Mantra 12
Sukta 8.26
Devata: Aśvinau
Samhita Patha (Devanagari)
युवादत्तस्य धिष्ण्या युवानीतस्य सूरिभिः । अहरहर्वृषण मह्यं शिक्षतम् ॥
Samhita Patha (IAST)
यु॒वाद॑त्तस्य धिष्ण्या यु॒वानी॑तस्य सू॒रिभि॑: । अह॑रहर्वृषण॒ मह्यं॑ शिक्षतम् ॥
Transliteration
yuvā́dattasya dhiṣṇyā yuvā́nītasya sū́ribhiḥ | áhara-har vṛṣaṇā máhyaṃ śikṣatam ||
Translation
ହେ ଧିଷ୍ଣ୍ୟର ଅଧିପତିମାନେ, ଯେମାନେ ଯୌବନରେ ଦାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଯୌବନରେ ହିଁ ସୂରିମାନଙ୍କ (ପ୍ରକାଶମୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ) ସହ ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତି—ହେ ବୃଷଣମାନେ, ଦିନକୁ ଦିନ ମୋତେ ଶିକ୍ଷା ଦିଅ ଓ ବଳବାନ କର।
Padapatha (Word Analysis)
यु॒वाऽद॑त्तस्य । धि॒ष्ण्या॒ । यु॒वाऽनी॑तस्य । सू॒रिऽभिः॑ । अहः॑ऽअहः । वृ॒ष॒णा॒ । मह्य॑म् । शि॒क्ष॒त॒म् ॥युवादत्तस्य । धिष्ण्या । युवानीतस्य । सूरिभिः । अहःअहः । वृषणा । मह्यम् । शिक्षतम् ॥yuvādattasya | dhiṣṇyā | yuvānītasya | sūri-bhiḥ | ahaḥ-ahaḥ | vṛṣaṇā | mahyam | śikṣatam
Word by Word
युवाyoung (one); youthful
युवा:
Kartā (सम्बोधन/विशेषण-रूपेण कर्तृवाचक) — ‘you (two) as the young ones’
TypeAdjective
Rootयुवन् (प्रातिपदिक) < PIE *h₂yuH- ‘young, vital’
दत्तस्यof the given; of the gift
दत्तस्य:
सम्बन्ध (Genitive) — ‘of the given (gift)’
TypeAdjective/Participle
Rootदा (धातु) → दत्त (कृदन्त, क्त) ‘given’
धिष्ण्याsteadfast/strong (two); vigorous
धिष्ण्या:
Kartā (विशेषण) — qualifying the two addressed
TypeAdjective (Vedic epithet)
Rootधिष्ण्य (प्रातिपदिक) ‘strong/steadfast; (also) sacred seat/altar-place’
युवानीतस्यof the one led/impelled by the young
युवानीतस्य:
सम्बन्ध (Genitive) — ‘of (him/it) led by the young’
TypeAdjective/Participle
Rootयुवानीत (प्रातिपदिक; Vedic) ‘led/impelled by the young (ones)’ (युवा + नीत, √नी ‘to lead’ with kṛdanta नीत)
सूरिभिःby patrons; with benefactors
सूरिभिः:
Karaṇa (Instrumental) — ‘by/with patrons’
TypeNoun
Rootसूरि (प्रातिपदिक) ‘patron, lord, benefactor’
अहर्-अहःday after day; daily
अहर्-अहः:
Adhikaraṇa (कालाधिकरण) — time: ‘day by day’
TypeIndeclinable (adverbial compound)
Rootअहन्/अहः (प्रातिपदिक) ‘day’ (reduplicated compound)
वृषणO bull; O mighty one
वृषण:
सम्बोधन (address) — ‘O bull/strong one’
TypeNoun (address)
Rootवृषन् (प्रातिपदिक) ‘bull; virile one’ (Vedic vocative)
मह्यम्to me; for me
मह्यम्:
Sampradāna (Dative) — recipient: ‘for me’
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम) → मह्यम्/मे (दत्तिव्) ‘to me’
शिक्षतम्teach (you two); instruct/grant (to me)
शिक्षतम्:
Kriyā (मुख्यक्रिया) — imperative addressed to two
TypeVerb
Rootशिक्ष् (धातु) ‘to teach, train, instruct; to grant skill’