वैवाहिकानुष्ठानसमापनं दानप्रशंसा च / Completion of Wedding Rites and Praise of Gifts (Dāna)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । ततश्चाहं मुनिगणैश्शेषकृत्यं शिवाज्ञया । अकार्षं नारद प्रीत्या शिवाशिवविवाहतः

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ— ତାପରେ ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୁନିଗଣଙ୍କ ସହ ମୁଁ ଅବଶିଷ୍ଟ କ୍ରିୟାକର୍ମ ସମ୍ପନ୍ନ କଲି। ହେ ନାରଦ, ଶିବା ଓ ଶିବଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ବିବାହ ହେତୁ ମୁଁ ଏହା ଆନନ୍ଦରେ କରିଥିଲି।

Verse 2

तयोश्शिरोऽभिषेकश्च बभूवादरतस्ततः । ध्रुवस्यदर्शनं विप्राः कारयामासुरादरात

ତତ୍ପରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ତାଙ୍କର ଶିରୋଽଭିଷେକ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ତାପରେ, ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ଧ୍ରୁବଙ୍କ ଶୁଭ ଦର୍ଶନ ଭକ୍ତିରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଗଲା।

Verse 3

हृदयालम्भनं कर्म बभूव तदनन्तरम् । स्वस्तिपाठश्च विप्रेन्द्र महोत्सवपुरस्सरः

ତଦନନ୍ତରେ ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିବା କର୍ମ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ପରେ, ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର, ମହୋତ୍ସବର ପୂର୍ବାଙ୍ଗ ଭାବେ ସ୍ୱସ୍ତିପାଠ କରାଗଲା।

Verse 4

शिवाशिरसि सिन्दूरं ददौ शम्भुर्द्विजाज्ञया । तदानीं गिरिजाभिख्याद्भुतावर्ण्या बभूव ह

ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଶମ୍ଭୁ ଶିବାଙ୍କ ଶିରରେ ସିନ୍ଦୂର ଦେଲେ। ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଗିରିଜା ଅଦ୍ଭୁତ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ଶୋଭା ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ହୋଇଗଲା।

Verse 5

ततो विप्राज्ञया तौ द्वावेकासनसमास्थितौ । लेभाते परमां शोभां भक्तचित्त मुदावहाम्

ତାପରେ ବିପ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେ ଦୁଇଜଣ ଏକ ଆସନରେ ସହିତେ ବସିଲେ। ସେମାନେ ପରମ ଶୋଭା ଲାଭ କଲେ, ଯାହା ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା।

Verse 6

ततः स्वस्थानमागत्य संस्रवप्राशनं मुदा । चक्रतुस्तौ निदेशान्मेऽद्भुतलीलाकरौ मुने

ତାପରେ ସେଇ ଦୁଇଜଣ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରି, ମୋର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ, ଆନନ୍ଦରେ ସଂସ୍ରବ (ପ୍ରସାଦ-ଶେଷ) ପାନ କଲେ। ହେ ମୁନେ, ସେମାନେ ଅଦ୍ଭୁତ ଦିବ୍ୟ ଲୀଳାକାର।

Verse 7

इत्थं निवृत्ते विधिवद्याज्ञे वैवाहिके शिवः । ब्रह्मणे पूर्णपात्रं मे ददौ लोककृते प्रभुः

ଏଭଳି ଭାବେ ବିଧିମତେ ବୈବାହିକ ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ ହେଲାପରେ, ଲୋକହିତକାରୀ ପ୍ରଭୁ ଶିବ ମୋର ପକ୍ଷରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣଭରା ପାତ୍ର ଦାନରୂପେ ଦେଲେ।

Verse 8

गोदानं विधिवच्छम्भुराचार्याय ददौ ततः । महादानानि च प्रीत्या यानि मङ्गलदानि वै

ତାପରେ ଶମ୍ଭୁ ବିଧିମତେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଗୋଦାନ ଦେଲେ; ଏବଂ ପ୍ରୀତିଭକ୍ତିରେ ମହାଦାନ—ସେଇ ମଙ୍ଗଳଦାୟକ ଦାନମାନେ ମଧ୍ୟ—ଅର୍ପଣ କଲେ।

