Sukta 103

Mantra 1

अदर्शि गातुवित्तमो यस्मिन्व्रतान्यादधुः । उपो षु जातमार्यस्य वर्धनमग्निं नक्षन्त नो गिरः ॥

ସେ ଦର୍ଶିତ ହେଲେ—ପଥର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଖୋଜି—ଯାହାରେ ବ୍ରତ (ନିୟମ-ଧର୍ମ)ଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥାପିତ। ଆମ ଗିରଃ (ସ୍ତୁତି-ବାଣୀ) ଅଗ୍ନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସେ—ସୁଜାତ, ଆର୍ୟର ବର୍ଧନକାରୀ; ଋତର ଯଥାର୍ଥ କ୍ରମ ଦିଗକୁ ଉନ୍ନତ ବୃଦ୍ଧିକୁ ବଳ ଦେଇଥିବା ସେଇ ଜ୍ୱାଳା।

Mantra 2

प्र दैवोदासो अग्निर्देवाँ अच्छा न मज्मना । अनु मातरं पृथिवीं वि वावृते तस्थौ नाकस्य सानवि ॥

ଅଗ୍ନି—ଦୈବୋଦାସ, ଦେବମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇଥିବା—ନିଜ ବିଶାଳତା ସହ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆଗେଇ ଯାଏ। ମାତୃ ପୃଥିବୀକୁ ଅନୁସରି ସେ ସବୁଦିଗରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ; ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗର ଶିଖର-କୂଳରେ ସ୍ଥିର ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହେ।

Mantra 3

यस्माद्रेजन्त कृष्टयश्चर्कृत्यानि कृण्वतः । सहस्रसां मेधसाताविव त्मनाग्निं धीभिः सपर्यत ॥

ଯାହାଠାରୁ ଲୋକମାନେ ନିଜ କର୍ମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଉଦ୍ଦୀପିତ ହୁଅନ୍ତି। ସହସ୍ରବିଧ ମେଧା-ସାଧନା ପରି, ଆତ୍ମାଦ୍ୱାରା ଓ ଧୀ (ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି) ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉପାସନା କର।

Mantra 4

प्र यं राये निनीषसि मर्तो यस्ते वसो दाशत् । स वीरं धत्ते अग्न उक्थशंसिनं त्मना सहस्रपोषिणम् ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ଯାହାକୁ ତୁମେ ରାୟି (ସମୃଦ୍ଧି) ପାଖକୁ ଆଗେଇ ନେଉଛ—ସେ ମର୍ତ୍ୟ, ଯେ ତୁମକୁ, ହେ ବସୁ, ଅର୍ପଣ କରେ—ସେ ଏକ ବୀରକୁ ପାଏ: ଉକ୍ଥ-ଶଂସିନ (ସ୍ତୁତି-ବଚନ ଘୋଷଣାକାରୀ), ଆତ୍ମବଳରେ ସମୃଦ୍ଧ, ସହସ୍ରପୋଷିଣ (ହଜାରଗୁଣ ବୃଦ୍ଧିକୁ ପୋଷଣ କରୁଥିବା)।

Mantra 5

स दृळ्हे चिदभि तृणत्ति वाजमर्वता स धत्ते अक्षिति श्रवः । त्वे देवत्रा सदा पुरूवसो विश्वा वामानि धीमहि ॥

ସ ଦୃଢେ ଚିଦ୍ ଅଭି ତୃଣତ୍ତି—ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥିର ଥିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ପ୍ରହାର କରି ଭେଦ କରେ; ଅର୍ବତା (ଆଗକୁ ବହିନେଇଯାଉଥିବା) ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ସେ ବାଜ—ବଳର ପୂର୍ଣ୍ଣତା—ଜୟ କରେ; ଏବଂ ଅକ୍ଷିତି ଶ୍ରବଃ, ଅକ୍ଷୟ ଯଶ, ସ୍ଥାପନ କରେ। ହେ ପୁରୂବସୁ, ଦେବତ୍ରା ସଦା—ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ ସଦା—ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ବିଶ୍ୱା ବାମାନି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛନୀୟ ବରଦାନ, ଧାରଣ କରି ଏକାଗ୍ର କରୁଛୁ।

Mantra 6

यो विश्वा दयते वसु होता मन्द्रो जनानाम् । मधोर्न पात्रा प्रथमान्यस्मै प्र स्तोमा यन्त्यग्नये ॥

ଯୋ ବିଶ୍ୱା ବସୁ ଦୟତେ—ସମସ୍ତ ଧନ-ସମ୍ପଦ ବଣ୍ଟନ କରେ—ଜନାନାଂ ମନ୍ଦ୍ରଃ, ପ୍ରେରିତ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ହୋତୃ; ତାହାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧୋର୍ନ ପାତ୍ରା, ମଧୁ ସଦୃଶ ପ୍ରଥମ ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକ, ଏବଂ ଆମ ସ୍ତୋମାଃ ଅସ୍ମୈ ପ୍ର ଯନ୍ତି—ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ—ଅଗ୍ନୟେ।

Mantra 7

अश्वं न गीर्भी रथ्यं सुदानवो मर्मृज्यन्ते देवयवः । उभे तोके तनये दस्म विश्पते पर्षि राधो मघोनाम् ॥

