सतीसंक्षेपचरित्रवर्णनम् — Summary Description of Satī’s Narrative

Verse 1

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीसंक्षेपचरित्रवर्णनं नाम प्रथमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀଶିବମହାପୁରାଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ରୁଦ୍ରସଂହିତାର ଦ୍ୱିତୀୟ ସତୀଖଣ୍ଡରେ “ସତୀଙ୍କ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଚରିତ୍ରବର୍ଣ୍ଣନ” ନାମକ ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ।

Verse 2

त्वन्मुखांभोजसंवृत्तां श्रुत्वा शिवकथां पराम् । अतृप्तो हि पुनस्तां वै श्रोतुमिच्छाम्यहं प्रभो

ହେ ପ୍ରଭୋ! ଆପଣଙ୍କ କମଳମୁଖରୁ ନିଷ୍ପନ୍ନ ପରମ ଶିବକଥା ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୃପ୍ତ ନୁହେଁ; ସେଇ କଥାକୁ ପୁନଃ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।

Verse 3

पूर्णांशश्शंकरस्यैव यो रुद्रो वर्णितः पुरा । विधे त्वया महेशानः कैलासनिलयो वशी

ହେ ବିଧି (ବ୍ରହ୍ମା)! ଆପଣ ପୂର୍ବେ ଯେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ, ସେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପୂର୍ଣ୍ଣାଂଶ—କୈଳାସନିବାସୀ, ବଶୀ ମହେଶାନ।

Verse 4

स योगी सर्वविष्ण्वादिसुरसे व्यस्सतां गतिः । निर्द्वंद्वः क्रीडति सदा निर्विकारी महाप्रभुः

ସେଇ ପରମ ପ୍ରଭୁ ହିଁ ସତ୍ୟ ଯୋଗୀ, ବିଷ୍ଣୁ ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ। ସଂସାରକର୍ମରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ଶରଣ ଓ ପରମ ଗତି ସେ; ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତୀତ, ନିର୍ବିକାର ମହାପ୍ରଭୁ ସ୍ୱାଧୀନତାରେ ସଦା କ୍ରୀଡ଼ା କରନ୍ତି।

Verse 5

सोऽभूत्पुनर्गृहस्थश्च विवाह्य परमां स्त्रियम् । हरिप्रार्थनया प्रीत्या मंगलां स्वतपस्विनीम्

ତାପରେ ସେ ପୁନର୍ବାର ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ହରିଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସ୍ୱୟଂ ତପସ୍ୱିନୀ ପରମ ଉତ୍ତମା ସ୍ତ୍ରୀ ମଙ୍ଗଳାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ।

Verse 6

प्रथमं दक्षपुत्री सा पश्चात्सा पर्वतात्मजा । कथमेकशरीरेण द्वयोरप्यात्मजा मता

ପ୍ରଥମେ ସେ ଦକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବେ ମନାଗଲା, ପରେ ସେହି ସେ ପର୍ବତରାଜ (ହିମାଳୟ)ଙ୍କ କନ୍ୟା। ଏକେ ଶରୀରରେ କିପରି ଦୁହେଁଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବେ ଗଣାଯାଏ?

Verse 7

कथं सती पार्वती सा पुनश्शिवमुपागता । एतत्सर्वं तथान्यच्च ब्रह्मन् गदितुमर्हसि

ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ସତୀ କିପରି ପୁନଃ ପାର୍ବତୀ ହେଲେ ଏବଂ ପୁନର୍ବାର ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ—ଏହା ସବୁ କହିବାକୁ ଆପଣ ଯୋଗ୍ୟ। ଏହା ସହ ଅନ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧିତ କଥାମାନେ ମଧ୍ୟ କହନ୍ତୁ।

Verse 8

सूत उवाच । इति तस्य वचः श्रुत्वा सुरर्षेः शंकरात्मनः । प्रसन्नमानसो भूत्वा ब्रह्मा वचनमब्रवीत्

