शिवस्य तपोऽनुष्ठानम् — Śiva’s Austerity and Meditation at Himavat (Gaṅgā-Region)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । वर्द्धमाना गिरेः पुत्री सा शक्ति लोकपूजिता । अष्टवर्षा यदा जाता हिमालयगृहे सती

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ଗିରିରାଜଙ୍କ କନ୍ୟା ସେଇ ଲୋକପୂଜିତ ପରାଶକ୍ତି କ୍ରମେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ। ସେ ଯେତେବେଳେ ଆଠ ବର୍ଷର ହେଲେ, ସେହି ସତୀ ହିମାଳୟଙ୍କ ଗୃହରେ ବସିଲେ।

Verse 2

तज्जन्म गिरिशो ज्ञात्वा सतीविरहकातरः । कृत्वा तामद्भुतामन्तर्मुमोदातीव नारद

ହେ ନାରଦ! ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଜାଣି ଗିରୀଶ (ଶିବ) ସତୀ-ବିରହରେ କାତର ଥିଲେ; ଅନ୍ତରେ ସେଇ ଅଦ୍ଭୁତ ସଙ୍କଳ୍ପ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।

Verse 3

तस्मिन्नेवान्तरे शम्भुर्लौकिकीं गतिमाश्रितः । समाधातुं मनस्सम्यक्तपः कर्त्तुं समैच्छत

ସେହି ମଧ୍ୟବେଳେ ଶମ୍ଭୁ ଲୋକିକ ଚାଳଚଳନ ଆଶ୍ରୟ କଲେ; ମନକୁ ସମ୍ୟକ୍ ସମାଧିରେ ସ୍ଥିର କରି ଯଥାବିଧି ତପ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।

Verse 4

कांश्चिद्गणवराञ्छान्तान्नंद्यादीनवगृह्य च । गङ्गावतारमगमद्धिमवत्प्रस्थमुत्तमम्

ନନ୍ଦୀ ଆଦି ଶାନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଣମାନଙ୍କୁ ସଙ୍ଗେ ନେଇ, ଗଙ୍ଗାବତରଣ ସାଧନ ପାଇଁ ସେ ହିମବାନଙ୍କ ଉତ୍ତମ ପର୍ବତ-ଢାଳ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଗଲେ।

Verse 5

यत्र गंगा निपतिता पुरा ब्रह्मपुरात्स्रुता । सर्वाघौघविनाशाय पावनी परमा मुने

ହେ ମୁନେ, ସେଇ ସ୍ଥାନରେ ଗଙ୍ଗା ପୂର୍ବେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ଅବତରିଥିଲା—ସମସ୍ତ ପାପପ୍ରବାହର ବିନାଶ ପାଇଁ, ପରମ ପାବନୀ।

Verse 6

हरे ध्यानपरे तिस्मिन्प्रमथा ध्यानतत्पराः । अभवन्केचिदपरे नन्दिभृंग्यादयो गणाः

ହର (ଶିବ) ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ଥିବାବେଳେ ପ୍ରମଥମାନେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନନିଷ୍ଠ ହେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ନନ୍ଦୀ, ଭୃଙ୍ଗୀ ଆଦି ଅନ୍ୟ ଗଣମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ସମାଧିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 7

चेतो ज्ञानभवं नित्यं ज्योतीरूपं निरामयम् । जगन्मयं चिदानन्दं द्वैतहीनं निराश्रयम्

ସେ ନିତ୍ୟ ଚେତନା-ଜ୍ଞାନର ଉତ୍ସ, ଜ୍ୟୋତିସ୍ୱରୂପ ଓ ନିରାମୟ। ସେ ଜଗତ୍‌ବ୍ୟାପୀ ଚିଦାନନ୍ଦ—ଦ୍ୱୈତହୀନ, ନିରାଶ୍ରୟ।

Verse 9

सेवां चक्रुस्तदा केचिद्गणाः शम्भोः परात्मनः । नैवाकूजंस्तु मौना हि द्वरपाः केचनाभवन्

