शिवरूपदर्शनम् (Menā’s Vision of Śiva’s Divine Form)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नन्तरे त्वं हि विष्णुना प्रेरितो द्रुतम् । अनुकूलयितुं शंभुमयास्तन्निकटे मुने

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ଏହି ମଧ୍ୟବେଳେ, ହେ ମୁନି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଅନୁକୂଳ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲ।

Verse 2

तत्र गत्वा स वै रुद्रो भवता सुप्रबोधितः । स्तोत्रैर्नानाविधैस्स्तुत्वा देवकार्यचिकीर्षया

ସେଠାକୁ ଯାଇ ତୁମେ ସେଇ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସୁପ୍ରବୋଧିତ (କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ) କଲ। ପରେ ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ ଇଚ୍ଛାରେ ନାନାବିଧ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲ।

Verse 3

श्रुत्वा त्वद्वचनं प्रीत्या शंभुना धृतमद्भुतम् । स्वरूपमुत्तमन्दिव्यं कृपालुत्वं च दर्शितम्

ତୁମ ବଚନକୁ ପ୍ରୀତିରେ ଶୁଣି ଶମ୍ଭୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବ ଧାରଣ କଲେ; ସେ ନିଜର ପରମ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରକାଶ କରି କୃପାଳୁତା ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଇଲେ।

Verse 4

तद्दृष्ट्वा सुन्दरं शम्भुं स्वरूपम्मन्मथा धिकम् । अत्यहृष्यो मुने त्वं हि लावण्यपरमायनम्

ମନ୍ମଥଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ରୂପଶୋଭାଯୁକ୍ତ ସେଇ ପରମସୁନ୍ଦର ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ହେ ମୁନି, ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହେଲ; କାରଣ ସେ ସମସ୍ତ ଲାବଣ୍ୟର ପରମ ଆଶ୍ରୟ।

Verse 5

स्तोत्रैर्नानाविधैस्स्तुत्वा परमानन्दसंयुतः । आगच्छस्त्वं मुने तत्र यत्र मेना स्थिताखिलैः

ନାନାବିଧ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ପରମାନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେ କହିଲେ—“ହେ ମୁନି, ସେଠାକୁ ଆସ; ଯେଉଁଠି ମେନା ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ।”

Verse 6

तत्रागत्य सुप्रसन्नो मुनेऽतिप्रेमसंकुलः । हर्षयंस्तां शैलपत्नी मेनान्त्वं वाक्यमब्रवीः

ସେଠାକୁ ଆସି, ହେ ମୁନେ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ଅତିପ୍ରେମରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଶୈଳପତ୍ନୀ ମେନାଙ୍କୁ ହର୍ଷିତ କରି ସେ ତାଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

Verse 7

नारद उवाच । मेने पश्य विशालाक्षि शिवरूपमनुत्तमम् । कृता शिवेन तेनैव सुकृपा करुणात्मना

ନାରଦ କହିଲେ—ହେ ମେନେ, ହେ ବିଶାଳାକ୍ଷି! ଶିବଙ୍କର ସେଇ ଅନୁତ୍ତମ ରୂପକୁ ଦେଖ। କରୁଣାତ୍ମକ ସେଇ ଶିବ ତୁମ ପ୍ରତି ସୁକୃପା କରିଛନ୍ତି।

Verse 8

ब्रह्मोवाच । श्रुत्वा सा तद्वचो मेना विस्मिता शैलकामिनी । ददर्श शिवरूपन्तत्परमानन्ददायकम्

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ସେଇ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଶୈଳକାମିନୀ ମେନା ବିସ୍ମିତ ହେଲେ; ତାପରେ ସେ ପରମାନନ୍ଦଦାୟକ ଶିବରୂପକୁ ଦେଖିଲେ।

