भोजन-आह्वान-प्रकरणम् — The Episode of Invitation and the Divine Feast
ଅଧ୍ୟାୟ ୫୨ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ହିମବାନ୍ ମହାଭୋଜ ପାଇଁ ସୁନ୍ଦର ଭୋଜନ-ପ୍ରାଙ୍ଗଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାନ୍ତି। ସେ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ, ଲେପନ ଆଦି କରାଇ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ବିଭିନ୍ନ ମଙ୍ଗଳ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ସଜାନ୍ତି, ତାପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟଜନଙ୍କୁ ‘ନିଜ ନିଜ ଅଧିପତି ସହ’ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି। ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଶୁଣି ପ୍ରଭୁ (ଏଠାରେ ଅଚ୍ୟୁତରୂପେ ଉଲ୍ଲିଖିତ) ଦେବଗଣ ଓ ପରିଚାରକମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ଆସନ୍ତି। ହିମବାନ୍ ଯଥାବିଧି ସତ୍କାର କରି ଗୃହଭିତରେ ଯଥୋଚିତ ଆସନରେ ବସାନ୍ତି ଓ ନାନାପ୍ରକାର ଭୋଜ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରାନ୍ତି। ପରେ ବିଧିବତ୍ ଭୋଜନାନୁମତି/ଘୋଷଣା ହୁଏ; ତାହାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ପଙ୍କ୍ତିରେ ବସି ହର୍ଷସମ୍ବାଦ ସହ ଭୋଜନ କରନ୍ତି ଏବଂ ସଦାଶିବଙ୍କୁ ଅଗ୍ରମାନ ଦିଅନ୍ତି। ନନ୍ଦୀ, ଭୃଙ୍ଗୀ, ବୀରଭଦ୍ର ଆଦି ଶିବଗଣ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଆତିଥ୍ୟ, କ୍ରମ ଓ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦିବ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।
Shlokas
Verse 1
ब्रह्मोवाच । अथ शैलवरस्तात हिमवान्भाग्यसत्तमः । प्राङ्गणं रचयामास भोजनार्थं विचक्षणः
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ତାପରେ, ହେ ପ୍ରିୟ, ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ ହିମବାନ୍—ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭାଗ୍ୟବାନ—ବିଚକ୍ଷଣ ହୋଇ ଭୋଜନାର୍ଥେ ପ୍ରାଙ୍ଗଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ।
Verse 2
मार्जनं लेपनं सम्यक्कारयामास तस्य सः । स सुगन्धैरलञ्चक्रे नानावस्तुभिरादरात्
ସେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥାବିଧି ମାର୍ଜନ ଓ ଲେପନ କରାଇଲେ; ଏବଂ ଆଦରସହିତ ସୁଗନ୍ଧିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ନାନାବିଧ ବସ୍ତୁଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଅଲଙ୍କୃତ କଲେ।
Verse 3
अथ शैलस्सुरान्सर्वानन्यानपि च सेश्वरान् । भोजनायाह्वयामास पुत्रैश्शैलैः परैरपि
ତେବେ ଶୈଳରାଜ ହିମାଳୟ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟଗଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅଧିପତିମାନଙ୍କ ସହିତ, ଭୋଜନାର୍ଥେ ଆହ୍ୱାନ କଲେ; ନିଜ ପୁତ୍ରସ୍ୱରୂପ ଅନ୍ୟ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ।
Verse 4
शैलाह्वानमथाकर्ण्य स प्रभुस्साच्युतो मुने । सर्वैस्सुरादिभिस्तत्र भोजनाय ययौ मुदा
ହେ ମୁନେ, ଶୈଳ (ହିମାଳୟ)ଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣି ସେ ପ୍ରଭୁ ଅଚ୍ୟୁତ (ବିଷ୍ଣୁ) ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟଜନଙ୍କ ସହ, ଆନନ୍ଦରେ ଭୋଜନାର୍ଥେ ସେଠାକୁ ଗଲେ।
Verse 5
गिरिः प्रभुं च सर्वांस्तान्सुसत्कृत्य यथाविधि । मुदोपवेशयामास सत्पीठेषु गृहान्तरे
ତାପରେ ଗିରିରାଜ (ହିମାଳୟ) ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ସୁସତ୍କାର କରି, ଆନନ୍ଦରେ ଗୃହାନ୍ତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୀଠମାନଙ୍କ ଉପରେ ବସାଇଲେ।
