Dashati 5
Indra’s sovereignty and exclusive praise at the Soma-pressing
Indra
Heroic and exalting (vīra-rasa) with an admonitory closing tone that enforces exclusive devotion and precision
R̥ṣi not determinable from the provided dashati excerpt; the diction and themes align with mainstream Indra-stuti traditions used for Sāman adaptation in the Aindra kanda.
ଏହି ଦଶତିର ମୂଳ ଭାବ ହେଉଛି—ସୋମ ପିଷଣ/ଅର୍ପଣ ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ଦେବତା ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଓ ଏକାଗ୍ର ସ୍ତୁତି କରିବା। ଇନ୍ଦ୍ର ଚଳମାନ ଓ ଅଚଳ—ଜଗତ ଓ ତସ୍ଥୁଷ—ଦୁହିଁର ଈଶାନ; ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଅଦୁହା ଗାଈ ପରି ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଓ ପ୍ରଚୁର ଦାନ ଅଛି। ପୁରନ୍ଧି (ବୃହତ୍ ଦାନ/ବୌଣ୍ଟି) ଦ୍ୱାରା ସେ ବାଜ (ବିଜୟଦାୟକ ଶକ୍ତି, ପୁରସ୍କାର, ପୋଷଣ) ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ତରଣି ଭାବେ ଯଜମାନଙ୍କୁ ବିପଦ ପାର କରାନ୍ତି। ଶେଷରେ ରିତିର ଦୃଢତା (ଭଲଭାବେ ଜୋଡା ଚକ୍ରର ଫେଲି ପରି) ଓ ଏକ-ଦେବତା ନିଷ୍ଠାର ନିୟମ ଦିଆଯାଏ—ପିଷଣବେଳେ ‘ଇନ୍ଦ୍ରମ୍ ଇତ୍’—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମାତ୍ର, ପୁନଃପୁନଃ ସ୍ତୁତି କର।
Mantras
Mantra 1
अभि त्वा शूर नोनुमो ऽदुग्धा इव धेनवः ईशानमस्य जगतः स्वर्दृशमीशानमिन्द्र तस्थुषः
ହେ ଶୂର, ଆମେ ତୁମକୁ ଅଭିମୁଖେ ସ୍ତୁତି କରୁ—ଦୋହାଯାଇନଥିବା ଧେନୁମାନଙ୍କ ପରି (ଦୁଗ୍ଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ); (ଆମେ ସ୍ତୁତି କରୁ) ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ—ଏହି ଚଳ ଜଗତର ଈଶାନ, ସ୍ୱର୍ଦୃଶ—ସ୍ୱର୍ଗଦର୍ଶୀ—ଏବଂ ଯାହା ସ୍ଥିର ଅଛି ତାହାର ମଧ୍ୟ ଈଶାନ।
Mantra 2
त्वामिद्धि हवामहे सातौ वाजस्य कार्वः त्वां वृत्रेष्विन्द्र सत्पतिं नरस्त्वां काष्ठास्वर्वतः
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର! ନିଶ୍ଚୟ ଆମେ—ସ୍ତୁତିକାର କବିମାନେ—ଯଜ୍ଞର ବାଜ (ପୁରସ୍କାର) ଜିତିବା ପାଇଁ ତୁମକୁ ହିଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ। ବୃତ୍ରମାନଙ୍କ ପରି ଅବରୋଧକ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ହେ ସତ୍ପତି, ତୁମକୁ ହିଁ ନରମାନେ ଡାକନ୍ତି। କାର୍ଯ୍ୟର ଲକ୍ଷ୍ୟସ୍ଥାନରେ ତୁମକୁ ହିଁ ସେମାନେ ଅଶ୍ୱ ସମାନ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି।
Mantra 3
अभि प्र वः सुराधसमिन्द्रमर्च यथा विदे यो जरितृभ्यो मघवा पुरूवसुः सहस्रेणेव शिक्षति
ଏହିହେତୁ, ହେ (ତୁମେ) ସମସ୍ତେ, ସୁଦାନବାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଗାଅ—ଯେପରି ଆମେ ଯଥାବିଧି ତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇପାରିବା; କାରଣ ସେ ମଘବାନ୍, ବହୁ ଧନଧାରୀ, ସ୍ତୁତିକାରମାନଙ୍କୁ ଯେନେ ହଜାରଗୁଣ ଦାନ କରନ୍ତି।
Mantra 4
तं वो दस्ममृतीषहं वसोर्मन्दानमन्धसः अभि वत्सं न स्वसरेषु धेनव इन्द्रं गीर्भिर्नवामहे
ତୁମମାନଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ଆମେ ସେଇ ଅଦ୍ଭୁତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ—ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା, ସୋମରସରେ ଆନନ୍ଦିତ, ଧନଦାତା—ସ୍ତୁତିଗୀତରେ ମହିମା କରୁଛୁ। ଯେପରି ଦୁଧାଳ ଗାଈମାନେ ନିଜ ଡାକରେ ବଛା ପାଖକୁ ଧାଉଥାନ୍ତି, ସେପରି ଆମ ଗୀରମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଧାଇଯାଉଛି।
Mantra 5
तरोभिर्वो विदद्वसुमिन्द्रं सबाध ऊतये बृहद्गायन्तः सुतसोमे अध्वरे हुवे भरं न कारिणम्