Verse 9

कोटिसूर्यप्रतीकाशं सर्वावयवसुन्दरम् । विचित्रवसनं चात्र नानाभूषणभूषितम्

ସେ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ; ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଅତି ସୁନ୍ଦର। ଏଠାରେ ସେ ବିଚିତ୍ର ବସନ ପରିଧାନ କରି ନାନା ପ୍ରକାର ଭୂଷଣରେ ଭୂଷିତ ଥିଲେ।

Verse 10

सुप्रसन्नं सुहासं च सुलावण्यं मनोहरम् । गौराभं द्युतिसंयुक्तं चन्द्ररेखाविभूषितम्

ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ, ମୃଦୁ ହାସ୍ୟଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଅପୂର୍ବ ଲାବଣ୍ୟରେ ମନୋହର। ଗୌର ଦ୍ୟୁତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ସେ ଚନ୍ଦ୍ରରେଖା (ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର) ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ ଥିଲେ।

Verse 11

सर्वैर्देवगणैः प्रीत्या विष्ण्वाद्यस्सेवितं तथा । सूर्येण च्छत्रितं मूर्ध्नि चन्द्रेण च विशोभितम्

ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ପ୍ରୀତିରେ—ବିଷ୍ଣୁ ଆଦି ସହ—ତାହାକୁ ସେବା କରୁଥିଲେ; ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଜଛତ୍ର ପରି ଛାୟା କରୁଥିଲା, ଚନ୍ଦ୍ର ଆଉ ଶୋଭା ବଢ଼ାଉଥିଲା।

Verse 12

सर्वथा रमणीयं च भूषितस्य विभूषणैः । वाहनस्य महाशोभा वर्णितुं नैव शक्यते

ସେ ଦିବ୍ୟ ବାହନ ସର୍ବଥା ରମଣୀୟ ଥିଲା ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଭୂଷଣରେ ଭୂଷିତ; ତାହାର ମହାଶୋଭା ଓ ତେଜକୁ ଶବ୍ଦରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସତ୍ୟରେ ଅସମ୍ଭବ।

Verse 13

गंगा च यमुना चैव विधत्तः स्म सुचामरे । सिद्धयोऽष्टौ पुरस्तस्य कुर्वन्ति स्म सुनर्त्तनम्

ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନାକୁ ମଧ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ଚାମର ଢୋଳିବାକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଗଲା; ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧି ମଙ୍ଗଳମୟ ନୃତ୍ୟ କଲେ।

Verse 14

मया चैव तदा विष्णुरिन्द्राद्या ह्यमरास्तथा । स्वं स्वं वेषं सुसम्भूष्य गिरिशेनाचरन्युताः

ତେବେ ମୋ ସହିତ ବିଷ୍ଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ—ନିଜନିଜ ବିଶେଷ ବେଶରେ ସୁଶୋଭିତ ହୋଇ—ଗିରୀଶ (ଶିବ)ଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ବିଚରଣ କଲେ।

Verse 15

तथा जयेति भाषन्तो नानारूपा गणास्तदा । स्वलङ्कृतमहामोदा गिरीशपुरतोऽचरन्

ତେବେ ସେଇ ଗଣମାନେ ନାନା ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଧାରଣ କରି “ଜୟ! ଜୟ!” ବୋଲି କହି ଗିରୀଶଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବିଚରଣ କଲେ। ନିଜ ନିଜ ଆଭୂଷଣରେ ସୁଶୋଭିତ ହୋଇ ସେମାନେ ମହା ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ।

Verse 16

सिद्धाश्चोपसुरास्सर्वे मुनयश्च महासुखाः । ययुश्शिवेन सुप्रीतास्सकलाश्चापरे तथा

ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧ, ଉପସୁର ଓ ମୁନିମାନେ ମହାସୁଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଶିବଙ୍କୁ ନେଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ; ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଗଲେ।