Verse 9

ततश्शतसुवर्णं च विप्रेभ्यस्स ददौ पृथक् । बहुभ्यो रत्नकोटीश्च नानाद्रव्याण्यनेकशः

ତାପରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଶତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କଲେ। ଏବଂ ଅନେକଙ୍କୁ ରତ୍ନର କୋଟି କୋଟି ସହ ନାନା ପ୍ରକାର ଦ୍ରବ୍ୟ ଅପାର ଭାବେ ଦେଲେ।

Verse 10

तदानीममरास्सर्वे परे जीवाश्चराचराः । मुमुदुश्चेतसातीव जयध्वनिः

ସେହି ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଅମର ଦେବତା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜୀବ ହୃଦୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଏବଂ ‘ଜୟ’ ଧ୍ୱନି ଗଞ୍ଜି ଉଠିଲା।

Verse 11

मङ्गलध्वनिगानश्च बभूव बहु सर्वतः । वाद्यध्वनिरभूद्रम्यो सर्वानन्दप्रवर्द्धनः

ସର୍ବତ୍ର ବହୁ ପରିମାଣରେ ମଙ୍ଗଳଗୀତ ଓ ଉତ୍ସବଧ୍ୱନି ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ବାଦ୍ୟର ରମ୍ୟ ନାଦ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଲା।

Verse 12

हरिर्मयाथ देवाश्च मुनयश्चापरेऽखिलाः । गिरिमामन्त्र्य सुप्रीत्या स्वस्थानम्प्रययुर्द्रुतम्

ତେବେ ହରି (ବିଷ୍ଣୁ), ମୁଁ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବ ଓ ମୁନିମାନେ—ଗିରିରାଜ (ହିମାଳୟ)ଙ୍କୁ ସ୍ନେହପୂର୍ବକ ବିଦାୟ ଦେଇ—ଶୀଘ୍ର ନିଜ-ନିଜ ଧାମକୁ ଗଲେ।

Verse 13

तदानीं शैलनगरे स्त्रियश्च मुदिता वरम् । शिवाशिवौ समानीय ययुः कुह वरालयम्

ସେତେବେଳେ ଶୈଳନଗରର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପରମ ଆନନ୍ଦରେ ଶିବ ଓ ଶିବାଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି, ଶୋଭନ ବରାଳୟ (ବିବାହ-ନିବାସ)କୁ ଗଲେ।

Verse 14

लौकिकाचारमाजह्रुस्ताः स्त्रियस्तत्र चादृताः । महोत्साहो बभूवाथ सर्वतः प्रमुदावहः

ସେଠାରେ ସେହି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଲୋକାଚାର ଅନୁସରଣ କଲେ ଏବଂ ଯଥୋଚିତ ସମ୍ମାନ ପାଇଲେ। ତାପରେ ସର୍ବତ୍ର ମହା ଉତ୍ସାହ ଜାଗିଉଠିଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଆନନ୍ଦ ଆଣିଲା।

Verse 15

अथ तास्तौ समानीय दम्पती जनशंकरौ । वासालयम्महादिव्यं भवाचारं व्यधुर्मुदा

ତାପରେ ସର୍ବଜନମଙ୍ଗଳକାରୀ ଶିବ–ପାର୍ବତୀ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ସେଠାକୁ ଆଣାଗଲା। ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଅତିଦିବ୍ୟ ନିବାସ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ଭବ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟ ପବିତ୍ର ଆଚାର ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 16

अथो समीपमागत्य शैलेन्द्रनगरस्त्रियः । निर्वृत्य मङ्गलं कर्म प्रापयन्दम्पती गृहम्

ତାପରେ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର-ନଗରର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସମୀପକୁ ଆସି, ବିଧିପୂର୍ବକ ମଙ୍ଗଳକର୍ମ ସମାପ୍ତ କରି, ସେଇ ଦିବ୍ୟ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ସହ ନେଇ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚାଇଲେ।

Verse 17

कृत्वा जयध्वनिं चक्रुर्ग्रन्थिनिर्मोचनादिकम् । सस्मितास्सकटाक्षाश्च पुलकाञ्चितविग्रहाः

