Sukta 33

Mantra 1

वयं घ त्वा सुतावन्त आपो न वृक्तबर्हिषः । पवित्रस्य प्रस्रवणेषु वृत्रहन्परि स्तोतार आसते ॥

ଆମେ, ସୋମ ଚାପିଥିବା ଲୋକ, ଶୁଦ୍ଧ ଜଳମାନଙ୍କ ପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ବୃକ୍ତବର୍ହିଷ (ପସାରା ଆସନ) ସହ, ହେ ବୃତ୍ରହନ (ଆବରଣ-ବଧକ), ପବିତ୍ରର ପ୍ରସ୍ରବଣମାନେ—ଛାଣନୀର ଧାରାମାନଙ୍କ ନିକଟେ—ତୁମ ଚାରିପାଖେ ସ୍ତୋତା ହୋଇ ବସିଛୁ; ତୁମ ଶକ୍ତି ଆମ ସ୍ପଷ୍ଟ ଧାରାମାନଙ୍କୁ ଅବତରିବାକୁ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କରୁଛୁ।

Mantra 2

स्वरन्ति त्वा सुते नरो वसो निरेक उक्थिनः । कदा सुतं तृषाण ओक आ गम इन्द्र स्वब्दीव वंसगः ॥

ସୁତ ସୋମରେ ଉକ୍ଥ ଗାନ କରୁଥିବା ନରମାନେ, ହେ ବସୁଦାତା, ଖୋଲା ବିସ୍ତାରରେ ତୁମକୁ ଗୁଞ୍ଜାନ୍ତି। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୁତର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ତୃଷ୍ଣାର୍ତ୍ତ ହୋଇ, କେବେ ତୁମେ ଓକ (ଗୃହ)କୁ ଆସିବ—ଯେପରି ସ୍ୱର-ବେଗୀ ଗାୟକ ନିଜ ଆସନକୁ ଆସେ—ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ଗୃହ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ?

Mantra 3

कण्वेभिर्धृष्णवा धृषद्वाजं दर्षि सहस्रिणम् । पिशङ्गरूपं मघवन्विचर्षणे मक्षू गोमन्तमीमहे ॥

କଣ୍ୱମାନଙ୍କ ସହ, ହେ ଧୃଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ଧୃଷଦ୍ୱାଜଂ—ବଳର ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତା—ସହସ୍ରରୂପ-ସମୃଦ୍ଧ, ପିଶଙ୍ଗ (ତାମ୍ର-କାନ୍ତି) ରୂପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ କର। ହେ ମଘବନ, ବିଚର୍ଷଣେ (ବିଶାଳଦର୍ଶୀ), ଆମେ ଶୀଘ୍ର ତୁମଠାରୁ ଗୋମନ୍ତ—ପ୍ରକାଶ-ଧନ ଓ ଗୋ-ସମୃଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ—ଦାନ ଯାଚୁଛୁ।

Mantra 4

पाहि गायान्धसो मद इन्द्राय मेध्यातिथे । यः सम्मिश्लो हर्योर्यः सुते सचा वज्री रथो हिरण्ययः ॥

ହେ ମେଧ୍ୟାତିଥି, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଅନ୍ଧସ (ସୋମ-ରସ)ର ମଦକୁ ରକ୍ଷା କରି ଗାନ କର। କାରଣ ହର୍ୟୋଃ (ଦୁଇ ତାମ୍ର ଅଶ୍ୱ-ଶକ୍ତି)ର ସଂଯୁକ୍ତ ଯୋଗ ତାଙ୍କର; ସୁତ ସହ ସଚା (ସହଚର) ହୋଇ ଚାଲୁଥିବା ବଜ୍ରୀଙ୍କ ହିରଣ୍ୟୟ (ସୁବର୍ଣ୍ଣ) ରଥ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର—ଯାହାଦ୍ୱାରା ବିଜୟୀ ଶକ୍ତି ଆମ ଭିତରେ ସୁରକ୍ଷିତ ହେଉ।