Verse 6
नानासुभोज्यवस्तूनि परिविष्य च तत्पुनः । साञ्चलिर्भोजनायाज्ञां चक्रे विज्ञप्तिमानतः
ନାନା ପ୍ରକାର ଉତ୍ତମ ଭୋଜ୍ୟବସ୍ତୁ ପୁନଃପୁନଃ ପରିବେଶନ କରି, ସାଞ୍ଚଲି ବିନୟରେ ନମ୍ରଭାବେ ଭୋଜନ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ଆଜ୍ଞା ଓ ନିବେଦନ କଲା।
Verse 7
अथ सम्मानितास्तत्र देवा विष्णुपुरोगमाः । सदाशिवं पुरस्कृत्य बुभुजुस्सकलाश्च ते
ତାପରେ ସେଠାରେ ଯଥାବିଧି ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବମାନେ ସଦାଶିବଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି, ସମସ୍ତେ ଏକସାଥିରେ ପ୍ରସାଦ ଭୋଜନ କଲେ।
Verse 8
तदा सर्वे हि मिलिता ऐकपद्येन सर्वशः । पंक्तिभूताश्च बुभुजु र्विहसन्तः पृथक्पृथक्
ତେବେ ସମସ୍ତେ ସବୁ ଦିଗରୁ ଆସି ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଏକତ୍ର ହେଲେ। ପଙ୍କ୍ତିରେ ବସି, ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ, ହସିଆନନ୍ଦରେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭୋଜନ କଲେ।
Verse 9
नन्दिभृंगिवीरभद्रवीरभद्रगणाः पृथक् । बुभुजुस्ते महाभागाः कुतूहलसमन्विताः
ନନ୍ଦୀ, ଭୃଙ୍ଗୀ, ବୀରଭଦ୍ର ଓ ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କ ଗଣମାନେ—ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ—ଭୋଗ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସେଇ ମହାଭାଗ ସେବକମାନେ କୁତୂହଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ।
Verse 10
देवास्सेन्द्रा लोकपाला नानाशोभासमन्विताः । बुभुजुस्ते महाभागा नानाहास्यरसैस्सह
ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବମାନେ ଓ ଲୋକପାଳମାନେ ନାନା ଶୋଭାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ। ସେଇ ମହାଭାଗମାନେ ବିଭିନ୍ନ ହାସ୍ୟ-ଆନନ୍ଦରସ ସହିତ ଭୋଗ କଲେ।
Verse 11
सर्वे च मुनयो विप्रा भृग्वाद्या ऋषयस्तथा । बुभुजु प्रीतितस्सर्वे पृथक् पंक्तिगतास्तदा
ତେବେ ଭୃଗୁ ଆଦି ସମସ୍ତ ମୁନି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିମାନେ, ସେତେବେଳେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ପଙ୍କ୍ତିରେ ବସି, ଆନନ୍ଦରେ ଭୋଜନ କଲେ।
Verse 12
तथा चण्डीगणास्सर्वे बुभुजुः कृतभाजनाः । कुतूहलं प्रकुर्वन्तो नानाहास्यकरा मुदा
ସେହିପରି ଚଣ୍ଡୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ଗଣମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପରିବେଶନ ସହ ଭୋଜନ କଲେ। କୁତୁହଳରେ ଭରି, ନାନା ହାସ୍ୟ-ପରିହାସ କରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
Verse 13
एवन्ते भुक्तवन्तश्चाचम्य सर्वे मुदान्विताः । विश्रामार्थं गताः प्रीत्या विष्ण्वाद्यास्स्वस्वमाश्रमम्
ଏଭଳି ତୃପ୍ତିରେ ଭୋଜନ କରି ଆଚମନ କରି, ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ପରେ ବିଷ୍ଣୁ ଆଦି ସମସ୍ତେ ପ୍ରେମପୂର୍ବକ ବିଶ୍ରାମ ପାଇଁ ନିଜ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
Verse 14
मेनाज्ञया स्त्रियस्साध्व्य श्शिवं सम्प्रार्थ्य भक्तितः । गेहे निवासयामासुर्वासाख्ये परमोत्सवे
ହେ ସାଧ୍ବୀ! ମେନାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେହି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଭକ୍ତିସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ‘ବାସା’ ନାମକ ପରମୋତ୍ସବରେ ଗୃହେ ତାଙ୍କୁ ନିବାସ କରାଇଲେ।
Verse 15
रत्नसिंहासने शम्भुर्मेनादत्ते मनोहरे । सन्निधाय मुदा युक्तो ददृशे वासमन्दिरम्