Verse 17

एवन्देवादयस्सर्वे कुतूहलसमन्विताः । परंब्रह्म गृणन्तस्ते स्वपत्नीभिरलंकृताः

ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟଜନ କୁତୂହଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ନିଜ-ନିଜ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ସହ ଅଲଙ୍କୃତ ହୋଇ, ପରବ୍ରହ୍ମ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 18

विश्वावसुमुखास्तत्र ह्यप्सरोगणसंयुताः । गायन्तोप्यग्रतस्तस्य परमं शाङ्करं यशः

ସେଠାରେ ବିଶ୍ୱାବସୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଅପ୍ସରାଗଣ ସହିତ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଶଙ୍କର (ଶିବ)ଙ୍କ ପରମ ଯଶ ଗାନ କଲେ।

Verse 19

इत्थं महोत्सवस्तत्र बभूव मुनिस त्तम । नानाविधो महेशे हि शैलद्वारि च गच्छति

ଏହିପରି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ମହୋତ୍ସବ ହେଲା। କାରଣ ମହେଶ୍ୱର ଶୈଲଦ୍ୱାରକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ ନାନାପ୍ରକାର ଉତ୍ସବ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ଘଟେ।

Verse 20

तस्मिंश्च समये तत्र सुषमा या परात्मनः । वर्णितुं तां विशेषेण कश्शक्नोति मुनीश्वर

ସେହି ସମୟରେ, ସେହି ସ୍ଥାନରେ, ପରମାତ୍ମା ଶିବଙ୍କ ଅତୁଳ ସୁଷମା ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ହେ ମୁନୀଶ୍ୱର, ସେ ମହିମାକୁ ବିଶେଷରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କିଏ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବ?

Verse 21

तथाविधं च तन्दृष्ट्वा मेना चित्रगता इव । क्षणमासीत्ततः प्रीत्या प्रोवाच वचनं मुने

ତାଙ୍କୁ ସେହି ରୂପରେ ଦେଖି ମେନା କ୍ଷଣମାତ୍ର ଚିତ୍ରରେ ଅଙ୍କିତା ପରି ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇଗଲେ; ପରେ ପ୍ରୀତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ହେ ମୁନି, ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 22

मेनोवाच । धन्या पुत्री मदीया च यया तप्तं महत्तपः । यत्प्रभावान्महेशान त्वं प्राप्त इह मद्गृहे

ମେନା କହିଲେ—ଧନ୍ୟ ମୋର କନ୍ୟା, ଯିଏ ମହାନ ତପ କରିଛି। ହେ ମହେଶାନ, ସେହି ତପର ପ୍ରଭାବରୁ ଆପଣ ଏଠାରେ ମୋ ଗୃହକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।

Verse 23

मया कृता पुरा या वै शिवनिन्दा दुरत्यया । तां क्षमस्व शिवास्वामिन्सुप्रसन्नो भवाधुना

ମୁଁ ପୂର୍ବେ କରିଥିବା ଯେ ଦୁରତିକ୍ରମ୍ୟ ଶିବନିନ୍ଦା, ହେ ଶିବସ୍ୱାମିନ୍, ତାହା କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ। ଏବେ ଆପଣ ମୋ ପ୍ରତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ କୃପାମୟ ହୁଅନ୍ତୁ।

Verse 24

ब्रह्मोवाच । इत्थं सम्भाष्य सा मेना संस्तूयेन्दुललाटकम् । साञ्जलिः प्रणता शैलप्रिया लज्जापराऽभवत्

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ଏଭଳି କଥା କହି ମେନା ଚନ୍ଦ୍ରକଳାଧର ଗିରିପ୍ରିୟ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ପରେ ଅଞ୍ଜଳି ବାନ୍ଧି ପ୍ରଣାମ କରିଲେ; ଶୈଳପ୍ରିୟା ପାର୍ବତୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ।

Verse 25

तावत्स्त्रियस्समाजग्मुर्हित्वा कामाननेकशः । बह्व्यस्ताः पुरवासिन्यश्शिवदर्शनलालसाः

