Sukta 95
Sukta 9.95
Soma Pavamāna (Hari)
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପବମାନ ସୋମ ସୂକ୍ତରେ ମୁକ୍ତ, ପରିଶୋଧିତ ଓ କାଠର ପିଷଣ-ପାତ୍ର ଏବଂ ଛାଣନୀ ମଧ୍ୟରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ‘ଶୋଧନ-ବସ୍ତ୍ର’ ପରିଧାନ କରୁଥିବା କପିଶ (ହରିତ-ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ) ସୋମଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି। କବି ଉଦ୍ବୁଦ୍ଧ ଚିନ୍ତା ଓ ପ୍ରାର୍ଥନାମାନଙ୍କୁ ଜଳତରଙ୍ଗ ପରି ସୋମଙ୍କ ଦିଗକୁ ଧାଉଥିବା ଭାବେ ଚିତ୍ରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ପରିଶୋଧକ ଇନ୍ଦୁଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ବାଣୀ ଓ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟିକୁ ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି। ସୂକ୍ତଟି ଶେଷରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସାମୂହିକ ଆକାଂକ୍ଷା ଏବଂ ସୋମର ପରିଶୋଧନରୁ ଜନ୍ମିତ ସତ୍ୟ ବୀରଶକ୍ତିର ଅଧିକାର ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ପରିଣତ ହୁଏ।
Mantras
Mantra 1
कनिक्रन्ति हरिरा सृज्यमानः सीदन्वनस्य जठरे पुनानः । नृभिर्यतः कृणुते निर्णिजं गा अतो मतीर्जनयत स्वधाभिः ॥
ମୁକ୍ତ ହେଉଥିବାବେଳେ ହରି (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ) ଗୁଞ୍ଜନ କରେ; ନିଜେ ପବିତ୍ର ହୋଇ, କାଠର ପାତ୍ରର ଜଠରରେ ବସେ। ଯେଉଁଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାକୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗାନ୍ତି, ସେଠାରେ ସେ ନିଜର ଦୀପ୍ତିମାନ ଶୁଦ୍ଧିକାରକ ବସ୍ତ୍ର ଗଢ଼େ; ସେଠାରୁ ନିଜ ସ୍ୱଧାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ମତିମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦିଏ।
Mantra 2
हरिः सृजानः पथ्यामृतस्येयर्ति वाचमरितेव नावम् । देवो देवानां गुह्यानि नामाविष्कृणोति बर्हिषि प्रवाचे ॥
ହରି (ସୋମ), ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଋତର ପଥକୁ ଚଳାଇ ଦିଏ; ନାଉକାଚାଳକ ଯେପରି ନାଉକୁ ହାଙ୍କେ, ସେପରି ସେ ବାଚକୁ ପ୍ରେରିତ କରେ। ଦେବ ବର୍ହିଷି (ପବିତ୍ର ଆସନ) ଉପରେ ଦେବମାନଙ୍କର ଗୁହ୍ୟ ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ—ଅଗ୍ର ଉଚ୍ଚାର ପାଇଁ।
Mantra 3
अपामिवेदूर्मयस्तर्तुराणाः प्र मनीषा ईरते सोममच्छ । नमस्यन्तीरुप च यन्ति सं चा च विशन्त्युशतीरुशन्तम् ॥
ଜଳର ତରଙ୍ଗମାନେ ଯେପରି ଧାଇଆସନ୍ତି, ସେପରି ଖୋଜୁଥିବା ମନୀଷାମାନେ ସୋମ ପାଖକୁ ଉଦ୍ଧତ ହୁଅନ୍ତି। ନମସ୍ୟ କରି, ସେମାନେ ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି, ଏକତ୍ର ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି—ଇଚ୍ଛୁକ, ଯିଏ ଇଚ୍ଛେ (ଅର୍ପଣ ଓ ଉନ୍ନତି) ତାହାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରି।
Mantra 4
तं मर्मृजानं महिषं न सानावंशुं दुहन्त्युक्षणं गिरिष्ठाम् । तं वावशानं मतयः सचन्ते त्रितो बिभर्ति वरुणं समुद्रे ॥
ତାହାକୁ—ମର୍ମୃଜ୍ୟମାନ (ମାଜାଯାଉଥିବା/ପରିଷ୍କୃତ ହେଉଥିବା)—ଉଚ୍ଚତାରେ ମହିଷ ପରି; ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଂଶୁ, ବଳବାନ, ପର୍ବତରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ—ଲୋକେ ଦୋହନ କରନ୍ତି। ତାହା ପାଖକୁ, ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ମତିମାନେ ଲଗି ରହନ୍ତି; ତ୍ରିତ ସମୁଦ୍ରର ଗଭୀରତାରେ ବରୁଣକୁ ଧାରଣ କରେ।
Mantra 5
इष्यन्वाचमुपवक्तेव होतुः पुनान इन्दो वि ष्या मनीषाम् । इन्द्रश्च यत्क्षयथः सौभगाय सुवीर्यस्य पतयः स्याम ॥
ହୋତୃଙ୍କ ଉପବକ୍ତା ପରି ବାଣୀକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରି, ହେ ଶୁଦ୍ଧିମାନ ଇନ୍ଦୁ (ସୋମ), ତୁମେ ମନୀଷା—ପ୍ରେରଣାକୁ ବିସ୍ତାର କର। ଯେହେତୁ ତୁମେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ ବସ କର, ଆମେ ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ସୁବୀର୍ୟ (ବୀର-ଶକ୍ତି)ର ଅଧିପତି ହେବୁ।
Frequently Asked Questions
It praises Soma in his purified (pavamāna) form during the Soma ritual—how he is released, filtered, becomes radiant, and gives rise to inspired thoughts and sacred speech.
It shows how prayers and insights surge toward Soma with force and devotion, as if the mind’s inspirations naturally flow into the purified Soma current.
Soma is Indra’s empowering drink in Vedic ritual. The hymn asks that Soma and Indra together bring good fortune and grant ‘heroic power’ (strength, victory, capability) to the worshippers.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.