ତାରୋଭିଃ (ରକ୍ଷାକର ଉପାୟମାନଙ୍କ ସହ) ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନଙ୍କୁ ପଛେଇ, ତୁମମାନଙ୍କ ସହାୟତା ପାଇଁ ଧନଦାତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି। ସୋମ ପିଷାଯାଉଥିବା ଅଧ୍ୱର ଯଜ୍ଞରେ, ବୃହଦ୍ଗାନ ଗାଇ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଡାକୁଛି—ଭାରବାହକ ପରି, କାର୍ଯ୍ୟକୁଶଳ କାରିଣ ପରି—ଆମକୁ ବିପଦର ପାରକୁ ନେଇଯିବା ସହାୟତାମାନଙ୍କ ସହ।
Mantra 6
तरणिरित्सिषासति वाजं पुरन्ध्या युजा आ व इन्द्रं पुरुहूतं नमे गिरा नेमिं तष्टेव सुद्रुवम्
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତାରଣି (ଉଦ୍ଧାରକ), ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ପୁରନ୍ଧ୍ୟା (ଦାନଶୀଳତା) ସହିତ ବାଜ (ବଳ/ବିଜୟଶକ୍ତି) ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ। ପୁରୁହୂତ (ବାରମ୍ବାର ଆହ୍ୱାନିତ) ତୁମକୁ ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ତୁତି-ଗିରାରେ ନମସ୍କାର କରେ—ଚକ୍ରକାର (ତଷ୍ଟା) ଗଢ଼ିଥିବା, ସୁଦ୍ରୁବ (ଦୃଢ଼-ସ୍ଥିର) ନେମି (ଚକ୍ରର କିନାରା) ପରି, ଦୃଢ଼ ଓ ଅଚଳ।
Mantra 7
पिबा सुतस्य रसिनो मत्स्वा न इन्द्र गोमतः आपिर्नो बोधि सधमाद्ये वृधे3 ऽस्मां अवन्तु ते धियः
ରସବନ୍ତ ସୁତ ସୋମକୁ ପାନ କର; ଆମ ପାଇଁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଗୋମତ (ଗୋ-ସମ୍ପଦରେ ସମୃଦ୍ଧ) ହୋଇ ମତ୍ସ୍ୱ (ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅ)। ସଧମାଦ୍ୟେ (ସାମୂହିକ ଯଜ୍ଞ-ଭୋଜନରେ) ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆମର ଆପିର୍ (ମିତ୍ର/ସହାୟ) ହୁଅ; ତୁମ ଶୁଭ ଧିୟଃ (କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ) ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁ।
Mantra 8
त्वं ह्येहि चेरवे विदा भगं वसुत्तये उद्वावृषस्व मघवन्गविष्टय उदिन्द्राश्वमिष्टये
ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଉପାସକଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସ, ବସୁତ୍ତୟେ (ଧନଲାଭ ପାଇଁ) ଭଗ (ସୌଭାଗ୍ୟର ଅଂଶ) ନେଇ। ହେ ମଘବନ ଇନ୍ଦ୍ର, ଗବିଷ୍ଟୟେ (ଗୋବିଜୟ ପାଇଁ) ବର୍ଷା କର; ଏବଂ ଇଷ୍ଟୟେ (ଇଚ୍ଛିତ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ), ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଶ୍ୱ (ଘୋଡ଼ା) ମଧ୍ୟ ଉଦ୍-ପ୍ରବାହିତ କର।
Mantra 9
न हि वश्चरमं च न वसिष्ठः परिमंस्ते अस्माकमद्य मरुतः सुते सचा विश्वे पिबन्तु कामिनः
ନ ହି ବଃ ଚରମଂ ଭାଗଂ; ନ ଚ ବସିଷ୍ଠଃ ତଂ ପରିମଂସ୍ତେ ଅଲ୍ପମିବ। ତେଣୁ ଆଜି, ହେ ମରୁତଃ, ସୋମ ସୁତ ହେଲେ, ସର୍ବେ କାମିନଃ (ଉତ୍ସୁକ ଦେବଗଣ) ଅସ୍ମାକଂ ସହ ସଚା ପିବନ୍ତୁ—ଏକାସାଥି ପାନ କରନ୍ତୁ।
Mantra 10
मा चिदन्यद्वि शंसत सखायो मा रिषण्यत इन्द्रमित्स्तोता वृषणं सचा सुते मुहुरुक्था च शंसत
ମା ଚିଦ୍ ଅନ୍ୟଦ୍ୱି ଶଂସତ, ହେ ସଖାୟଃ; ମା ରିଷଣ୍ୟତ—ଭୁଲ କରନି। ସୋମ ସୁତ ହେଲେ ସ୍ତୋତା ଇନ୍ଦ୍ରମିତ୍ ବୃଷଣଂ ସଚା ସ୍ତୌତୁ; ମୁହୁରୁକ୍ଥା ଚ ଶଂସତ—ବାରମ୍ବାର ଉକ୍ଥ ପାଠ କର।
Frequently Asked Questions
It proclaims Indra as the sovereign of the moving and unmoving worlds and urges the singers to praise him alone—especially when Soma is pressed—so the rite remains effective and error-free.
The image suggests abundance and readiness: the offerings and praises are full, undiminished, and waiting to be ‘drawn forth’ toward Indra, who can grant both earthly and heavenly benefits.
It is an instruction to maintain single-devatā focus at that moment of the Soma rite—no switching deities or careless wording—so the chant (stotra/uktha) stays correct and potent.