ମେନାଦତ୍ତ ମନୋହର ରତ୍ନସିଂହାସନରେ ଆସୀନ ଶମ୍ଭୁ ଆନନ୍ଦସହିତ ସମୀପକୁ ଆସି, ନିଜ ବାସ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ‘ବାସମନ୍ଦିର’କୁ ଦେଖିଲେ।
Verse 16
रत्नप्रदीपशतकैर्ज्वलद्भिर्ज्वलितं श्रिया । रत्नपात्रघटाकीर्णं मुक्तामणिविराजितम्
ସେ ଶୁଭଶ୍ରୀରେ ଜ୍ୱଳିତ ଥିଲା—ରତ୍ନରେ ନିର୍ମିତ ଶତଶତ ପ୍ରଦୀପର ଆଲୋକରେ ଝଲମଲ କରୁଥିଲା। ରତ୍ନପାତ୍ର ଓ ଘଟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମୁକ୍ତା ଓ ମଣିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା।
Verse 17
रत्नदर्प्पणशोभाढ्यं मण्डितं श्वेतचामरैः । मुक्तामणिसुमालाभिर्वेष्टितं परमर्द्धिमत्
ସେ ରତ୍ନଦର୍ପଣର ଶୋଭାରେ ସମୃଦ୍ଧ ଥିଲା, ଶ୍ୱେତ ଚାମରରେ ମଣ୍ଡିତ ଥିଲା। ମୁକ୍ତା-ମଣିର ସୁମାଳାରେ ବେଷ୍ଟିତ, ପରମ ଐଶ୍ୱର୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
Verse 18
अनूपमम्महादिव्यं विचित्रं सुमनोहरम् । चित्ताह्लादकरं नानारचनारचितस्थलम्
ସେ ଅନୁପମ, ପରମ ଦିବ୍ୟ, ବିଚିତ୍ର ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର ଥିଲା। ତାହା ଚିତ୍ତକୁ ଆହ୍ଲାଦିତ କରୁଥିଲା ଏବଂ ତାହାର ପ୍ରାଙ୍ଗଣ ନାନା ପ୍ରକାର କଳାରଚନାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଥିଲା।
Verse 19
शिवदत्तवरस्यैव प्रभावमतुलम्परम् । दर्शयन्तं समुल्लासि शिवलोकाभिधानकम्
ତାପରେ ଶିବଦତ୍ତ ବରଦାନର ଅତୁଳ ଓ ପରମ ପ୍ରଭାବକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ‘ଶିବଲୋକ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସେ ଧାମ ମହାଉଲ୍ଲାସରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା।
Verse 20
नानासुगन्धसद्द्रव्यैर्वासितं सुप्रकाशकम् । चन्दनागुरुसंयुक्तं पुष्पशय्यासमन्वितम्
ସେ ନାନା ପ୍ରକାର ଉତ୍ତମ ସୁଗନ୍ଧିତ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ସୁବାସିତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରକାଶମାନ ଥିଲା। ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗରୁର ସୁଗନ୍ଧ ମିଶିଥିଲା ଏବଂ ପୁଷ୍ପଶୟ୍ୟାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଥିଲା।
Verse 21
नानाचित्रविचित्राढ्यं निर्मितं विश्वकर्म्मणा । रत्नेन्द्रसाररचितैराचितं हारकैर्वरैः
ବିଶ୍ୱକର୍ମା ନିର୍ମିତ ସେହି ନିର୍ମାଣ ନାନା ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ବିଚିତ୍ର ଆଳଙ୍କାରିକ ରୂପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ରାଜରତ୍ନମାନଙ୍କ ପରମ ସାରରେ ଗଢ଼ା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାରମାନେ ତାହାକୁ ଶୋଭାୟିତ କରିଥିଲେ।
Verse 22
कुत्रचित्सुरनिर्माणं वैकुण्ठं सुमनोहरम् । कुत्रचिच्च ब्रह्मलोकं लोकपालपुरं क्वचित्
କେଉଁଠି ଦେବମାନେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର ବୈକୁଣ୍ଠ ପ୍ରକଟ ହେଉଥିଲା; କେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମଲୋକ; ଆଉ କେଉଁଠି ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ନଗରମାନେ।
Verse 23
कैलासं कुत्रचिद्रम्यं कुत्रचिच्छक्रमन्दिरम् । कुत्रचिच्छिवलोकं च सर्वोपरि विराजितम्
କେଉଁଠି ରମ୍ୟ କୈଲାସ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା; କେଉଁଠି ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ମନ୍ଦିର; ଆଉ କେଉଁଠି ଶିବଲୋକ—ସର୍ବୋପରି ପରମ ଶୋଭାରେ ବିରାଜିତ।
Verse 24
एतादृशगृहं सर्वदृष्टाश्चर्य्यं महेश्वरः । प्रशंसन् हिमशैलेशं परितुष्टो बभूव ह