Mantra 5

यः सुषव्यः सुदक्षिण इनो यः सुक्रतुर्गृणे । य आकरः सहस्रा यः शतामघ इन्द्रो यः पूर्भिदारितः ॥

ଯାହାକୁ ଆମେ ସ୍ତୁତିର ଗାନରେ ଘୋଷଣା କରୁ—ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ର; ଯେ ସମସ୍ତ ଗତିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥ (ସୁଷବ୍ୟ), ଯେ ଠିକ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ବିବେକ ଦେଇଥାଏ (ସୁଦକ୍ଷିଣ), ଯେ ବଳରେ ଅଧିପତି ଏବଂ ଦୀପ୍ତ ସଙ୍କଳ୍ପବାନ (ସୁକ୍ରତୁ); ଯେ ସହସ୍ର ଶକ୍ତିର ଆକର/ଖଣି, ଯେ ଶତ ସମୃଦ୍ଧିର ଦାତା; ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେ ପୁରକୁ ଭେଦେ (ପୂର୍ଭିଦ) ଏବଂ ଅଗ୍ରଣୀ (ଆରିତ) ଅଟେ।

Mantra 6

यो धृषितो योऽवृतो यो अस्ति श्मश्रुषु श्रितः । विभूतद्युम्नश्च्यवनः पुरुष्टुतः क्रत्वा गौरिव शाकिनः ॥

ଯେ ଧୃଷ୍ଟ (ଧୃଷିତ), ଯେ ଆମ ଆହ୍ୱାନ ପ୍ରତି ଅନାବୃତ (ଅବୃତ), ଯେ ନିମ୍ନ ପ୍ରକୃତିର କଠିନତାରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥିର ଭାବେ ନିହିତ; ଯାହାର ଦ୍ୟୁମ୍ନ-ତେଜ ବିଶାଳ ଭାବେ ପ୍ରକଟ, ଯେ ଅଚ୍ୟୁତ ଚାଳକ (ଚ୍ୟବନ); ବହୁସ୍ତୁତ, ଏବଂ କ୍ରତୁ (ସଙ୍କଳ୍ପ-ଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା ବୃଷଭ ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ—ସେଇ ସମର୍ଥ କର୍ତ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ର।

Mantra 7

क ईं वेद सुते सचा पिबन्तं कद्वयो दधे । अयं यः पुरो विभिनत्त्योजसा मन्दानः शिप्र्यन्धसः ॥

ସୁତ ସୋମ ସହ ପାନ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ କିଏ ସତ୍ୟରେ ଜାଣେ? ସେ କେଉଁ ବିସ୍ତାରକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି? ଏହି ସେଇ—ଯିଏ ବଳରେ ପୁରମାନଙ୍କୁ ଭେଦ କରନ୍ତି; ସୋମ-ଅନ୍ଧସରେ ମତ୍ତ, ଶିପ୍ରି।

Mantra 8

दाना मृगो न वारणः पुरुत्रा चरथं दधे । नकिष्ट्वा नि यमदा सुते गमो महाँश्चरस्योजसा ॥

ହେ ଦାତା! ମୃଗ ପରି, ହାତୀ ପରି, ତୁମେ ବହୁ ସ୍ଥାନରେ ନିଜ ଭ୍ରମଣକୁ ସ୍ଥାପନ କର। ତୁମକୁ କେହି ନିୟମିତ କରିପାରେନି; ପିଷ୍ଟ ସୋମ ପାଖକୁ ଆସ—ମହାନ ତୁମେ ନିଜ ବଳରେ ଗତି କର।

Mantra 9

य उग्रः सन्ननिष्टृतः स्थिरो रणाय संस्कृतः । यदि स्तोतुर्मघवा शृणवद्धवं नेन्द्रो योषत्या गमत् ॥

ଯେ ଉଗ୍ର, ଅପ୍ରତିହତ, ସ୍ଥିର—ରଣ ପାଇଁ ସଜ୍ଜିତ; ଯଦି ଦାତା ମଘବା ସ୍ତୋତାର ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣନ୍ତି, ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର ରୋକିବେ ନାହିଁ—ସ୍ୱଇଚ୍ଛାର ଆନନ୍ଦ ସହ ଆସିବେ।

