Rig Veda 8.74.5: Mandala 8, Sukta 74, Mantra 5

Sukta 8.74

Devata: Agni (Jātavedas)

Samhita Patha (Devanagari)

अमृतं जातवेदसं तिरस्तमांसि दर्शतम् । घृताहवनमीड्यम् ॥

Transliteration

amṛ́taṃ jātávedasaṃ tirás tamā́ṃsi darśatám | ghṛtā́havanaṃ ī́ḍyam ||

Translation

ଅମୃତ ଜାତବେଦସ—ଅନ୍ଧକାରମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଦର୍ଶନୀୟ; ଘୃତାହବନ, ଘୃତଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନିତ, ଈଡ୍ୟ—ସ୍ତୁତ୍ୟ, ଆରାଧ୍ୟ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अमृतम्: the immortal (one); ambrosial
• अमृतम्: कर्म (स्तुत्य/आह्वेय-वस्तु)
• Type: Noun/Adjective
• Root: अमृत (प्रातिपदिक; a- + मृत ‘mṛ’)

• जातवेदसम्: Jātavedas (Agni), ‘knower of births/possessor of knowledge’
• जातवेदसम्: कर्म (स्तुत्य/आह्वेयः—अग्निः)
• Type: Noun (proper epithet)
• Root: जातवेदस् (प्रातिपदिक; जात- ‘√जन्’ + वेदस् ‘√विद्’)

• तिरः: across; beyond; through
• तिरः: अधिकारण (भावे—‘पार्श्वे/अन्तरेण/परे’)
• Type: Indeclinable
• Root: तिरस् (अव्यय/उपसर्गार्थ)

• तमांसि: darknesses
• तमांसि: कर्म (अपाकर्तव्य/निवार्य-वस्तु)
• Type: Noun
• Root: तमस् (प्रातिपदिक)

• दर्शतम्: visible, splendid, worthy to be seen
• दर्शतम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: दर्शत (प्रातिपदिक; √दृश् ‘to see’ → ‘fit to be seen’)

• घृताहवनम्: having ghee as the oblation/invocation; ghee-invoked
• घृताहवनम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective (bahuvrīhi/tatpuruṣa compound used adjectivally)
• Root: घृताहवन (प्रातिपदिक; घृत + आहवन ‘√हू/√ह्वा’ ‘invocation/oblation-call’)

• ईड्यम्: praiseworthy, to be invoked/praised
• ईड्यम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective (verbal adjective)
• Root: ईड्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ईड्/√ईळ् ‘to praise’ → ‘to be praised’)