ତେବେ ଶମ୍ଭୁ—ପରମାତ୍ମା—ଙ୍କ କିଛି ଗଣ ସେବା କଲେ। କିଛି ଦ୍ୱାରପାଳ ହୋଇ ମୌନ ରହିଲେ; କୌଣସି ଶବ୍ଦ କଲେ ନାହିଁ।

Verse 10

एतस्मिन्नन्तरे तत्र जगाम हिमभूधरः । शङ्करस्यौषधिप्रस्थं श्रुत्वागमनमादरात्

ଏହି ମଧ୍ୟରେ ହିମଭୂଧର (ହିମାଳୟ) ତୁରନ୍ତ ସେଠାକୁ ଗଲା। ଶଙ୍କରଙ୍କ ଔଷଧି-ପ୍ରସ୍ଥରେ ଆଗମନ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶୁଣି, ସେ ଆଦରପୂର୍ବକ ତାଙ୍କୁ ଭେଟିବାକୁ ଧାଇଲା।

Verse 11

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायान्तृतीये पार्वतीखण्डे शिवशैलसमागमवर्णनं नामैकादशोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀଶିବମହାପୁରାଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ରୁଦ୍ରସଂହିତାର ତୃତୀୟ ଭାଗ ପାର୍ବତୀଖଣ୍ଡରେ ‘ଶିବଶୈଳ ସମାଗମ ବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 12

हिमालय उवाच । देवदेव महादेव कपर्दिच्छंकर प्रभो । त्वयैव लोकनाथेन पालितं भुवनत्रयम्

ହିମାଳୟ କହିଲେ—ହେ ଦେବଦେବ, ହେ ମହାଦେବ, ହେ କପର୍ଦିନ୍, ହେ ଶଙ୍କର ପ୍ରଭୋ! ଆପଣ ଏକାଇ ଲୋକନାଥ; ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ତ୍ରିଭୁବନ ପାଳିତ ଓ ରକ୍ଷିତ ହୁଏ।

Verse 13

नमस्ते देवदेवेश योगिरूपधराय च । निर्गुणाय नमस्तुभ्यं सगुणाय विहारिणे

ହେ ଦେବଦେବେଶ! ଯୋଗିରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ନିର୍ଗୁଣ—ଗୁଣାତୀତ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ସଗୁଣ ହୋଇ ପ୍ରକଟ ଜଗତରେ ଲୀଳାରେ ବିହାର କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର।

Verse 14

कैलासवासिने शम्भो सर्वलोकाटनाय च । नमस्ते परमेशाय लीलाकाराय शूलिने

ହେ ଶମ୍ଭୁ! କୈଲାସବାସୀ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ପରମେଶ୍ୱର! ଲୀଳାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଓ ଶୂଳଧାରୀ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।

Verse 15

परिपूर्णगुणाधानविकाररहितायते । नमोऽनीहाय वीहाय धीराय परमात्मने

ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଗୁଣର ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଧାର, ବିକାରରହିତ; ଇଚ୍ଛାରହିତ ଓ ସାଂସାରିକ ପ୍ରୟାସାତୀତ ଧୀର ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 16

अबहिर्भोगकाराय जनवत्सलते नमः । त्रिगुणाधीश मायेश ब्रह्मणे परमात्मने

ବାହ୍ୟ ଆସକ୍ତିରେ ନ ଫସାଇ ଭୋଗ ଦାନକରୁଥିବା, ଜନବତ୍ସଳ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମଃ। ତ୍ରିଗୁଣାଧୀଶ, ମାୟେଶ, ପରବ୍ରହ୍ମ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 17

विष्णुब्रह्मादिसेव्याय विष्णुब्रह्मस्वरूपिणे । विष्णुब्रह्मकदात्रे ते भक्तप्रिय नमोऽस्तु ते

ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ବିଷ୍ଣୁ-ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣକାରୀ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବିଷ୍ଣୁ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ତାଙ୍କ ପଦ ଓ ଶକ୍ତି ଦାନକାରୀ, ଭକ୍ତପ୍ରିୟ—ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।