ଏପରି ଗୃହ—ପୂର୍ବେ କେବେ ନଦେଖା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟାତିଶୟ—ଦେଖି ମହେଶ୍ୱର ହିମଶୈଳାଧୀଶଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ପରମ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
Verse 25
तत्रातिरमणीये च रत्नपर्य्यंक उत्तमे । अशयिष्ट मुदा युक्तो लीलया परमेश्वरः
ସେଠାରେ ଅତିରମଣୀୟ ସ୍ଥାନରେ, ଉତ୍ତମ ରତ୍ନପର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ପରମେଶ୍ୱର ଆନନ୍ଦଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଦିବ୍ୟ ଲୀଳାରେ ଶୟନ କଲେ।
Verse 26
हिमाचलश्च स्वभ्रातॄन्भोजयामास कृत्स्नशः । सर्वानन्यांश्च सुप्रीत्या शेषकृत्यं चकार ह
ତାପରେ ହିମାଚଳ ନିଜ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭୋଜନ କରାଇଲେ; ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରୀତିରେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ଶେଷ କୃତ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥାବିଧି କଲେ।
Verse 27
एवं कुर्वति शैलेशे स्वपति प्रेष्ठ ईश्वरे । व्यतीता रजनी सर्वा प्रातःकालो बभूव ह
ଏଭଳି ଶୈଲେଶୀ (ପାର୍ବତୀ) ନିଜ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଲଗ୍ନ ଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଈଶ୍ୱର ନିଦ୍ରାଗତ ହେଲେ। ସମଗ୍ର ରଜନୀ ବିତିଗଲା ଏବଂ ପ୍ରାତଃକାଳ ହେଲା।
Verse 28
अथ प्रभातकाले च धृत्युत्साहपरायणाः । नानाप्रकारवाद्यानि वादयाञ्चक्रिरे जनाः
ତାପରେ ପ୍ରଭାତକାଳେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୋକମାନେ ନାନାପ୍ରକାର ବାଦ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ବଜାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
Verse 29
सर्वे सुरास्समुत्तस्थुर्विष्ण्वाद्यास्सुमुदान्विताः । स्वेष्टं संस्मृत्य देवेशं सज्जिभूतास्ससंभ्रमाः
ତେବେ ବିଷ୍ଣୁ ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତା ପରମ ହର୍ଷରେ ଏକାସାଥି ଉଠିଦାଁଡ଼ିଲେ। ନିଜ ଇଷ୍ଟ ଦେବ—ଦେବେଶ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଶ୍ରଦ୍ଧାମିଶ୍ର ଆତୁରତାରେ ସତ୍ୱର ସଜ୍ଜ ହେଲେ।
Verse 30
स्ववाहनानि सज्जानि कैलासङ्गन्तुमुत्सुकाः । कृत्वा सम्प्रेषयामासुर्धर्मं शिवसमीपतः
କୈଲାସକୁ ଯିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ସେମାନେ ନିଜ-ନିଜ ବାହନ ସଜ୍ଜ କଲେ, ଏବଂ ପରେ ଶିବସନ୍ନିଧିରୁ ଧର୍ମଙ୍କୁ ପ୍ରେଷଣ କଲେ।
Verse 31
वासगेहमथागत्य धर्मो नारायणाज्ञया । उवाच शंकरं योगी योगीशं समयोचितम्
ତାପରେ ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଧର୍ମ ନିବାସଗୃହକୁ ଆସି, ଯୋଗୀଶ୍ୱର ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସମୟୋଚିତ କଥା କହିଲେ।
Verse 32
धर्म उवाच । उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रन्ते भव नः प्रमथाधिप । जनावासं समागच्छ कृतार्थं कुरु तत्र तान्
ଧର୍ମ କହିଲେ—“ଉଠ, ଉଠ, ହେ ଭଦ୍ର! ଆମ ପାଇଁ, ହେ ପ୍ରମଥାଧିପ, ପ୍ରକଟ ହୁଅ। ଜନାବାସକୁ ଆସ ଏବଂ ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କୁ କୃତାର୍ଥ କର।”
Verse 33
ब्रह्मोवाच । इति धर्मवचः श्रुत्वा विजहास महेश्वरः । ददर्श कृपया दृष्ट्या तल्पमुज्झाञ्चकार ह
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ଧର୍ମର ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ମହେଶ୍ୱର ହସିଲେ। ପରେ କୃପାଭରା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି ମହାଦେବ ଶୟ୍ୟା ତ୍ୟାଗ କରି ଉଠିଲେ।
Verse 34
उवाच विहसन् धर्म त्वमग्रे गच्छ तत्र ह । अहमप्यागमिष्यामि द्रुतमेव न संशयः