ସୂତ କହିଲେ—ଶଙ୍କରନିଷ୍ଠ ଦେବର୍ଷିଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରସନ୍ନ ମନ ହୋଇ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ।

Verse 9

ब्रह्मोवाच । शृणु तात मुनिश्रेष्ठ कथयामि कथां शुभाम् । यां श्रुत्वा सफलं जन्म भविष्यति न संशयः

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ହେ ତାତ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଣ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଶୁଭ ପବିତ୍ର କଥା କହୁଛି; ଯାହା ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟଜନ୍ମ ନିଶ୍ଚୟ ଫଳବତୀ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 10

पुराहं स्वसुतां दृष्ट्वा संध्याह्वां तनयैस्सह । अभवं विकृतस्तात कामबाणप्रपीडितः

ଏକଦା ମୁଁ ମୋର ନିଜ କନ୍ୟା ‘ସନ୍ଧ୍ୟା’କୁ ତାହାର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଦେଖିଲି; ହେ ତାତ, ତେବେ ମୁଁ ଅନ୍ତରେ ବିକଳ ହେଲି—କାମବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ଓ ପୀଡିତ।

Verse 11

धर्मः स्मृतस्तदा रुद्रो महायोगी परः प्रभुः । धिक्कृत्य मां सुतैस्तात स्वस्थानं गतवानयम्

ସେତେବେଳେ ରୁଦ୍ର—ପରମ ପ୍ରଭୁ, ମହାଯୋଗୀ, ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିତ—ମୋତେ ଓ ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଧିକ୍କାର କରି ନିଜ ସ୍ୱସ୍ଥାନ (ସ୍ୱଧାମ)କୁ ଗଲେ।

Verse 12

यन्मायामोहितश्चाहं वेदवक्ता च मूढधीः । तेनाकार्षं सहाकार्य परमेशेन शंभुना

ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ ମୁଁ—ବେଦବକ୍ତା ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ—ବୁଦ୍ଧିରେ ଭ୍ରମିତ ହେଲି। ତେଣୁ ମୋ ସହଚରମାନଙ୍କ ସହିତ ପରମେଶ୍ୱର ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସେପରି କରିଲି।

Verse 13

तदीर्षयाहमाकार्षं बहूपायान्सुतैः सह । कर्तुं तन्मोहनं मूढः शिवमाया विमोहितः

ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଇର୍ଷ୍ୟାରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ମୁଁ—ଶିବମାୟାରେ ବିମୋହିତ—ମୂଢତାରେ ପୁଅମାନଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବାକୁ ଅନେକ ଉପାୟ କଲି।

Verse 14

अभवंस्तेऽथ वै सर्वे तस्मिञ् शंभो परप्रभो । उपाया निष्फलास्तेषां मम चापि मुनीश्वर

ହେ ଶମ୍ଭୋ, ପରପ୍ରଭୋ! ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସେଠାରେ ରହିଗଲେ; ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଉପାୟ ନିଷ୍ଫଳ ହେଲା—ମୋର ମଧ୍ୟ ସେପରି—ହେ ମୁନୀଶ୍ୱର।

Verse 15

तदाऽस्मरं रमेशानं व्यथोपायस्तुतैस्सह । अबोधयत्स आगत्य शिवभक्तिरतस्सुधीः

ତେବେ ସଦା ଶିବଭକ୍ତିରେ ରତ ସେ ସୁଧୀ ଆସି, ବ୍ୟଥା-ନିବାରକ ସ୍ତୁତିମାନଙ୍କ ସହ ରମେଶାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଇ (ତାଙ୍କୁ) ବୋଧ କଲେ।

Verse 16

प्रबोधितो रमेशेन शिवतत्त्वप्रदर्शिना । तदीर्षामत्यजं सोहं तं हठं न विमोहितः

ଶିବତତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରଦର୍ଶକ ରମେଶ ମୋତେ ଜାଗ୍ରତ କଲେ; ତେବେ ମୁଁ ସେଇ ଇର୍ଷ୍ୟା ତ୍ୟାଗ କଲି, ମୋହରହିତ ହୋଇ ସେ ହଠକୁ ମଧ୍ୟ ପରିତ୍ୟାଗ କଲି।

Verse 17

शक्तिं संसेव्य तत्प्रीत्योत्पादयामास तां तदा । दक्षादशिक्न्यां वीरिण्यां स्वपुत्राद्धरमोहने

ନିଜ ଶକ୍ତିଙ୍କୁ ପ୍ରେମରେ ସେବନ କରି ସେ ତାଙ୍କୁ ସେତେବେଳେ ପ୍ରକଟ କଲେ। ସେ ଦକ୍ଷ ଓ ବୀରିଣୀଙ୍କ କନ୍ୟା ‘ସତୀ’ ରୂପେ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ପରେ ପ୍ରିୟ ହର (ଶିବ)ଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋହିତ କରିବେ।

Verse 18

सोमा भूत्वा दक्षसुता तपः कृत्वा तु दुस्सहम् । रुद्रपत्न्यभवद्भक्त्या स्वभक्तहितकारिणी

ଦକ୍ଷକନ୍ୟା ସୋମା ହୋଇ ସେ ଦୁସ୍ସହ ତପ କଲେ। ଭକ୍ତିବଳେ ସେ ରୁଦ୍ରପତ୍ନୀ ହେଲେ ଏବଂ ସଦା ଭକ୍ତହିତକାରିଣୀ ରହିଲେ।

Verse 19

सोमो रुद्रो गृही भूत्वाऽकार्षील्लीलां परां प्रभुः । मोहयित्वाथ मां तत्र स्वविवाहेऽविकारधीः

ସୋମସ୍ୱରୂପ ଭଗବାନ ରୁଦ୍ର ଗୃହସ୍ଥ ହୋଇ ପରମ ଦିବ୍ୟ ଲୀଳା କଲେ। ପରେ ନିଜ ବିବାହ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ, ଅବିକାର ବୁଦ୍ଧିବାନ ପ୍ରଭୁ ସେଠାରେ ମୋତେ ମୋହିତ କଲେ।

Verse 20

विवाह्य तां स आगत्य स्वगिरौ सूतिकृत्तया । रेमे बहुविमोहो हि स्वतंत्रस्स्वात्तविग्रहः

ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରି ସତୀଙ୍କ ସହ ସେ ନିଜ ପର୍ବତ-ନିବାସକୁ ଫେରିଲେ। ସେଠାରେ ସ୍ୱାଧୀନ, ସ୍ୱଇଚ୍ଛାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ କ୍ରୀଡାଭାବେ ବିହାର କରି ତାଙ୍କୁ ନେଇ ଅତ୍ୟଧିକ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।

Verse 21

तया विहरतस्तस्य व्यातीयाय महान् मुने । कालस्सुखकरश्शभोर्निर्विकारस्य सद्रतेः

ହେ ମହାମୁନେ, ତାଙ୍କ ସହ ବିହାର କରୁଥିବା ସେଇ ଶୁଭ ପ୍ରଭୁଙ୍କର କାଳ ସୁଖକର ଭାବେ ବ୍ୟତୀତ ହେଲା; ସେ ନିର୍ବିକାର ଓ ସଦ୍ବ୍ରତୀ।

Verse 22

ततो रुद्रस्य दक्षेण स्पर्द्धा जाता निजेच्छया । महामूढस्य तन्मायामोहितस्य सुगर्विणः

ତାପରେ ଦକ୍ଷ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ପର୍ଧାଭାବ ଜନ୍ମାଇଲେ। ସେ ମହାମୂଢ ତାହିଁ ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ବିତ ହେଲେ।