ସେମାନେ ଜୟଧ୍ୱନି କରି, ଗ୍ରନ୍ଥି-ବିମୋଚନ ଆଦି ମଙ୍ଗଳାଚାର ସମ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେମାନେ ହସିହସି, କଟାକ୍ଷ ବିନିମୟ କରି, ରୋମାଞ୍ଚିତ ଦେହରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।

Verse 18

वासगेहं सम्प्रविश्य मुमुहुः कामिनीवराः । प्रसंशन्त्यस्स्वभाग्यानि पश्यन्तः परमेश्वरम्

ବାସଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପରମାନନ୍ଦରେ ବିହ୍ୱଳ ହେଲେ। ପରମେଶ୍ୱର (ଶିବ)ଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ନିଜ ସୌଭାଗ୍ୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

Verse 19

महासुरूपवेषश्च सर्व लावण्यसंयुतम् । नवीनयौवनस्थञ्च कामिनीचित्तमोहनम्

ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଓ ବେଷରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଲାବଣ୍ୟରେ ସଂଯୁକ୍ତ। ନବୀନ ଯୌବନରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେ କାମିନୀମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତକୁ ମୋହିତ କରୁଥିଲେ।

Verse 20

ईषद्धास्यप्रसन्नास्यं सकटाक्षं सुसुन्दरम् । सुसूक्ष्मवासो बिभ्राणं नानारत्न विभूषितम्

ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ—ମୁଖରେ ମନ୍ଦ ହାସ୍ୟର ପ୍ରସନ୍ନତା, ନୟନରେ ମନୋହର କଟାକ୍ଷ; ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ନାନାରତ୍ନଖଚିତ ଅଳଙ୍କାରରେ ବିଭୂଷିତ।

Verse 21

तदानीन्दिव्यनार्यश्च षोडशारं समाययुः । तौ दम्पती च संद्रष्टुं महादरपुरस्सरम्

ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦିବ୍ୟ ନାରୀମାନେ ଷୋଡଶାର ଚକ୍ରରେ ସମବେତ ହେଲେ; ମହା ଉତ୍ସୁକତାରେ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ, ମହା ଶୋଭାଯାତ୍ରାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଥାଇ, ସେଇ ଦିବ୍ୟ ଦମ୍ପତି—ଶିବ-ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ—ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।

Verse 22

सरस्वती च लक्ष्मीश्च सावित्री जाह्नवी तथा । अदितिश्च शची चैव लोपामुद्राप्यरुन्धती

ସରସ୍ୱତୀ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସାବିତ୍ରୀ ଏବଂ ଜାହ୍ନବୀ; ଅଦିତି ଓ ଶଚୀ ମଧ୍ୟ—ସହିତ ଲୋପାମୁଦ୍ରା ଓ ଅରୁନ୍ଧତୀ ସୁଦ୍ଧା (ଉପସ୍ଥିତ/ସ୍ମରଣୀୟ)।

Verse 23

अहल्या तुलसी स्वाहा रोहिणी च वसुन्धरा । शतरूपा च संज्ञा च रतिरेतास्सुरस्त्रियः

ଅହଲ୍ୟା, ତୁଳସୀ, ସ୍ୱାହା, ରୋହିଣୀ ଓ ବସୁନ୍ଧରା; ଶତରୂପା, ସଂଜ୍ଞା ଓ ରତି—ଏମାନେ ଦେବସ୍ତ୍ରୀମାନେ (ଏଠାରେ) ଗଣିତ।

Verse 24

देवकन्या नागकन्या मुनिकन्या मनोहराः । तत्र या याः स्थितास्तासां सङ्ख्यां कर्तुं च कः क्षमः

ସେଠାରେ ଦେବକନ୍ୟା, ନାଗକନ୍ୟା ଓ ମୁନିକନ୍ୟା—ସମସ୍ତେ ମନୋହର—ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସେଠାରେ ଥିବା ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କିଏ ଗଣିପାରିବ?

