleasant
प्रियेण:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootप्रिय
धाम्नाwith (your) abode/splendor
धाम्ना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootधामन्
सम्together, wholly
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
अहम्I
अहम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद्
आयुषाwith life, with lifespan
आयुषा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootआयुस्
सम्together, wholly
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
वर्चसाwith splendor
वर्चसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवर्चस्
सम्together, wholly
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
प्रजयाwith progeny
प्रजया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootप्रजा
सम्together, wholly
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
रायःof wealth
रायः:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootराय्/रायि (वैदिक) / रयि
पोषेणwith nourishment, with increase
पोषेण:
Karaṇa
TypeNoun
Rootपोष
ग्मिषीयmay I go/attain (desideratively): may I reach
ग्मिषीय:
Kriyā
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + सन्/इष्-प्रत्यय (वैदिक इच्छार्थक)
Entities Mentioned
A
AgniS
Sūrya (bandhu)Ṛ
Ṛṣis (collective)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes