वराङ्ग्याः सुतजन्म-उत्पातवर्णनम् | Birth of Varāṅgī’s Son and the Description of Portents (Utpātas)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथ सा गर्भमाधत्त वरांगी तत्पुरादरात् । स ववर्द्धाभ्यंतरे हि बहुवर्षैः सुतेजसा

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ତାପରେ ସେଇ ଶୁଭାଙ୍ଗୀ ନାରୀ ସେହି ପବିତ୍ର ପୁର ପ୍ରତି ଆଦରରୁ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କଲା। ତାହାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗର୍ଭ ନିଜ ତେଜରେ ବହୁବର୍ଷ ଧରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା।

Verse 2

ततः सा समये पूर्णे वरांगी सुषुवे सुतम् । महाकायं महावीर्यं प्रज्वलंतं दिशो दश

ତାପରେ ସମୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାବେଳେ ସେଇ ବରାଙ୍ଗୀ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲା—ମହାକାୟ, ମହାବୀର୍ଯ୍ୟବାନ, ଅଗ୍ନି ପରି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ, ଯେ ଦଶଦିଗକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିଲା।

Verse 3

तदैव च महोत्पाता बभूवुर्दुःखहेतवः । जायमाने सुते तस्मिन्वरांग्यात्सुखदुःखदे

ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦୁଃଖର କାରଣ ହେବା ମହା ଉତ୍ପାତ ଘଟିଲା। କାରଣ ସେଇ ବରାଙ୍ଗୀଙ୍କଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଉଥିବା ସେ ପୁତ୍ର ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ—ଦୁହିଁର କାରଣ ହେଲା।

Verse 4

दिवि भुव्यंतरिक्षे च सर्वलोकभयंकराः । अनर्थसूचकास्तात त्रिविधास्तान्ब्रवीम्यहम्

ଦିବି, ଭୂମି ଓ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ। ହେ ତାତ! ଅନର୍ଥ-ସୂଚକ ସେହି ଅପଶକୁନ ତିନି ପ୍ରକାର—ମୁଁ କହୁଛି।

Verse 5

सोल्काश्चाशनयः पेतुर्महाशब्दा भयंकराः । उदयं चक्रुरुत्कृष्टाः केतवो दुःखदायकाः

ଉଲ୍କା ଓ ଅଶନିପାତ ପଡ଼ି ଭୟଙ୍କର ମହାଶବ୍ଦ ହେଲା; ଦୁଃଖଦାୟକ ଅଶୁଭ କେତୁମାନେ ଆକାଶେ ଉଚ୍ଚରେ ଉଦିତ ହେଲେ।

Verse 6

चचाल वसुधा साद्रिर्जज्वलुस्सकला दिशः । चुक्षुभुस्सरितस्सर्वाः सागराश्च विशेषतः

ପର୍ବତ ସହିତ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା; ସମସ୍ତ ଦିଗ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିଲା। ସମସ୍ତ ନଦୀ ଉଥଳପାଥଳ ହେଲା, ବିଶେଷତଃ ସାଗରମାନେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲେ।

Verse 7

हूत्करानीरयन्धीरान्खरस्पर्शो मरुद्ववौ । उन्मूलयन्महावृक्षान्वात्यानीकोरजोध्वजः

କଠୋର ସ୍ପର୍ଶବାହୀ ପବନ ବହିଲା, ଭୟଙ୍କର ହୁତ୍କାର ଉଠାଇ ଧୀରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କମ୍ପାଇଲା। ଧୂଳିର ଧ୍ୱଜ ବହନ କରୁଥିବା ବାତ୍ୟାଦଳ ପରି ସେ ମହାବୃକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ମୂଳସହ ଉପାଡ଼ି ଦେଲା।

Verse 8

सराह्वोस्सूर्य्यविध्वोस्तु मुहुः परिधयोऽभवन् । महाभयस्य विप्रेन्द्र सूचकास्सुखहारकः

ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର! ପୁନଃପୁନଃ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଚାରିପାଖେ ପରିଧି (ହାଲୋ) ଦେଖାଦେଲା, ଯେପରି ସେ ଆହତ ହୋଇ ମ୍ଲାନ; ଏହା ମହାଭୟର ସୂଚକ ଓ ସୁଖ-ଶାନ୍ତି ହରଣକାରୀ।

Verse 9

महीध्रविवरेभ्यश्च निर्घाता भयसूचकाः । रथनिर्ह्रादतुल्याश्च जज्ञिरेऽवसरे ततः

ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପର୍ବତର ଫାଟରୁ ଭୟସୂଚକ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଉଠିଲା; ରଥର ଘୋର ଗଡ଼ଗଡ଼ାହଟ ପରି ଶୁଣାଗଲା।

Verse 10

सृगालोलूकटंकारैर्वमन्त्यो मुखतोऽनलम् । अंतर्ग्रामेषु विकटं प्रणेदुरशिवाश्शिवाः

ଶିଆଳ ଓ ପେଚାର କର୍କଶ ଡାକ ସହ, ଯେନ ମୁହଁରୁ ଅଗ୍ନି ଉଗଳୁଛନ୍ତି, ଅଶିବ ଲକ୍ଷଣର ଶିଆଳିମାନେ ଗାଁ ଭିତରେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ହୁଙ୍କାର କଲେ।

Verse 11

यतस्ततो ग्रामसिंहा उन्नमय्य शिरोधराम् । संगीतवद्रोदनवद्व्यमुचन्विविधान्रवान्

ତାପରେ ଗାଁର ସିଂହସଦୃଶ ଅଗ୍ରଣୀମାନେ ମୁଣ୍ଡ ଉଠାଇ, କେବେ ସଙ୍ଗୀତ ପରି କେବେ ବିଳାପ ପରି, ନାନା ପ୍ରକାର ଧ୍ୱନି ଛାଡ଼ିଲେ।

Verse 12

खार्काररभसा मत्ताः सुरैर्घ्नंतो रसांखराः । वरूथशस्तदा तात पर्यधावन्नितस्ततः

କୋଳାହଳ ଓ ହୁଲସ୍ତୁଲରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରହାରରେ ପୀଡ଼ିତ ରସାଙ୍ଖରମାନେ—ହେ ପ୍ରିୟ—ତେବେ ଦଳେ ଦଳେ ଏଠି-ସେଠି ଦୌଡ଼ିଲେ।

Verse 13

खगा उदपतन्नीडाद्रासभत्रस्तमानसः । क्रोशंतो व्यग्रचित्ताश्च स्थितमापुर्न कुत्रचित्

ଗଧାର ରେଙ୍କାରରେ ଭୟଭୀତ ମନ ହୋଇ ପକ୍ଷୀମାନେ ଘୋସାରୁ ଉଡ଼ିଗଲେ; ଚିତ୍କାର କରି ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ସେମାନେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଥିର ହେଲେ ନାହିଁ।

Verse 14

शकृन्मूत्रमकार्षुश्च गोष्ठेऽरण्ये भयाकुलः । बभ्रमुः स्थितिमापुर्नो पशवस्ताडिता इव

ଭୟାକୁଳ ହୋଇ ସେମାନେ ଗୋଠରେ ହେଉ କି ଅରଣ୍ୟରେ—ମଳମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ କଲେ। ପିଟାଯାଇଥିବା ପଶୁମାନଙ୍କ ପରି ଭ୍ରମଣ କରିଲେ; ସ୍ଥିରତା ପାଇଲେ ନାହିଁ।

Verse 15

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे तारकासुरतपोराज्यवर्णनंनाम पंचदशोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀଶିବମହାପୁରାଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ରୁଦ୍ରସଂହିତାର ତୃତୀୟ ପାର୍ବତୀଖଣ୍ଡରେ ‘ତାରକାସୁର ତପୋରାଜ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 16

व्यरुदन्प्रतिमास्तत्र देवानामुत्पतिष्णवः । विनाऽनिलं द्रुमाः पेतुर्ग्रहयुद्धं बभूव खे

ସେଠାରେ ଦେବମୂର୍ତ୍ତିମାନେ ଯେନ ରୋଦନ କଲେ, ଏବଂ ଦେବଗଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହେଲେ। ପବନ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗଛମାନେ ଢଳିପଡ଼ିଲେ, ଆକାଶରେ ଗ୍ରହଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

Verse 17

इत्यादिका बहूत्पाता जज्ञिरे मुनिसत्तम । अज्ञानिनो जनास्तत्र मेनिरे विश्वसंप्लवम्

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏପରି ଅନେକ ଅପଶକୁନ-ସୂଚକ ଉତ୍ପାତ ଜନ୍ମିଲା। ସେଠାର ଅଜ୍ଞ ଲୋକେ ଏହାକୁ ବିଶ୍ୱପ୍ରଳୟ ଆସିଲା ବୋଲି ଭାବିଲେ।

Verse 18

अथ प्रजापतिर्नामाकरोत्तस्यासुरस्य वै । तारकेति विचार्यैव कश्यपो हि महौजसः

ତେବେ ମହାତେଜସ୍ବୀ ପ୍ରଜାପତି କଶ୍ୟପ ବିଚାର କରି ସେଇ ଅସୁରର ନାମ “ତାରକ” ରଖିଲେ।

Verse 19

महावीरस्य सहसा व्यज्यमानात्मपौरुषः । ववृधेत्यश्मसारेण कायेनाद्रिपतिर्यथा

ତେବେ ସେଇ ମହାବୀରର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ପୌରୁଷ ହଠାତ୍ ପ୍ରକଟ ହେଲା; ସେ ଯେନ ଅତ୍ୟଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା, ତାହାର ଦେହ ପାଷାଣ ସଦୃଶ କଠୋର—ପର୍ବତରାଜ ପରି ସ୍ୱଭାବତଃ ଦୃଢ।

Verse 20

अथो स तारको दैत्यो महाबलपराक्रमः । तपः कर्तुं जनन्याश्चाज्ञां ययाचे महामनाः

ତେବେ ମହାବଳ-ପରାକ୍ରମୀ ଦୈତ୍ୟ ତାରକ, ମହାସଙ୍କଳ୍ପୀ, ତପ କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ମାତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଯାଚିଲା।

Verse 21

प्राप्ताज्ञः स महामायी मायिनामपि मोहकः । सर्वदेवजयं कर्तुं तपोर्थं मन आदधे

ଆଜ୍ଞା ପାଇ ସେ ମହାମାୟୀ—ମାୟାବୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋହିତ କରିପାରୁଥିବା—ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜୟ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତପ ପାଇଁ ମନ ଧରିଲା।

Verse 22

मधोर्वनमुपागम्य गुर्वाज्ञाप्रतिपालकः । विधिमुद्दिश्य विधिवत्तपस्तेपे सुदारुणम्

ମଧୁବନକୁ ଯାଇ, ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରି, ବିଧିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ବିଧିବତ୍ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଭାବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାରୁଣ ତପ କଲା।

Verse 23

ऊर्द्ध्वबाहुश्चैकपादो रविं पश्यन्स चक्षुषा । शतवर्षं तपश्चक्रे दृढचित्तो दृढव्रतः

ବାହୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ, ଏକ ପାଦରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ଚକ୍ଷୁଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ନିର୍ନିମେଷ ଦେଖି, ସେ ଶତବର୍ଷ ତପ କଲେ—ଚିତ୍ତେ ଦୃଢ, ବ୍ରତେ ଦୃଢ।

Verse 24

अंगुष्ठेन भुवं स्पृष्ट्वा शत वर्षं च तादृशः । तेपे तपो दृढात्मा स तारकोऽसुरराट्प्रभुः

ଅଙ୍ଗୁଠିରେ ଭୂମିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ସେହି ଭଙ୍ଗୀରେ ଶତବର୍ଷ ଅଚଳ ରହିଲା। ଦୃଢଚିତ୍ତ ଅସୁରରାଜ-ପ୍ରଭୁ ତାରକ ଘୋର ତପ କଲା।

Verse 25

शतवर्षं जलं प्राश्नञ्च्छतवर्षं च वायुभुक् । शतवर्ष जले तिष्ठञ्च्छतं च स्थंडिलेऽतपत्

ଶତବର୍ଷ କେବଳ ଜଳ ଗ୍ରହଣ କଲା; ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶତବର୍ଷ କେବଳ ବାୟୁରେ ଜୀବନ ଧାରଣ କଲା। ଶତବର୍ଷ ଜଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲା, ଆଉ ଶତବର୍ଷ ନିରାବରଣ ଭୂମିରେ ତପ କଲା।

Verse 26

शतवर्षं तथा चाग्नौ शतवर्षमधोमुखः । शतवर्षं तु हस्तस्य तलेन च भुवं स्थित

ଶତବର୍ଷ ଅଗ୍ନିରେ ରହିଲା; ଶତବର୍ଷ ଅଧୋମୁଖ (ମୁଣ୍ଡ ତଳେ) ରହିଲା। ଆଉ ଶତବର୍ଷ କେବଳ ହସ୍ତତଳରେ ଭରସା କରି ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହି ଘୋର ତପ କଲା।

Verse 27

शतवर्षं तु वृक्षस्य शाखामालब्य वै मुने । पादाभ्यां शुचिधूमं हि पिबंश्चाधोमुखस्तथा

ହେ ମୁନେ, ଶତବର୍ଷ ଗଛର ଶାଖାକୁ ଧରି ସେ ଅଧୋମୁଖ ରହିଲା; ପାଦଦ୍ୱାରା କେବଳ ପବିତ୍ର ଧୂମକୁ ହିଁ ପାନ କରୁଥିଲା।

Verse 28

एवं कष्टतरं तेपे सुतपस्स तु दैत्यराट् । काममुद्दिश्य विधिवच्छृण्वतामपि दुस्सहम्

ଏଭଳି ଦୈତ୍ୟରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟତର ସୁତପ କଲା—କାମଦେବଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ କରି। ତାହା ବିଧିବତ୍ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଶୁଣୁଥିବାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅସହ୍ୟ ଥିଲା।

Verse 29

तत्रैवं तपतस्तस्य महत्तेजो विनिस्सृतम् । शिरसस्सर्वंसंसर्पि महोपद्रवकृन्मुने

ସେଠାରେ ଏଭଳି ତପ କରୁଥିବାବେଳେ ତାହାରୁ ମହାତେଜ ବିନିସ୍ସୃତ ହେଲା। ତାହା ଶିରଃରୁ ସର୍ବତ୍ର ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ, ହେ ମୁନି, ମହା ଉପଦ୍ରବର କାରଣ ହେଲା।

Verse 30

तेनैव देवलोकास्ते दग्धप्राया बभूविरे । अभितो दुःखमापन्नास्सर्वे देवर्षयो मुने

ସେହି ଅଗ୍ନିତୁଲ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ସେ ଦେବଲୋକଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଗଲା। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ହେ ମୁନି, ସମସ୍ତ ଦେବର୍ଷିମାନେ ଦୁଃଖାକୁଳ ହେଲେ।

Verse 31

इंद्रश्च भयमापेदे ऽधिकं देवेश्वरस्तदा । तपस्यत्यद्य कश्चिद्वै मत्पदं धर्षयिष्यति

ତେବେ ଦେବେଶ୍ୱର ଇନ୍ଦ୍ର ଅଧିକ ଭୟଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ: “ଆଜି ନିଶ୍ଚୟ କେହି ତପ କରୁଛି ଏବଂ ମୋ ପଦକୁ ଧର୍ଷିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବ।”

Verse 32

अकांडे चैव ब्रह्माण्डं संहरिष्यत्ययं प्रभु । इति संशयमापन्ना निश्चयं नोपलेभिरे

ସେମାନେ ସନ୍ଦେହରେ ପଡ଼ିଲେ: “ଏହି ପ୍ରଭୁ କି ଅକାରଣେ ହଠାତ୍ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ସଂହାର କରିଦେବେ?” ଏଭଳି ଅନିଶ୍ଚୟରେ ସେମାନେ କୌଣସି ନିଷ୍କର୍ଷକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିଲେ ନାହିଁ।

Verse 33

ततस्सर्वे सुसंमन्त्र्य मिथस्ते निर्जरर्षयः । मल्लोकमगमन्भीता दीना मां समुपस्थिताः

ତେବେ ସେ ସମସ୍ତ ଦେବର୍ଷିମାନେ ପରସ୍ପରେ ସୁମନ୍ତ୍ରଣା କରି, ଭୀତ ଓ ଦୀନ ହୋଇ ମୋ ଲୋକକୁ ଆସି, ଶରଣ ପାଇଁ ମୋ ପାଖକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।

Verse 34

मां प्रणम्य सुसंस्तूय सर्वे ते क्लिष्टचेतसः । कृतस्वंजलयो मह्यं वृत्तं सर्वं न्यवेदयन्

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କ୍ଲିଷ୍ଟଚିତ୍ତ ହୋଇ ମୋତେ ପ୍ରଣାମ କରି, ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରି, କରଯୋଡ଼ି ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ମୋତେ ନିବେଦନ କଲେ।

Verse 35

अहं सर्वं सुनिश्चित्य कारणं तस्य सद्धिया । वरं दातुं गतस्तत्र यत्र तप्यति सोऽसुरः

ମୁଁ ସଦ୍ବୁଦ୍ଧିରେ ସବୁକିଛି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରି, ତାହାର ତପସ୍ୟାର ସତ୍ୟ କାରଣ ଜାଣି, ଯେଉଁଠି ସେ ଅସୁର ତପ କରୁଥିଲା ସେଠାକୁ ବର ଦେବା ପାଇଁ ଗଲି।

Verse 36

अवोचं वचनं तं वै वरं ब्रूहीत्यहं मुने । तपस्तप्तं त्वया तीव्रं नादेयं विद्यते तव

ମୁଁ ତାକୁ କହିଲି—“ହେ ମୁନି, ବର ମାଗ। ତୁମେ ତୀବ୍ର ତପ କରିଛ; ତୁମ ପାଇଁ ଅଦେୟ ବୋଲି କିଛି ନାହିଁ।”

Verse 37

इत्येवं मद्वचः श्रुत्वा तारकस्स महासुरः । मां प्रणम्य सुसंस्तूय वरं वव्रेऽतिदारुणम्

ମୋର ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ମହାଅସୁର ତାରକ ମୋତେ ପ୍ରଣାମ କରି, ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାରୁଣ ପରିଣାମବାହୀ ବର ମାଗିଲା।

Verse 38

तारक उवाच । त्वयि प्रसन्ने वरदे किमसाध्यं भवेन्मम । अतो याचे वरं त्वत्तः शृणु तन्मे पितामह

ତାରକ କହିଲା—ହେ ବରଦାତା! ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ମୋ ପାଇଁ କ’ଣ ଅସାଧ୍ୟ ରହିବ? ତେଣୁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ବର ମାଗୁଛି; ହେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା, ମୋ ନିବେଦନ ଶୁଣନ୍ତୁ।

Verse 39

यदि प्रसन्नो देवेश यदि देयो वरो मम । देयं वरद्वयं मह्यं कृपां कृत्वा ममोपरि

ହେ ଦେବେଶ! ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ମୋତେ ବର ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ, ତେବେ ମୋପରେ କୃପା କରି ଏହି ଦୁଇଟି ବର ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ।

Verse 40

त्वया च निर्मिते लोके सकलेऽस्मिन्महाप्रभो । मत्तुल्यो बलवान्नूनं न भवेत्कोऽपि वै पुमान्

ହେ ମହାପ୍ରଭୋ! ଆପଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ଏହି ସମଗ୍ର ଲୋକରେ ମୋ ସମାନ ବଳବାନ ପୁରୁଷ ନିଶ୍ଚୟ କେହି ନାହିଁ।

Verse 41

शिववीर्यसमुत्पन्नः पुत्रस्सेनापतिर्यदा । भूत्वा शस्त्रं क्षिपेन्मह्यं तदा मे मरणं भवेत्

ଶିବବୀର୍ୟରୁ ଜନ୍ମିତ ପୁତ୍ର ଯେତେବେଳେ ସେନାପତି ହୋଇ ଶସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ମୋପରେ ଛାଡ଼ିବ, ସେତେବେଳେ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।

Verse 42

इत्युक्तोऽथ तदा तेन दैत्येनाहं मुनीश्वर । वरं च तादृशं दत्त्वा स्वलोकमगमं द्रुतम्

ହେ ମୁନୀଶ୍ୱର! ସେଇ ଦୈତ୍ୟ ଏପରି କହିଲାପରେ ମୁଁ ତାକୁ ସେହିପରି ବର ଦେଲି; ବର ଦେଇ ଶୀଘ୍ର ମୋ ଲୋକକୁ ଗଲି।

Verse 43

दैत्योऽपि स वरं लब्ध्वा मनसेप्सितमुत्तमम् । सुप्रसन्नोतरो भूत्वा शोणिताख्यपुरं गतः

ସେଇ ଦୈତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ମନରେ ଇଚ୍ଛିତ ଉତ୍ତମ ବର ପାଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲା ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୃପ୍ତ ହୃଦୟରେ ‘ଶୋଣିତାଖ୍ୟ’ ନାମକ ପୁରକୁ ଗଲା।

Verse 44

अभिषिक्तस्तदा राज्ये त्रैलोक्यस्यासुरैस्सह । शुक्रेण दैत्यगुरुणाज्ञया मे स महासुरः

ତେବେ ସେଇ ମହାସୁର ଅସୁରମାନଙ୍କ ସହିତ ତ୍ରିଲୋକର ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲା—ଦୈତ୍ୟଗୁରୁ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଯେପରି ମୋତେ କୁହାଯାଇଥିଲା।

Verse 45

ततस्तु स महादैत्योऽभवस्त्रैलोक्यनायकः । स्वाज्ञां प्रवर्तयामास पीडयन्सचराचरम्

ତାପରେ ସେଇ ମହାଦୈତ୍ୟ ତ୍ରିଲୋକର ନାୟକ ହେଲା। ନିଜ ଆଜ୍ଞା ପ୍ରଚଳିତ କରି ସେ ସମସ୍ତ ଚରାଚରକୁ ପୀଡ଼ା ଦେଲା।

Verse 46

राज्यं चकार विधिवस्त्रिलोकस्य स तारकः । प्रजाश्च पालयामास पीडयन्निर्जरादिकान्

ତାରକ ତ୍ରିଲୋକର ରାଜ୍ୟକୁ ବିଧିମତ ଚାଲାଇଲା ଏବଂ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ପାଳନ କଲା—କିନ୍ତୁ ଦେବତା ଆଦି ଅମରମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଉଥିଲା।

Verse 47

ततस्स तारको दैत्यस्तेषां रत्नान्युपाददे । इंद्रादिलोकपालानां स्वतो दत्तानि तद्भयात्

ତାପରେ ଦୈତ୍ୟ ତାରକ ସେମାନଙ୍କ ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ହରିନେଲା—ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଲୋକପାଳମାନେ ତାହାର ଭୟରୁ ସ୍ୱୟଂ ଯେ ଧନରତ୍ନ ଦେଇଥିଲେ, ସେଇଗୁଡ଼ିକ।

Verse 48

इंद्रेणैरावतस्तस्य भयात्तस्मै समर्पितः । कुबेरेण तदा दत्ता निधयो नवसंख्यका

ତାହାର ଭୟରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ହାତୀ ଐରାବତକୁ ତାହାକୁ ସମର୍ପଣ କଲେ; ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ କୁବେର ମଧ୍ୟ ନଅଟି ନିଧି ଦାନ କଲେ।

Verse 49

वरुणेन हयाः शुभ्रा ऋषिभिः कामकृत्तथा । सूर्येणोच्चैश्श्रवा दिव्यो भयात्तस्मै समर्पितः

ବରୁଣ ତାହାକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶୁଭ୍ର ଘୋଡ଼ା ଅର୍ପଣ କଲେ; ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ କାମନା-ପୂରଣକାରୀ ଦାନ ଦେଲେ। ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭୟରୁ ଦିବ୍ୟ ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାକୁ ତାହାକୁ ସମର୍ପଣ କଲେ।

Verse 50

यत्र यत्र शुभं वस्तु दृष्टं तेनासुरेण हि । तत्तद्गृहीतं तरसा निस्सारस्त्रिभवोऽभवत्

ସେଇ ଅସୁର ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଶୁଭ କିମ୍ବା ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତୁ ଦେଖୁଥିଲା, ସେଠି ସେଠି ତାହାକୁ ତୁରନ୍ତ ଛିନି ନେଉଥିଲା; ଏହିପରି ତ୍ରିଭୁବନ ସାର-ସମୃଦ୍ଧିହୀନ ହୋଇଗଲା।

Verse 51

समुद्राश्च तथा रत्नान्यदुस्तस्मै भयान्मुने । अकृष्टपच्यासीत्पृथ्वी प्रजाः कामदुघाः खिलाः

ହେ ମୁନି, ଭୟରୁ ସମୁଦ୍ରମାନେ ଓ ରତ୍ନମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜେ ନିଜେ ତାହାକୁ ଅର୍ପଣ କଲେ। ପୃଥିବୀ ଚାଷ ନ କରି ଅନ୍ନ ଦେଲା; ଏବଂ ସର୍ବତ୍ର ପ୍ରଜାମାନେ କାମଧେନୁସଦୃଶ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେବାଳି ହେଲେ।

Verse 52

सूर्यश्च तपते तद्वत्तद्दुःखं न यथा भवेत् । चंद्रस्तु प्रभया दृश्यो वायुस्सर्वानुकूलवान्

ସୂର୍ଯ୍ୟ ତଦ୍ବତ୍ ତପେ, କିନ୍ତୁ ସେଇ ତାପ ଯେପରି ଦୁଃଖର କାରଣ ନ ହେଉ। ଚନ୍ଦ୍ର ମୃଦୁ ପ୍ରଭାରେ ଦୃଶ୍ୟ, ଏବଂ ବାୟୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ଅଟେ।

Verse 53

देवानां चैव यद्द्रव्यं पितॄणां च परस्य च । तत्सर्वं समुपादत्तमसुरेण दुरात्मना

ଦେବମାନଙ୍କର, ପିତୃମାନଙ୍କର ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଯେ କିଛି ଧନ ଥିଲା—ସେ ସବୁକୁ ସେଇ ଦୁରାତ୍ମା ଅସୁର ବଳପୂର୍ବକ ହରଣ କଲା।

Verse 54

वशीकृत्य स लोकांस्त्रीन्स्वयमिंद्रो बभूव ह । अद्वितीयः प्रभुश्चासीद्राज्यं चक्रेऽद्भुतं वशी

ତ୍ରିଲୋକକୁ ବଶ କରି ସେ ନିଜେ ଇନ୍ଦ୍ର ହେଲା। ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରଭୁ ହୋଇ ସେ ବଶୀ ଅଦ୍ଭୁତ ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କଲା।

Verse 55

निस्सार्य सकलान्देवान्दैत्यानस्थापयत्ततः । स्वयं नियोजयामास देवयोनिस्स्वकर्मणि

ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ହଂକାଇ ଦେଇ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବସାଇଲା। ପରେ ସେ ନିଜେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ କର୍ମରେ ନିଯୁକ୍ତ କଲା।

Verse 56

अथ तद्बाधिता देवास्सर्वे शक्रपुरोगमाः । मुने मां शरणं जग्मुरनाथा अतिविह्वलाः

ତାପରେ ତାହାର ନିର୍ଯ୍ୟାତନାରେ ପୀଡିତ, ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଅଗ୍ରଗାମୀ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ—ହେ ମୁନି—ଅନାଥ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ମୋର ଶରଣକୁ ଆସିଲେ।