Mantra 10

सत्यमित्था वृषेदसि वृषजूतिर्नोऽवृतः । वृषा ह्युग्र शृण्विषे परावति वृषो अर्वावति श्रुतः ॥

ସତ୍ୟ ଏହିପରି: ତୁମେ ଶକ୍ତିର ବୃଷଭ; ବୃଷ-ପ୍ରେରଣା ଆମଠାରୁ ରୋକାଯାଇନାହିଁ। ହେ ଉଗ୍ର! ତୁମେ ହିଁ ଶୁଣୁଥିବା ବୃଷଭ—ଦୂରରେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୁତ, ନିକଟରେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୁତ।

Mantra 11

वृषणस्ते अभीशवो वृषा कशा हिरण्ययी । वृषा रथो मघवन्वृषणा हरी वृषा त्वं शतक्रतो ॥

ହେ ମଘବନ୍ ଇନ୍ଦ୍ର! ତୋର ଅଭୀଶବ (ପ୍ରେରକ ବେଗ) ବୃଷଣ—ବଳବାନ; ତୋର ହିରଣ୍ୟମୟ କଶା (ଚାବୁକ/ଅଙ୍କୁଶ) ମଧ୍ୟ ବୃଷା। ହେ ଧନଦାତା! ତୋର ରଥ ବୃଷା; ତୋର ଦୁଇ ହରି (ଅଶ୍ୱ) ବୃଷଣ। ହେ ଶତକ୍ରତୁ—ଶତ କ୍ରତୁଯୁକ୍ତ! ତୁମେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ବୃଷା।

Mantra 12

वृषा सोता सुनोतु ते वृषन्नृजीपिन्ना भर । वृषा दधन्वे वृषणं नदीष्वा तुभ्यं स्थातर्हरीणाम् ॥

ବୃଷା ସୋତୃ (ସୋମ ପିଷୁଥିବା) ତୋ ପାଇଁ ବୃଷଣ ସୋମକୁ ସୁନୋତୁ; ହେ ବୃଷଣ, ହେ ଋଜୀପିନ୍ (ସିଧା ଧାଉଥିବା), ଆ—ତାହା ଆଣ। କାରଣ ବୃଷା ସୋମ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହେଉଛି—ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଣ ଧାରା ହୋଇ—ତୋ ପାଇଁ ହରି-ଦ୍ୱୟ (ଦୁଇ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି/ଅଶ୍ୱ) ନିଜ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ।

Mantra 13

एन्द्र याहि पीतये मधु शविष्ठ सोम्यम् । नायमच्छा मघवा शृणवद्गिरो ब्रह्मोक्था च सुक्रतुः ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମଧୁର ସୋମପାନ ପାଇଁ ଆସ, ହେ ଅତିଶକ୍ତିଶାଳୀ! ହେ ମଘବନ, ଆମ ବାଣୀ—ଆମ ବ୍ରହ୍ମ (ମନ୍ତ୍ରଚିନ୍ତନ) ଓ ଉକ୍ଥ (ସ୍ତୁତିଗାନ)—ଶୁଣିବାରେ ତୁମେ ଅବହେଳା କରନି; ହେ ସୁକ୍ରତୁ (ସତ୍କାର୍ଯ୍ୟ-ସଙ୍କଳ୍ପବାନ)!

Mantra 14

वहन्तु त्वा रथेष्ठामा हरयो रथयुजः । तिरश्चिदर्यं सवनानि वृत्रहन्नन्येषां या शतक्रतो ॥

ରଥରେ ଯୁକ୍ତ ହରି (ହଳଦିଆ-ତାମ୍ର) ଅଶ୍ୱମାନେ ତୁମକୁ ଏଠାକୁ ବହି ଆଣୁନ୍ତୁ, ହେ ରଥେଷ୍ଠାମା (ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥଚାଳକ)! ହେ ବୃତ୍ରହନ, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରି ସବନମାନଙ୍କୁ (ସୋମଯଜ୍ଞର ପାନ-ଅବସରକୁ) ଆସ; ହେ ଶତକ୍ରତୁ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସବୁ ଅତିକ୍ରମ କର!