Verse 25

ताभी रत्नासने दत्ते तत्रोवास शिवो मुदा । तमूचुः क्रमतो देव्यस्सुहास मधुरं वचः

ସେମାନେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ରତ୍ନାସନରେ ବସାଇଲେ, ଶିବ ଆନନ୍ଦରେ ସେଠାରେ ବିରାଜିତ ରହିଲେ। ପରେ ଦେବୀମାନେ କ୍ରମେ ହସିମୁଖେ ମଧୁର ବଚନ କହିଲେ।

Verse 26

सरस्वत्युवाच । प्राप्ता सती महादेवाधुना प्राणाधिका मुदा । दृष्ट्वा प्रियास्यञ्चन्द्राभं सन्तापन्त्यज कामुक

ସରସ୍ୱତୀ କହିଲେ—“ଏବେ ସତୀ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି; ସେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାଣଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ, ତେଣୁ ମହାନନ୍ଦ ହୋଇଛି। ହେ କାମୁକ, ପ୍ରିୟାର ଚନ୍ଦ୍ରସମ ମୁଖ ଦେଖି ସନ୍ତାପ ତ୍ୟାଗ କର।”

Verse 27

कालं गमय कालेश सतीसंश्लेषपूर्वकम् । विश्लेषस्ते न भविता सर्वकालं ममाश्रिता

ହେ କାଲେଶ, ସତୀଙ୍କ ସଂଯୋଗସହିତ କାଳ ଗମନ କର। ତୁମର କେବେ ବି ବିୟୋଗ ହେବ ନାହିଁ; ମୁଁ ସର୍ବକାଳ ତୁମ ଆଶ୍ରୟରେ ତୁମକୁ ଶରଣ ନେବି।

Verse 28

लक्ष्मीरुवाच । लज्जां विहाय देवेश सतीं कृत्वा स्ववक्षसि । तिष्ठ ताम्प्रति का लज्जा प्राणा यान्ति यया विना

ଲକ୍ଷ୍ମୀ କହିଲେ—ହେ ଦେବେଶ, ଲଜ୍ଜା ତ୍ୟାଗ କରି ସତୀଙ୍କୁ ନିଜ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଧାରଣ କରି ତାଙ୍କ ସହ ରୁହ। ତାଙ୍କ ପ୍ରତି କାହିଁକି ଲଜ୍ଜା? ତାଙ୍କ ବିନା ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ ଚାଲିଯାଏ।

Verse 29

सावित्र्युवाच । भोजयित्वा सती शम्भो शीघ्रं त्वं भुंक्ष्व मा खिद । तदाचम्य सकर्पूरन्तांबूलं देहि सादरम्

ସାବିତ୍ରୀ କହିଲେ—ହେ ଶମ୍ଭୁ, ସତୀଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଭୋଜନ କର; ଦୁଃଖିତ ହେଅ ନାହିଁ। ପରେ ଆଚମନ କରି କର୍ପୂରଯୁକ୍ତ ତାମ୍ବୂଳକୁ ସାଦରେ ଗ୍ରହଣ କର।

Verse 30

जाह्नव्युवाच । स्वर्णकांतिकरां धृत्वा केशान्मार्जय योषितः । कामिन्यास्स्वामिसौभाग्यसुखं नातः परं भवेत्

ଜାହ୍ନବୀ କହିଲେ—ସୁବର୍ଣ୍ଣକାନ୍ତିମୟ ହାତ (ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଙ୍ଗା/ଆଭୂଷଣ) ଧରି ନାରୀ ନିଜ କେଶକୁ ପରିଷ୍କାର କରି ସଜାଇବା ଉଚିତ। ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ପ୍ରସନ୍ନତାର ସୁଖଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ସୁଖ ନାହିଁ।

Verse 31

अदितिरुवाच । भोजनान्ते शिवः शम्भुं मुखं शुद्ध्यर्थमादरात् । जलं देहि महाप्रीत्या दम्पतिप्रेम दुर्लभम्

ଅଦିତି କହିଲେ—ଭୋଜନାନ୍ତେ ଶିବା ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ମୁଖଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆଦରରେ ଜଳ ମାଗନ୍ତି—“ମହାପ୍ରୀତିରେ ଜଳ ଦିଅ”; ଦମ୍ପତିପ୍ରେମ ଏପରି ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 32

शच्युवाच । कृत्वा विलापं यद्धेतोः शिवां कृत्वा च वक्षसि । यो बभ्रामानिशं मोहात् का लज्जा ते प्रियाम्प्रति

ଶଚୀ କହିଲେ—କାହା ପାଇଁ ତୁମେ ବିଲାପ କଲ, ଶିବାଙ୍କୁ ବକ୍ଷରେ ଧରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ; ପରେ ମୋହରେ ସାରା ରାତି ଭ୍ରମଣ କଲ—ଏବେ ପ୍ରିୟା ପ୍ରତି ତୁମର କେଉଁ ଲଜ୍ଜା କି ସଂକୋଚ ଅଛି?