Verse 23

तत्प्रभावाद्धरं दक्षो महागर्वी विमूढधीः । महाशांतं निर्विकारं निनि द बहुमोहितः

ସେଇ ପ୍ରଭାବରୁ ମହାଗର୍ବୀ ଓ ବିମୂଢବୁଦ୍ଧି ଦକ୍ଷ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୋହିତ ହୋଇ, ମହାଶାନ୍ତ ଓ ନିର୍ବିକାର ହରଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

Verse 24

ततो दक्षः स्वयं यज्ञं कृतवान्गर्वितोऽहरम् । सर्वानाहूय देवादीन् विष्णुं मां चाखिलाधिपः

ତାପରେ ଗର୍ବରେ ମତ୍ତ ଦକ୍ଷ ସ୍ୱଇଚ୍ଛାରେ ଯଜ୍ଞ କଲା। ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆଦିଙ୍କୁ ଡାକି, ତଥାକଥିତ ‘ଅଖିଳାଧିପ’ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲା; କିନ୍ତୁ ଅହଂକାରରେ ମୋତେ—ଶିବଙ୍କୁ—ଡାକିଲା ନାହିଁ।

Verse 25

नाजुहाव तथाभूतो रुद्रं रोषसमाकुलः । तथा तत्र सतीं नाम्ना स्वपुत्रीं विधिमोहितः

ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ସେ ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ହୋମାହୁତି କଲା ନାହିଁ। ପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବିଧିରେ ମୋହିତ ହୋଇ ସେଠାରେ ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲା; ତାହାର ନାମ ସତୀ।

Verse 26

यदा नाकारिता पित्रा मायामोहित चेतसा । लीलां चकार सुज्ञाना महासाध्वी शिवा तदा

ମାୟାରେ ମୋହିତ ଚିତ୍ତ ଥିବା ପିତା ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ମହାସାଧ୍ବୀ ଓ ସୁଜ୍ଞା ଶିବା (ସତୀ) ଦିବ୍ୟ ଲୀଳା କଲେ।

Verse 27

अथागता सती तत्र शिवाज्ञामधिगम्य सा । अनाहूतापि दक्षेण गर्विणा स्वपितुर्गृहम्

ତାପରେ ସତୀ ଶିବଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ସେଠାକୁ—ନିଜ ପିତୃଗୃହକୁ—ଗଲେ; ଗର୍ବିତ ଦକ୍ଷ ତାଙ୍କୁ ଡାକିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ।

Verse 28

विलोक्य रुद्रभागं नो प्राप्यावज्ञां च ताततः । विनिंद्य तत्र तान्सर्वान्देहत्यागमथाकरोत्

ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାଗ ନ ମିଳିବା ଓ ତଦୁପରି ଅବଜ୍ଞା ହେବା ଦେଖି, ସତୀ ସେଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି, ପରେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ସଙ୍କଳ୍ପ କଲେ।

Verse 29

तच्छुत्वा देव देवेशः क्रोधं कृत्वा तु दुस्सहम् । जटामुत्कृत्य महतीं वीरभद्रमजीजनत्

ତାହା ଶୁଣି ଦେବଦେବେଶ୍ୱର ଶମ୍ଭୁ ଅସହ୍ୟ କ୍ରୋଧରେ ଆବିଷ୍ଟ ହେଲେ। ସେ ନିଜ ଜଟାରୁ ଏକ ମହା ଲଟା ଉପାଡ଼ି ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରକଟ କଲେ।

Verse 30

सगणं तं समुत्पाद्य किं कुर्य्या मिति वादिनम् । सर्वापमानपूर्वं हि यज्ञध्वंसं दिदेश ह

ସେ ଗଣସମୂହକୁ ପ୍ରକଟ କରି, ସେ ‘ମୁଁ କ’ଣ କରିବି?’ ବୋଲି ପଚାରିଲାବେଳେ, ଶମ୍ଭୁ ପ୍ରଥମେ ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅପମାନ ନିଶ୍ଚିତ କରି, ପରେ ଯଜ୍ଞଧ୍ୱଂସର ଆଦେଶ ଦେଲେ।