Mantra 15

अस्माकमद्यान्तमं स्तोमं धिष्व महामह । अस्माकं ते सवना सन्तु शंतमा मदाय द्युक्ष सोमपाः ॥

ହେ ମହାମହ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଜି ଆମର ସବୁଠାରୁ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ସ୍ତୋମ-ସ୍ତୁତିକୁ ଗ୍ରହଣ କର। ଆମ ସୋମ-ସବନ ତୋ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ଶାନ୍ତିଦାୟକ ହେଉ, ଯେପରି ହେ ସୋମପା, ତୁ ଦୀପ୍ତ ମଦ (ଆନନ୍ଦୋନ୍ମାଦ)ରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବୁ।

Mantra 16

नहि षस्तव नो मम शास्त्रे अन्यस्य रण्यति । यो अस्मान्वीर आनयत् ॥

ନ ହି—ନ ତୁମର, ନ ଆମର—ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପଦେଶ ରମେ ନାହିଁ; ଯେ ଵୀର-ନେତୃତ୍ୱ ଆମକୁ ଆଗକୁ ଆଣିଲା, ସେଇ ରଣ୍ୟତି (ଆନନ୍ଦ ଦିଏ)। ଦିଗ ଓ ହର୍ଷ ତ ଏହି ଅନ୍ତର୍ବୀର-ମାର୍ଗଦର୍ଶନରୁ ହିଁ ମିଳେ।

Mantra 17

इन्द्रश्चिद्घा तदब्रवीत्स्त्रिया अशास्यं मनः । उतो अह क्रतुं रघुम् ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା କହିଲେ: ସ୍ତ୍ରୀ-ସ୍ୱଭାବରେ ମନ ଆଜ୍ଞାଦ୍ୱାରା ଶାସ୍ୟ ନୁହେଁ; ତଥାପି ତାହାରେ ରଘୁ କ୍ରତୁ—ଦ୍ରୁତ ଓ ସଜାଗ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି—ଅଛି। ସେପରି ଆମ ଭିତରର ଗ୍ରାହ୍ୟ ଚେତନାକୁ ବଳେ ନୁହେଁ, ପ୍ରୀତିରେ ଜିତିବାକୁ ହୁଏ; ଜିତିଲେ ସେ ଶୀଘ୍ର ଗତି କରେ।

Mantra 18

सप्ती चिद्घा मदच्युता मिथुना वहतो रथम् । एवेद्धूर्वृष्ण उत्तरा ॥

ସପ୍ତୀ ମଧ୍ୟ—ମଦଚ୍ୟୁତା, ମଦ-ଆନନ୍ଦରୁ ସ୍ଖଳିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ—ମିଥୁନା (ଯୁଗଳରେ) ରଥକୁ ବହନ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଧୂର୍ବୃଷ୍ଣର ଉତ୍ତରା—ମହାବଳବାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ଯୋଜନ—ଅଟେ। ଶକ୍ତି ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ଯୁଗ୍ମ ହେଲେ, ସେ ଗତିକୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ କରି ବହନ କରେ।

Mantra 19

अधः पश्यस्व मोपरि संतरां पादकौ हर । मा ते कशप्लकौ दृशन्त्स्त्री हि ब्रह्मा बभूविथ ॥

ତଳକୁ ଦେଖ, ଉପରକୁ ନୁହେଁ; ହେ ହରି, ଦୁଇ ପାଦକୁ ଦୃଢ଼ତା ସହ ଭିତରକୁ ଟାଣ। ତୋର ଡଗମଗା ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଦିଶିବା ନାହିଁ—କାରଣ ପ୍ରଥମେ ଗ୍ରହଣଶୀଳ ହେଲେ ହିଁ ଆତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମ-ଜ୍ଞାନୀ ହୁଏ; ସତ୍ତା ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ଓ ବିନମ୍ର ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସତ୍ୟବାଣୀର ଶକ୍ତି ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।