ହସି କହିଲେ—ହେ ଧର୍ମ, ତୁମେ ସେଠାକୁ ପ୍ରଥମେ ଯାଅ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଆସିବି, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
Verse 35
ब्रह्मोवाच । इत्युक्तश्शंकरेणाथ जनावासं जगाम सः । स्वयङ्गन्तुमना आसीत्तत्र शम्भुरपि प्रभुः
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ଶଙ୍କରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ସେ ଜନାବାସକୁ ଗଲା। ଏବଂ ସର୍ବାଧିପତି ପ୍ରଭୁ ଶମ୍ଭୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱଇଚ୍ଛାରେ ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।
Verse 37
अथ शंम्भुर्भवाचारी प्रातःकृत्यं विधाय च । मेनामान्त्र्य कुध्रं च जनावासं जगाम सः
ତାପରେ ବ୍ରତାଚାର ଅନୁସାରେ ଚାଲୁଥିବା ଶମ୍ଭୁ ପ୍ରାତଃକୃତ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କଲେ; ମେନା ଓ କୁଧ୍ରାଙ୍କୁ ଆଦରେ ବିଦାୟ ଦେଇ ସେ ଜନାବାସକୁ ଗଲେ।
Verse 38
महोत्सवस्तदा चासीद्वेदध्वनिरभून्मुने । वाद्यानि वादयामासुर्जनाश्चातुर्विधानि च
ହେ ମୁନେ, ସେତେବେଳେ ମହୋତ୍ସବ ଥିଲା; ବେଦପାଠର ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା। ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ବାଦ୍ୟ ବଜାଉଥିଲେ।
Verse 39
शम्भुरागत्य स्वस्थानं ववन्दे च मुनींस्तदा । हरिं च मां भवाचारात् वन्दितोऽभूत्सुरादिभिः
ତାପରେ ଶମ୍ଭୁ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଆସି ସେହି ମୁନିମାନଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କଲେ। ଯଥୋଚିତ ଆଚାର ଅନୁସାରେ ହରିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଦିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଧିପୂର୍ବକ ସମ୍ମାନିତ ହେଲି।
Verse 40
जयशब्दो बभूवाथ नमश्शब्दस्तथैव च । वेदध्वनिश्च शुभदो महाकोलाहलोऽभवत्
ତେବେ “ଜୟ ଜୟ” ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା, ଏବଂ ସେହିପରି “ନମଃ” ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଗୁଞ୍ଜିଲା। ବେଦମାନଙ୍କର ଶୁଭ ଧ୍ୱନି ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହୋଇ ମହା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୋଳାହଳ ହେଲା।
Verse 52
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे वरवर्गभोजनशिवशयनवर्णनं नाम द्विपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଶିବମହାପୁରାଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ ରୁଦ୍ରସଂହିତାର ତୃତୀୟ ବିଭାଗ ପାର୍ବତୀଖଣ୍ଡରେ “ବରବର୍ଗଭୋଜନ ଓ ଶିବଶୟନବର୍ଣ୍ଣନ” ନାମକ ବାଉନତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
Frequently Asked Questions
Himavān organizes and hosts a formal divine feast: he prepares the venue, invites the gods and their lords, receives them properly, seats them, serves many foods, and the assembly dines with Sadāśiva placed in highest honor.
The narrative encodes cosmic hierarchy and unity through social ritual: honoring Sadāśiva first signals Shaiva supremacy, while shared भोजन (food) and orderly seating dramatize harmony, dharma, and auspiciousness as lived theology.
Viṣṇu/Acyuta among the leading devas, Sadāśiva as the honored foremost, Indra and the lokapālas, and Śiva’s gaṇas—Nandin, Bhṛṅgin, Vīrabhadra and associated gaṇas—each participating distinctly in the communal meal.