Mantra 15
Sukta 8.70
Devata: Indra (sukta context), with explicit patron-figure praise (Karṇagṛhyā)
Samhita Patha (Devanagari)
कर्णगृह्या मघवा शौरदेव्यो वत्सं नस्त्रिभ्य आनयत् । अजां सूरिर्न धातवे ॥
Samhita Patha (IAST)
क॒र्ण॒गृह्या॑ म॒घवा॑ शौरदे॒व्यो व॒त्सं न॑स्त्रि॒भ्य आन॑यत् । अ॒जां सू॒रिर्न धात॑वे ॥
Transliteration
karṇagṛ́hyā maghávā śauradevyó vatsáṃ nas tribhyá ā́nayat | ajā́ṃ sūrír ná dhā́tave ||
Translation
କର୍ଣଗୃହ୍ୟା, ମଘବା—ଉଦାର ଦାତା—ଶୌରଦେବ୍ୟ, ବୀର-ଦେବଙ୍କୁ ନିବେଦିତ, ତ୍ରିବିଧ ଆବରଣରୁ ଆମ ବଛାକୁ ଆଣିଲା। ଏବଂ ସ୍ଥାପନା ପାଇଁ—ସୂରି ପରି—ଏକ ଅଜାଂ (ଛେଳି) ମଧ୍ୟ ଆଣିଲା।
Padapatha (Word Analysis)
क॒र्ण॒ऽगृह्य॑ । म॒घऽवा॑ । शौ॒र॒ऽदे॒व्यः । व॒त्सम् । नः॒ । त्रि॒ऽभ्यः । आ । अ॒न॒य॒त् । अ॒जाम् । सू॒रिः । न । धात॑वे ॥कर्णगृह्य । मघवा । शौरदेव्यः । वत्सम् । नः । त्रिभ्यः । आ । अनयत् । अजाम् । सूरिः । न । धातवे ॥karṇa-gṛhya | magha-vā | śaura-devyaḥ | vatsam | naḥ | tri-bhyaḥ | ā | anayat | ajām | sūriḥ | na | dhātave
Word by Word
कर्णगृह्याःear-graspable (i.e., to be held by the ears)
कर्णगृह्याः:
विशेषण (कर्तृ-पदस्य) / Kartā-viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootकर्ण-गृह्य (प्रातिपदिक; कर्ण ‘ear’ + √ग्रह् ‘to seize’ → गृह्य ‘to be grasped/held’)
मघवाthe bountiful one (Indra)
मघवा:
Kartā
TypeNoun (epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक)
शौरदेव्यःheroic/divine (fem. pl.; of the cows)
शौरदेव्यः:
विशेषण (कर्णगृह्याः इत्यस्य) / Kartā-viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootशौरदेव्य (प्रातिपदिक; शौर ‘heroic’ + देव ‘divine’)
वत्सम्a calf
वत्सम्:
Karma
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (genitive of possession/interest)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्रिभ्यःto/for the three
त्रिभ्यः:
Sampradāna (recipient) (contextual)
TypeNumeral
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
आhither, towards
आ:
क्रियाविशेषण (directional)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ (उपसर्ग)
अनयत्brought/led
अनयत्:
(मुख्यक्रिया) —
TypeVerb
Root√नी (नयति) + आ-
अजाम्a she-goat
अजाम्:
Karma (object of implied verb, or appositionally linked to the gift)
TypeNoun
Rootअजा (प्रातिपदिक)
सूरिःthe patron/giver
सूरिः:
Kartā
TypeNoun
Rootसूरि (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
उपमान-निर्देशक (comparative particle)
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
धातवेto place/set; to bestow (for giving/establishing)
धातवे:
प्रयोजन/उद्देश्य (purpose)
TypeVerb (infinitive)
Root√धा (धाति/दधाति) → धातु (infinitive in -तवे)