Verse 18

तपोरत तपस्थानसुतपः फलदायिने । तपःप्रियाय शान्ताय नमस्ते ब्रह्मरूपिणे

ତପରେ ନିରତ, ପବିତ୍ର ତପସ୍ଥାନରେ କୃତ ତପର ଫଳ ଦାତା; ତପଃପ୍ରିୟ, ଶାନ୍ତ, ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 19

व्यवहारकरायैव लोकाचारकराय ते । सगुणाय परेशाय नमोस्तु परमात्मने

ଲୋକବ୍ୟବହାର ଓ ଲୋକାଚାର ସ୍ଥାପନକାରୀ; ଭକ୍ତହିତେ ସଗୁଣ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ପରେଶ—ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମୋସ୍ତୁ।

Verse 20

लीला तव महेशानावेद्या साधुसुखप्रदा । भक्ताधीनस्वरूपोऽसि भक्तवश्यो हि कर्मकृत्

ହେ ମହେଶାନ! ଆପଣଙ୍କ ଲୀଳା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବେଦ୍ୟ, ତଥାପି ସାଧୁମାନଙ୍କୁ ସୁଖ ଦିଏ। ଆପଣ ଭକ୍ତାଧୀନ-ସଦୃଶ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଭକ୍ତିରେ ବଶ ହୋଇ ତାଙ୍କ ପାଇଁ କର୍ମ କରନ୍ତି।

Verse 21

मम भाग्योदयादत्र त्वमागत इह प्रभो । सनाथ कृतवान्मां त्वं वर्णितो दानवत्सलः

ହେ ପ୍ରଭୋ! ମୋର ଭାଗ୍ୟୋଦୟରୁ ଆପଣ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ଆପଣ ମୋତେ ସନାଥ କରିଛନ୍ତି; ଦାନବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଦୟାଳୁ ବୋଲି ଆପଣ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 22

अद्य मे सफलं जन्म सफलं जीवनं मम । अद्य मे सफलं सर्वं यदत्र त्वं समागतः

ଆଜି ମୋର ଜନ୍ମ ସଫଳ, ମୋର ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ଧନ୍ୟ ହେଲା। ଆଜି ମୋର ସବୁ କିଛି ସିଦ୍ଧ ହେଲା, କାରଣ ଆପଣ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।

Verse 23

ज्ञात्वा मां दासमव्यग्रमाज्ञान्देहि महेश्वर । त्वत्सेवां च महाप्रीत्या कुर्यामहमनन्यधीः

ହେ ମହେଶ୍ୱର! ମୋତେ ତୁମର ଅବ୍ୟଗ୍ର ଦାସ ବୋଲି ଜାଣି ମୋତେ ଆଜ୍ଞା ଦିଅ; ଯେପରି ମୁଁ ମହାପ୍ରୀତିରେ ଏକନିଷ୍ଠ ଚିତ୍ତେ ତୁମ ସେବା କରିପାରିବି।

Verse 24

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य गिरीशस्य महेश्वरः । किंचिदुन्मील्य नेत्रे च ददर्श सगणं गिरिम्

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଗିରୀଶଙ୍କ ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ମହେଶ୍ୱର ଅଳ୍ପ ନେତ୍ର ଉନ୍ମୀଳନ କରି, ଗଣସହିତ ପର୍ବତକୁ ଦେଖିଲେ।

Verse 25

सगणं तन्तथा दृष्ट्वा गिरिराजं वृषध्वजः । उवाच ध्यानयोगस्थः स्मयन्निव जगत्पतिः

ଗଣସହିତ ଗିରିରାଜ ଏପରି ଆସିଥିବାକୁ ଦେଖି, ଧ୍ୟାନଯୋଗସ୍ଥ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଜଗତ୍ପତି ମନେ ହସିଥିବା ପରି କହିଲେ।

Verse 26

महेश्वर उवाच । तव पृष्ठे तपस्तप्तुं रहस्यमहमागतः । यथा न कोपि निकटं समायातु तथा कुरु