Verse 33

लोपामुद्रोवाच । व्यवहारोऽस्ति च स्त्रीणां भुक्त्वा वासगृहे शिव । दत्त्वा शिवायै ताम्बूलं शयनं कर्तुमर्हसि

ଲୋପାମୁଦ୍ରା କହିଲେ—ହେ ଶିବ, ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ଏହି ଆଚାର ଅଛି: ଗୃହେ ଭୋଜନ କରି ଶିବା (ପାର୍ବତୀ)ଙ୍କୁ ତାମ୍ବୂଳ ଅର୍ପଣ କର, ତାପରେ ଶୟନ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ।

Verse 34

अरुन्धत्युवाच । मया दत्तां सतीमेनां तुभ्यन्दातुमनीप्सिताम् । विविधं बोधयित्वेमां सुरतिं कर्तुमर्हसि

ଅରୁନ୍ଧତୀ କହିଲେ—ଦିଆଯିବାକୁ ଅନିଚ୍ଛୁକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସତୀକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଇଛି। ତାକୁ ବିଭିନ୍ନ ଭାବେ ବୋଝାଇ, ବିଧିପୂର୍ବକ ତାଙ୍କ ସହ ଦାମ୍ପତ୍ୟ-ସଙ୍ଗମ କର।

Verse 35

अहल्योवाच । वृद्धावस्थाम्परित्यज्य ह्यतीव तरुणो भव । येन मेनानुमन्येत त्वां सुतार्पितमानसा

ଅହଲ୍ୟା କହିଲେ—ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯୁବକ ହେଅ; ଯେପରି ଝିଅକୁ ମନ ଅର୍ପିଥିବା ମେନା ତୁମକୁ ସମ୍ମତି ଦେବେ।

Verse 36

तुलस्युवाच । सती त्वया परित्यक्ता कामो दग्धः पुरा कृतः । कथन्तदा वसिष्ठश्च प्रभो प्रस्थापितोऽधुना

ତୁଳସୀ କହିଲେ— ହେ ପ୍ରଭୋ, ସତୀଙ୍କୁ ଆପଣ ପୂର୍ବେ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ, କାମଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବେ ଦଗ୍ଧ କରିଥିଲେ; ତେବେ ହେ ସ୍ୱାମୀ, ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଏବେ କିପରି ପ୍ରେରଣ କରାଗଲା?

Verse 37

स्वाहोवाच । स्थिरो भव महादेव स्त्रीणां वचसि साम्प्रतम् । विवाहे व्यवहारोऽस्ति पुरन्ध्रीणां प्रगल्भता

ସ୍ୱାହା କହିଲେ— ହେ ମହାଦେବ, ଏ ସମୟରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ବଚନ ସମ୍ମୁଖରେ ସ୍ଥିର ରୁହ। ବିବାହରେ ଲୋକବ୍ୟବହାର ଥାଏ, ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ବାଣୀ ଓ ଆଚରଣରେ ପ୍ରଗଲ୍ଭ ହୋଇପାରନ୍ତି।

Verse 38

रोहिण्युवाच । कामम्पूरय पार्वत्याः कामशास्त्रविशारद । कुरु पारं स्वयं कामी कामिनीकामसागरम्

ରୋହିଣୀ କହିଲା— ହେ କାମଶାସ୍ତ୍ରବିଶାରଦ, ପାର୍ବତୀଙ୍କ କାମନା ପୂରଣ କର। ତୁମେ ନିଜେ କାମୀ ହୋଇ ଏହି କାମିନୀର ଆକାଙ୍କ୍ଷା-ସାଗରକୁ ପାର କରାଅ।