Verse 31

तदाज्ञां प्राप्य स गणाधीशो बहुबलान्वितः । गतोऽरं तत्र सहसा महाबलपराक्रमः

ସେଇ ଆଜ୍ଞା ପାଇ ଗଣାଧୀଶ—ବହୁବଳସମ୍ପନ୍ନ ଓ ମହାପରାକ୍ରମୀ—ସହସା ଶୀଘ୍ର ତାହାଁକୁ ଗଲେ।

Verse 32

महोपद्रवमाचेरुर्गणास्तत्र तदाज्ञया । सर्वान्स दंडयामास न कश्चिदवशेषितः

ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେଠାରେ ଗଣମାନେ ମହା ଉପଦ୍ରବ କଲେ। ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଲେ; କେହି ମଧ୍ୟ ଅବଶେଷ ରହିଲେ ନାହିଁ।

Verse 33

विष्णुं संजित्य यत्नेन सामरं गणसत्तमः । चक्रे दक्षशिरश्छेदं तच्छिरोग्नौ जुहाव च

ତାପରେ ଗଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେନାସହିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଜୟ କରି, ଦକ୍ଷଙ୍କ ଶିର ଛେଦ କଲେ ଏବଂ ସେଇ ଶିରକୁ ଯଜ୍ଞାଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଭାବେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

Verse 34

यज्ञध्वंसं चकाराशु महोपद्रवमाचरन् । ततो जगाम स्वगिरिं प्रणनाम प्रभुं शिवम्

ସେ ଶୀଘ୍ରେ ଯଜ୍ଞଧ୍ୱଂସ କରି ମହା ଉପଦ୍ରବ ସୃଷ୍ଟି କଲା। ତାପରେ ସେ ନିଜ ପର୍ବତ-ଧାମକୁ ଯାଇ ପରମ ପ୍ରଭୁ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲା।

Verse 35

यज्ञध्वंसोऽभवच्चेत्थं देवलोके हि पश्यति । रुद्रस्यानुचरैस्तत्र वीरभद्रादिभिः कृतः

ଏଭଳି ଯଜ୍ଞଧ୍ୱଂସ ହେଲା—ଦେବଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଦେଖାଗଲା। ସେଠାରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁଚର ବୀରଭଦ୍ର ଆଦିମାନେ ଏହା କରିଥିଲେ।

Verse 36

मुने नीतिरियं ज्ञेया श्रुतिस्मृतिषु संमता । रुद्रे रुष्टे कथं लोके सुखं भवति सुप्रभो

ହେ ମୁନି, ଏହି ନୀତି ଶ୍ରୁତି-ସ୍ମୃତିରେ ସମ୍ମତ ଓ ଜ୍ଞେୟ—ରୁଦ୍ର (ଭଗବାନ ଶିବ) ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ ଲୋକରେ ସୁଖ କିପରି ହେବ, ହେ ସୁପ୍ରଭୋ?

Verse 37

ततो रुद्रः प्रसन्नोभूत्स्तुतिमाकर्ण्य तां पराम् । विज्ञप्तिं सफलां चक्रे सर्वेषां दीनवत्सलः

ତାପରେ ରୁଦ୍ର ସେଇ ପରମ ସ୍ତୁତି ଶୁଣି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ଦୀନମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କରୁଣାଳୁ ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ନିବେଦନକୁ ସଫଳ କରି ଅନୁରୋଧକୁ ଫଳବତୀ କଲେ।