ମହେଶ୍ୱର କହିଲେ: ତୁମ ପଛେ ଗୁପ୍ତଭାବେ ତପ କରିବାକୁ ମୁଁ ଆସିଛି। ଯେପରି କେହି ମଧ୍ୟ ନିକଟକୁ ନ ଆସେ, ସେପରି କର।

Verse 27

त्वं महात्मा तपोधामा मुनीनां च सदाश्रयः । देवानां राक्षसानां च परेषां च महात्मनाम्

ତୁମେ ମହାତ୍ମା, ତପସ୍ୟାର ଧାମ, ଏବଂ ମୁନିମାନଙ୍କର ସଦା ଆଶ୍ରୟ। ଦେବ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାତ୍ମମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଶରଣ।

Verse 28

सदा वासो द्विजादीनां गंगापूतश्च नित्यदा । परोपकारी सर्वेषां गिरीणामधिपः प्रभुः

ସେ ସଦା ଦ୍ୱିଜାଦି ସାଧକମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ, ଏବଂ ନିତ୍ୟ ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉପକାରୀ, ପର୍ବତମାନଙ୍କର ଅଧିପତି ପ୍ରଭୁ।

Verse 29

अहं तपश्चराम्यत्र गंगावतरणे स्थले । आश्रितस्तव सुप्रीतो गिरिराज यतात्मवान्

ମୁଁ ଏଠାରେ ଗଙ୍ଗାଅବତରଣର ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳରେ ତପସ୍ୟା କରୁଛି। ହେ ଗିରିରାଜ, ତୁମ ଆଶ୍ରୟରେ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରୀତ ଓ ଯତାତ୍ମା ରହୁଛି।

Verse 30

निर्विघ्नं मे तपश्चात्र हेतुना येन शैलप । सर्वथा हि गिरिश्रेष्ठ सुयत्नं कुरु साम्प्रतम्

ହେ ଶୈଳପ, ଯେହେତୁ ମୋର ତପସ୍ୟା ଏଠାରେ ନିର୍ବିଘ୍ନ ହେବ—ହେ ଗିରିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରେ ଉତ୍ତମ ପ୍ରୟାସ କର।

Verse 31

ममेदमेव परमं सेवनं पर्वतोत्तम । स्वगृहं गच्छ सत्प्रीत्या तत्संपादय यत्नतः

ହେ ପର୍ବତୋତ୍ତମ! ଏହିଟି ମୋର ପରମ ସେବା—ସତ୍ପ୍ରୀତି ସହିତ ନିଜ ଗୃହକୁ ଯାଅ ଏବଂ ସେ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ସମ୍ପାଦନ କର।

Verse 32

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा जगतां नाथस्तूष्णीमास स सूतिकृत् । गिरिराजस्तदा शम्भुं प्रणयादिदमब्रवीत्

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ଏଭଳି କହି ଜଗନ୍ନାଥ, ସୃଷ୍ଟି-ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ, ନିରବ ହେଲେ। ତାପରେ ଗିରିରାଜ ହିମାଳୟ ପ୍ରେମଭକ୍ତିରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।

Verse 33

हिमालय उवाच । पूजितोऽसि जगन्नाथ मया त्वम्परमेश्वर । स्वागतेनाद्य विषये स्थितं त्वाम्प्रार्थयामि किम्

ହିମାଳୟ କହିଲେ—ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ହେ ପରମେଶ୍ୱର! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଛି। ଆଜି ଆପଣ କୃପାକରି ଏଠାରେ ଆସି ଉପସ୍ଥିତ; ମୁଁ କେଉଁ ବର ମାଗିବି?

Verse 34

महता तपसा त्वं हि देवैर्यत्नपराश्रितैः । न प्राप्यसे महेशान स त्वं स्वयमुपस्थितः

ହେ ମହେଶାନ! ଦେବମାନେ ମହାତପସ୍ୟା ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ କଲେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ତଥାପି ସେଇ ପ୍ରଭୁ ନିଜ ସ୍ୱାଧୀନ କୃପାରେ ସ୍ୱୟଂ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛନ୍ତି।

Verse 35

मत्तोप्यन्यतमो नास्ति न मत्तोऽन्योऽस्ति पुण्यवान् । भवानिति च मत्पृष्ठे तपसे समुपस्थितः

“ମୋଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କେହି ନାହିଁ, ମୋଠାରୁ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟବାନ ମଧ୍ୟ କେହି ନାହିଁ। ତଥାପି ତୁମେ ମୋତେ ‘ଭବାନ୍’ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରି ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛ।”

Verse 36

देवेन्द्रादधिकम्मन्ये स्वात्मानम्परमेश्वर । सगणेन त्वयागत्य कृतोऽनुग्रहभागहम्

ହେ ପରମେଶ୍ୱର! ମୁଁ ନିଜକୁ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଧନ୍ୟ ମନେ କରେ; କାରଣ ଆପଣ ଗଣସହିତ ଏଠାକୁ ଆସି ମୋତେ ନିଜ କୃପାର ପାତ୍ର କରିଛନ୍ତି।

Verse 37

निर्विघ्नं कुरु देवेश स्वतन्त्रः परमन्तपः । करिष्येऽहन्तथा सेवां दासोऽहन्ते सदा प्रभो

ହେ ଦେବେଶ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନିର୍ବିଘ୍ନ କର; ତୁମେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର, ପରମ ଦୁଃଖନାଶକ। ମୁଁ ବିଧିମତେ ସେବା କରିବି; ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ସଦା ତୁମ ଦାସ।

Verse 38

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा गिरिराजोऽसौ स्वं वेश्म द्रुतमागतः । वृत्तांत्तं तं समाचख्यौ प्रियायै च समादरात्

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ— ଏପରି କହି ସେଇ ଗିରିରାଜ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଲେ ଏବଂ ଆଦରସହିତ ନିଜ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ସେ ସମଗ୍ର ବୃତ୍ତାନ୍ତ କହିଲେ।

Verse 39

नीयमानान्परीवारान्स्वगणानपि नारद । समाहूयाखिलाञ्छैलपतिः प्रोवाच तत्त्वतः

ହେ ନାରଦ, ନିଜ ପରିବାର ଓ ସ୍ୱଗଣମାନଙ୍କୁ ନେଇଯାଉଥିବା ଦେଖି ଶୈଳପତି (ହିମାଳୟ) ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଡାକି ଏକତ୍ର କରି, ବିଷୟର ସତ୍ୟତତ୍ତ୍ୱ ଅନୁସାରେ କହିଲେ।

Verse 40

हिमालय उवाच । अद्य प्रभृति नो यातु कोपि गंगावतारणम् । मच्छासनेन मत्प्रस्थं सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्

ହିମାଳୟ କହିଲେ—ଆଜିଠାରୁ କେହି ଗଙ୍ଗା ଅବତରଣ କରାଇବାକୁ ଆଗେଇ ଯିବେ ନାହିଁ। ମୋ ଶାସନ ଓ ଅଧିକାରରେ ଏହା ମୋର ଦୃଢ ଆଜ୍ଞା; ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।

Verse 41

गमिष्यति जनः कश्चित्तत्र चेत्तं महाखलम् । दण्डयिष्ये विशेषेण सत्यमेतन्मयोदितम्

ଯଦି କେହି ଲୋକ ସେଠାକୁ ଯାଏ ଏବଂ ସେ ମହାଦୁଷ୍ଟ ହୁଏ, ତେବେ ମୁଁ ତାକୁ ବିଶେଷ ଭାବେ କଠୋର ଦଣ୍ଡ ଦେବି। ଏହା ମୋର ସତ୍ୟ ଘୋଷଣା।

Verse 42

इति तान्स नियम्याशु स्वगणान्निखिलान्मुने । सुयत्नं कृतवाञ्छैलस्तं शृणु त्वं वदामि ते

ଏହିପରି, ହେ ମୁନି, ସେ ନିଜର ସମସ୍ତ ଗଣମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ନିୟମିତ କଲା। ପରେ ଶୈଳ (ହିମାଳୟ) ମହାଯତ୍ନରେ ଯାହା କଲେ, ଶୁଣ—ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।