ସେତେବେଳେ ଅନେକ ସ୍ତ୍ରୀ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଆସିଲେ, ନାନା ପାର୍ଥିବ କାମନା ତ୍ୟାଗ କରି। ସେମାନେ ନଗରବାସିନୀ ବହୁ ସ୍ତ୍ରୀ, ସମସ୍ତେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ପବିତ୍ର ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆତୁର ଥିଲେ।

Verse 26

मज्जनं कुर्वती काचित्तच्चूर्णसहिता ययौ । द्रष्टुं कुतूहलाढ्या च शङ्करं गिरिजावरम्

ଜଣେ କନ୍ୟା ସ୍ନାନ କରୁଥିବାବେଳେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ସହ ନେଇ, କୁତୁହଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଗିରିଜାଙ୍କ ବର ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲା।

Verse 27

काचित्तु स्वामिनस्सेवां सखीयुक्ता विहाय च । सुचामरकरा प्रीत्यागाच्छम्भोर्दर्शनाय वै

ଆଉ ଜଣେ କନ୍ୟା ସଖୀ ସହିତ ସ୍ୱାମିନୀଙ୍କ ସେବା ଛାଡ଼ି, ହାତରେ ସୁନ୍ଦର ଚାମର ଧରି, ଆନନ୍ଦରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନକୁ ଗଲା।

Verse 28

काचित्तु बालकं हित्वा पिबन्तं स्तन्यमादरात् । अतृप्तं शङ्करन्द्रष्टुं ययौ दर्शनलालसा

ଜଣେ ନାରୀ ନିଜ ଛୋଟ ଶିଶୁକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲା—ଯେ ସ୍ନେହରେ ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରୁଥିଲା ତଥାପି ଅତୃପ୍ତ ଥିଲା—ଶଙ୍କରଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଦର୍ଶନ ଲାଲସାରେ ସେ ଗଲା।

Verse 29

रशनां बध्नती काचित्तयैव सहिता ययौ । वसनं विपरीतं वै धृत्वा काचिद्ययौ ततः

ଜଣେ ନାରୀ କଟିବନ୍ଧ (ରଶନା) ବାନ୍ଧୁଥିବାବେଳେ ତାହା ସହିତ ହିଁ ଚାଲିଗଲା। ପରେ ଆଉ ଜଣେ ନାରୀ ବସ୍ତ୍ରଟି ଉଲ୍ଟାଭାବେ ପିନ୍ଧି ସେଠାରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲା।

Verse 30

भोजनार्थं स्थितं कान्तं हित्वा काचिद्ययौ प्रिया । द्रष्टुं शिवावरं प्रीत्या सतृष्णा सकुतूहला

ଭୋଜନ ପାଇଁ ବସିଥିବା ପ୍ରିୟ କାନ୍ତକୁ ଛାଡ଼ି ଜଣେ ପ୍ରିୟା ନାରୀ ବାହାରିଗଲା—ପ୍ରୀତିରେ ଆନନ୍ଦିତ, ତୃଷ୍ଣା ଓ କୌତୁହଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ—ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ।

Verse 31

काचिद्धस्ते शलाकां च धृत्वांजनकरा प्रिया । अञ्जित्वैकाक्षि सन्द्रष्टुं ययौ शैलसुतावरम्

ଏକ ପ୍ରିୟା ନାରୀ ହାତରେ ଅଞ୍ଜନ-ଶଳାକା ଧରି, ଅଞ୍ଜନ ନେଇ, ଗୋଟିଏ ଆଖିରେ କାଜଳ ଲଗାଇ ଶୈଳସୁତା ପରମା (ପାର୍ବତୀ)ଙ୍କ ଦର୍ଶନକୁ ଗଲା।

Verse 32

काचित्तु कामिनी पादौ रञ्जयन्ती ह्यलक्तकैः । श्रुत्वा घोषं च तद्धित्वा दर्शनार्थमुपागता