Verse 39

वसुन्धरोवाच । जानासि भावं भावज्ञ कामार्तानां च योषिताम् । न च स्वं स्वामिनं शम्भो ईश्वरं पाति सन्ततम्

ବସୁନ୍ଧରା କହିଲା— ହେ ଭାବଜ୍ଞ, କାମାର୍ତ୍ତ ଯୋଷିତମାନଙ୍କ ମନୋଭାବ ତୁମେ ଜାଣ। ତଥାପି ହେ ଶମ୍ଭୁ, ଚଞ୍ଚଳ ମନ ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସଦା ରକ୍ଷା କିମ୍ବା ନିଷ୍ଠା ରଖେ ନାହିଁ।

Verse 40

शतरूपोवाच । भोगं दिव्यं विना भुक्त्वा न हि तुष्येत्क्षुधातुरः । येन तुष्टिर्भवेच्छंभो तत्कर्तुमुचितं स्त्रियाः

ଶତରୂପା କହିଲା— ଦିବ୍ୟ ଭୋଗ ବିନା ଭୋଜନ କଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୁଧାତୁର ତୃପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ। ତେଣୁ ହେ ଶମ୍ଭୁ, ଯେଉଁଥିରେ ତୁମ ତୁଷ୍ଟି ହୁଏ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ନାରୀ ପାଇଁ ଯଥୋଚିତ।

Verse 41

संज्ञोवाच । तूर्णं प्रस्थापय प्रीत्या पार्वत्या सह शङ्करम् । रत्नप्रदीपन्ताम्बूलं तल्पं निर्माय निर्जने

ସଂଜ୍ଞା କହିଲେ—ପ୍ରୀତିସହ ଶୀଘ୍ର ପାର୍ବତୀ ସହିତ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପଠାଅ। ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ଶୟ୍ୟା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର, ରତ୍ନଦୀପ ସଜାଅ ଓ ତାମ୍ବୂଳ ରଖ।

Verse 42

ब्रह्मोवाच । स्त्रीणान्तद्वचनं श्रुत्वा ता उवाच शिवः स्वयम् । निर्विकारश्च भगवान्योगीन्द्राणां गुरोर्गुरुः

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ସେଇ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ସ୍ୱୟଂ ଶିବ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—ସେ ନିର୍ବିକାର ଭଗବାନ, ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଗୁରୁ।

Verse 43

शंकर उवाच । देव्यो न ब्रूत वचनमेवंभूतं ममान्तिकम् । जगतां मातरः साध्व्यः पुत्रे चपलता कथम्

ଶଙ୍କର କହିଲେ—ହେ ଦେବୀମାନେ, ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଏପରି କଥା କହନ୍ତୁ ନାହିଁ। ତୁମେ ଜଗତର ସାଧ୍ବୀ ମାତାମାନେ; ନିଜ ପୁତ୍ର ପ୍ରତି ଚପଳତା କିପରି ହେବ?

Verse 44

ब्रह्मोवाच । शङ्करस्य वचः श्रुत्वा लज्जितास्सुरयोषितः । बभूवुः सम्भ्रमात्तूष्णीं चित्रपुत्तलिका यथा

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ଶଙ୍କରଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଦେବପତ୍ନୀମାନେ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ; ହଠାତ୍ ସମ୍ଭ୍ରମରେ ଚିତ୍ରପୁତଳିକା ପରି ନୀରବ ହୋଇଗଲେ।

Verse 45

भुक्त्वा मिष्टान्नमाचम्य महेशो हृष्टमानसः । सकर्पूरं च तांबूलं बुभुजे भार्य या सह

ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ଭୁଞ୍ଜି ଆଚମନ କରି ହୃଷ୍ଟମନା ମହେଶ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟା (ପାର୍ବତୀ) ସହ କର୍ପୂରମିଶ୍ରିତ ତାମ୍ବୂଳ ଆସ୍ୱାଦନ କଲେ।

Verse 50

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीय पार्वतीखण्डे परिहासवर्णनंनाम पञ्चाशत्तमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀଶିବମହାପୁରାଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ରୁଦ୍ରସଂହିତାର ତୃତୀୟ ପାର୍ବତୀଖଣ୍ଡରେ ‘ପରିହାସବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।