Verse 38

पूर्ववच्च कृतं तेन कृपालुत्वं महात्मना । शंकरेण महेशेन नानालीलावि हारिणा

ପୂର୍ବବତ୍, ନାନା ଦିବ୍ୟ ଲୀଳାରେ ବିହାର କରୁଥିବା ମହାତ୍ମା ମହେଶ ଶଙ୍କର ପୁନର୍ବାର ନିଜ କୃପା ପ୍ରକାଶ କଲେ।

Verse 39

जीवितस्तेन दक्षो हि तत्र सर्वे हि सत्कृताः । पुनस्स कारितो यज्ञः शंकरेण कृपालुना

ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷ ପୁନଃଜୀବିତ ହେଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ ଯଥୋଚିତ ସତ୍କୃତ ହେଲେ। ପରେ କୃପାଳୁ ଶଙ୍କର ଯଜ୍ଞକୁ ପୁନର୍ବାର କରାଇଲେ।

Verse 40

रुद्रश्च पूजितस्तत्र सर्वैर्देवैर्विशेषतः । यज्ञे विश्वादिभिर्भक्त्या सुप्रसन्नात्मभिर्वने

ସେହି ବନ-ଯଜ୍ଞରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ବିଶେଷତଃ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ପୂଜା କଲେ; ବିଶ୍ୱଦେବ ଆଦି ଦେବଗଣ ଭକ୍ତିରେ ପରମ ପ୍ରସନ୍ନଚିତ୍ତ ହେଲେ।

Verse 41

सतीदेहसमुत्पन्ना ज्वाला लोकसुखावहा । पतिता पर्वते तत्र पूजिता सुखदायिनी

ସତୀଙ୍କ ଦେହରୁ ଏକ ପବିତ୍ର ଜ୍ୱାଳା ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହା ଲୋକମାନଙ୍କୁ କଲ୍ୟାଣ ଓ ସୁଖ ଦେଉଥିଲା। ସେ ଜ୍ୱାଳା ସେହି ପର୍ବତରେ ପତିତ ହୋଇ ସେଠାରେ ପୂଜିତ ହେଲା ଏବଂ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଲା।

Verse 42

ज्वालामुखीति विख्याता सर्वकामफलप्रदा । बभूव परमा देवी दर्शनात्पापहारिणी

ସେ ‘ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ’ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ହେଲେ—ସମସ୍ତ ଧର୍ମସମ୍ମତ କାମନାର ଫଳ ଦେଇଥିବା ପରମା ଦେବୀ। ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ ଓ ବନ୍ଧନ ଛିନ୍ନ ହୁଏ।

Verse 43

इदानीं पूज्यते लोके सर्वकामफलाप्तये । संविधाभिरनेकाभिर्महोत्सवपरस्परम्

ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହି ଲୋକରେ ସମସ୍ତ କାମ୍ୟ ଫଳ ପାଇବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ନାନା ପ୍ରକାର ବିଧିବିଧାନରେ, ପରପରା ମହୋତ୍ସବ ମାଧ୍ୟମରେ, ପୁନଃପୁନଃ ଆରାଧନା ହୁଏ।

Verse 44

ततश्च सा सती देवी हिमालयसुता ऽभवत् । तस्याश्च पार्वतीनाम प्रसिद्धमभवत्तदा

ତାପରେ ସେହି ସତୀଦେବୀ ହିମାଳୟଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ‘ପାର୍ବତୀ’ ନାମ ସର୍ବତ୍ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।

Verse 45

सा पुनश्च समाराध्य तपसा कठिनेन वै । तमेव परमेशानं भर्त्तारं समुपाश्रिता

ପୁନଃ ସେ କଠୋର ତପସ୍ୟାରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ। ସେହି ପରମେଶାନଙ୍କୁ ହିଁ ପତି ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି ତାଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ।

Verse 46

एतत्सर्वं समाख्यातं यत्पृष्टोहं मुनीश्वर । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

ହେ ମୁନୀଶ୍ୱର, ଆପଣ ଯାହା ପଚାରିଥିଲେ ସେ ସବୁ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିଦେଲି। ଏହା ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।