ଏକ ଯୁବତୀ ଅଲକ୍ତକ (ଲାଲ ରଙ୍ଗ) ଦେଇ ପାଦ ରଞ୍ଜିଥିଲା; କୋଳାହଳ ଶୁଣି ସେହି କାମ ଛାଡ଼ି ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ସତ୍ୱର ଆଗକୁ ଆସିଲା।

Verse 33

इत्यादि विविधं कार्यं हित्वा वासं स्त्रियो ययुः । दृष्ट्वा तु शांकरं रूपं मोहं प्राप्तास्तदाऽभवन्

ଏହିପରି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଘରର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି ବାହାରକୁ ଗଲେ; କିନ୍ତୁ ଶାଙ୍କର ରୂପ ଦେଖିବାମାତ୍ରେ ସେମାନେ ସତ୍ୱର ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ—ଆକର୍ଷଣ ଓ ଭ୍ରମରେ ଆବୃତ।

Verse 34

ततस्ताः प्रेमसंविग्नाश्शिवदर्शनहर्षिताः । निधाय हृदि तन्मूर्तिं वचनं चेदमब्रुवन्

ତେବେ ସେହି ନାରୀମାନେ ପ୍ରେମରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, ଶିବଦର୍ଶନର ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସେଇ ଶିବମୂର୍ତ୍ତିକୁ ହୃଦୟେ ଧାରଣ କରି ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 35

पुरवासिन्य ऊचुः । नेत्राणि सफलान्यासन्हिमवत्पुरवासिनाम् । यो योऽपश्यददो रूपं तस्य वै सार्थकं जनुः

ପୁରବାସିନୀମାନେ କହିଲେ—ହିମବତ୍ ପୁରବାସୀମାନଙ୍କ ନେତ୍ର ଧନ୍ୟ ଓ ସଫଳ ହେଲା। ଯେ ଯେ ସେଇ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଦେଖିଲା, ତାହାର ଜନ୍ମ ନିଶ୍ଚୟ ସାର୍ଥକ ହେଲା।

Verse 36

तस्यैव सफलं जन्म तस्यैव सफलाः क्रियाः । येन दृष्टश्शिवस्साक्षात्सर्वपापप्रणाशकः

ଯେ ଜଣେ ସର୍ବପାପ-ପ୍ରଣାଶକ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦର୍ଶନ କରିଛି, ତାହାର ଜନ୍ମ ସଫଳ ଓ ତାହାର କ୍ରିୟାମାନେ ଫଳଦାୟକ।

Verse 37

पार्वत्या साधितं सर्वं शिवार्थं यत्तपः कृतम् । धन्येयं कृतकृत्येयं शिवा प्राप्य शिवम्पतिम्

ଶିବାର୍ଥେ ପାର୍ବତୀ କରିଥିବା ତପସ୍ୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଏହି ଶିବା (ପାର୍ବତୀ) ଧନ୍ୟା, କୃତକୃତ୍ୟା; କାରଣ ସେ ପତି-ସ୍ୱାମୀ ରୂପେ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲା।

Verse 38

यदीदं युगलं ब्रह्मा न युंज्याच्छिवयोर्मुदा । तदा च सकलोऽप्यस्य श्रमो निष्फलतामियात्

ଯଦି ବ୍ରହ୍ମା ଆନନ୍ଦରେ ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଏହି ଯୁଗଳକୁ ବିବାହବନ୍ଧନରେ ଯୋଡ଼ିନାହାନ୍ତି, ତେବେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପରିଶ୍ରମ ନିଷ୍ଫଳ ହେବ।

Verse 39

सम्यक् कृतं तथा चात्र योजितं युग्ममुत्तमम् । सर्वेषां सार्थता जाता सर्वकार्यसमुद्भवा

ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ହେଲା, ଏଠାରେ ଉତ୍ତମ ଯୁଗଳକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଯୋଡ଼ାଗଲା। ତେଣୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାର୍ଥକ ହେଲା ଏବଂ ସମସ୍ତ ମହାକାର୍ଯ୍ୟର ଉଦ୍ଭବ ସମ୍ଭବ ହେଲା।

Verse 40

विना तु तपसा शम्भोर्दर्शनं दुर्लभन्नृणाम् । दर्शनाच्छंकरस्यैव सर्वे याताः कृतार्थताम्

ହେ ଶମ୍ଭୁ! ତପସ୍ୟା ବିନା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିବଦର୍ଶନ ଦୁର୍ଲଭ। କିନ୍ତୁ ଶଙ୍କରଙ୍କ କେବଳ ଦର୍ଶନରେ ହିଁ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କୃତାର୍ଥ ହେଲେ—ଜୀବନର ପରମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଲେ।

Verse 41

लक्ष्मीर्नारायणं लेभे यथा वै स्वामिनम्पुरा । तथासौ पार्वती देवी हरम्प्राप्य सुभूषिता

ଯେପରି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂର୍ବେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ରୂପେ ପାଇଥିଲେ, ସେପରି ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ ହର (ଶିବ)ଙ୍କୁ ପାଇ ସୁଭୂଷିତା—ମଙ୍ଗଳମୟୀ—ହେଲେ।

Verse 42

ब्रह्माणं च यथा लेभे स्वामिनं वै सरस्वती । तथासौ पार्वती देवी हरम्प्राप्य सुभूषिता

ଯେପରି ସରସ୍ୱତୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ରୂପେ ପାଇଥିଲେ, ସେପରି ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ ହର (ଶିବ)ଙ୍କୁ ପାଇ ସୁଭୂଷିତା ଓ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣା ହେଲେ।

Verse 43

वयन्धन्याः स्त्रियस्सर्वाः पुरुषास्सकला वराः । ये ये पश्यन्ति सर्वेशं शंकरं गिरिजापतिम्

ଆମେ ଧନ୍ୟ; ସମସ୍ତ ନାରୀ ଧନ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ପରମ ଭାଗ୍ୟବାନ—ଯେ ଯେ ସର୍ବେଶ୍ୱର ଶଙ୍କର, ଗିରିଜାପତିଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି।

Verse 44

ब्रह्मोवाच इत्थमुक्त्वा तु वचनं चन्दनैश्चाक्षतैरपि । शिवं समर्चयामासुर्लाजान्ववृषुरादरात्

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ଏଭଳି କଥା କହି ସେମାନେ ଚନ୍ଦନ ଓ ଅକ୍ଷତ ସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ଚ୍ଚନା କଲେ; ଭକ୍ତି-ଆଦରରେ ଲାଜା (ଭଜା ଧାନ) ଅର୍ପଣ କରି ତାଙ୍କ ଉପରେ ବର୍ଷାଇଲେ।

Verse 45

तस्थुस्तत्र स्त्रियः सर्वा मेनया सह सोत्सुकाः । वर्णयन्त्योऽधिकम्भाग्यम्मेनायाश्च गिरेरपि

ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀ ମେନାଙ୍କ ସହ ଉତ୍ସୁକ ଆନନ୍ଦରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ; ମେନା ଓ ପର୍ବତରାଜ ହିମବାନଙ୍କ ଅତିଶୟ ସୌଭାଗ୍ୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ।

Verse 46

कथास्तथाविधाश्शृण्वंस्तद्वामा वर्णिताश्शुभाः । प्रहृष्टोऽभूत्प्रभुः सर्वैर्मुने विष्ण्वादिभिस्तदा

ହେ ମୁନି, ବାମା ଶୁଭରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଏପରି କଥା ଶୁଣି ପ୍ରଭୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ସେତେବେଳେ ବିଷ୍ଣୁ ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।