ଅଶ୍ୱଂ ନ ଗୀର୍ଭୀ ରଥ୍ୟଂ—ଯେପରି ରଥର ଅଶ୍ୱକୁ ଗୀତଦ୍ୱାରା ସଜାଯାଏ—ସେପରି ସୁଦାନବୋ ଦେବୟବଃ, ଦେବକୁ ଖୋଜୁଥିବା ଦାତାମାନେ, ସ୍ତୁତିଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ମର୍ମୃଜ୍ୟନ୍ତେ—ମିନୁକ କରନ୍ତି। ହେ ଦସ୍ମ ବିଶ୍ପତେ, ଅଦ୍ଭୁତ କୁଳନାଥ, ମଘୋନାଂ ରାଧଃ—ଉଦାରମାନଙ୍କ ଦାନ—ଆମକୁ ପର୍ଷି, ପାର କରା; ଉଭେ ତୋକେ ତନୟେ—ଆତ୍ମିକ ସନ୍ତାନ ଓ ଦେହଧାରୀ ସନ୍ତାନ—ଦୁହିଁ ପାଇଁ।

Mantra 8

प्र मंहिष्ठाय गायत ऋताव्ने बृहते शुक्रशोचिषे । उपस्तुतासो अग्नये ॥

ଅତି ଦାନଶୀଳଙ୍କୁ ଗାଅ—ଋତାବ୍ନଙ୍କୁ, ଯିଏ ଋତକୁ ଜାଣି ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜ୍ୱାଳାଯୁକ୍ତ ମହାନଙ୍କୁ। ସ୍ତୁତି ନେଇ ସମୀପ ହେଉଥିବା ଆମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉପସ୍ତୁତି କରୁ।

Mantra 9

आ वंसते मघवा वीरवद्यशः समिद्धो द्युम्न्याहुतः । कुविन्नो अस्य सुमतिर्नवीयस्यच्छा वाजेभिरागमत् ॥

ଆମ ପାଖକୁ ମହିମାବାନ ମଘବା ଆସନ୍ତି—ବୀରବଳ ଆଣୁଥିବା ଯଶସ୍ବୀ; ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ, ଦ୍ୟୁମ୍ନ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନିତ। ତାଙ୍କର ସଦା-ନବୀନ ସୁମତି ବାଜ-ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହ ସିଧା ଆମ ପାଖକୁ ଆସିବ ନାହିଁ କି?

Mantra 10

प्रेष्ठमु प्रियाणां स्तुह्यासावातिथिम् । अग्निं रथानां यमम् ॥

ପ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବପ୍ରିୟ ଏହି ଅତିଥିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର—ଆସିଥିବା ଅତିଥି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ; ରଥମାନଙ୍କର ଯମଙ୍କୁ, ଯିଏ ଯୋଗାଇ ଆମ ଗତିକୁ ନିୟମିତ କରନ୍ତି।

Mantra 11

उदिता यो निदिता वेदिता वस्वा यज्ञियो ववर्तति । दुष्टरा यस्य प्रवणे नोर्मयो धिया वाजं सिषासतः ॥

ଯେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ମଧ୍ୟ ଓ ସ୍ଥାପିତ ମଧ୍ୟ, ଯେ ଜାଣେ ଓ ଜଣାଏ—ଧନବାନ, ଯଜ୍ଞାର୍ହ—ସେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଗତି କରେ ଓ ଘୁରେ। ତାହାର ଅବତରଣରେ ତରଙ୍ଗମାନେ ଦୁଷ୍ତର; ତଥାପି ପ୍ରକାଶିତ ଧିୟା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ବାଜ, ବଳର ପୂର୍ଣ୍ଣତା, କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି।

Mantra 12

मा नो हृणीतामतिथिर्वसुरग्निः पुरुप्रशस्त एषः । यः सुहोता स्वध्वरः ॥

ଆମ ଅତିଥି—ବସୁ, ଧନସମୃଦ୍ଧ ଅଗ୍ନି—ଅପମାନିତ ନ ହେଉ; ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶଂସିତ—ଯେ ସୁହୋତୃ, ସ୍ୱଧ୍ୱର, ଯଜ୍ଞର ସୁସଂବିଧିତ ପଥର ଅଧିପତି।

Mantra 13

मो ते रिषन्ये अच्छोक्तिभिर्वसोऽग्ने केभिश्चिदेवैः । कीरिश्चिद्धि त्वामीट्टे दूत्याय रातहव्यः स्वध्वरः ॥

ହେ ବସୁ, ହେ ଅଗ୍ନି, ବାଙ୍କା ଉଚ୍ଚାରଣଦ୍ୱାରା—ଯେକୌଣସି ଭାବରେ—କେହି ତୁମକୁ କ୍ଷତି ନ କରୁ। କାରଣ ଗାୟକ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଦୂତ୍ୟକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଖୋଜେ—ରାତହବ୍ୟ, ହବି ଅର୍ପଣକାରୀ, ସ୍ୱଧ୍ୱର, ସୁସଂବିଧିତ ପଥବାନ।

Mantra 14

आग्ने याहि मरुत्सखा रुद्रेभिः सोमपीतये । सोभर्या उप सुष्टुतिं मादयस्व स्वर्णरे ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ମରୁତ୍ସଖା, ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ସୋମପାନ ପାଇଁ ଆସ। ସୋଭର୍ୟାମାନଙ୍କ ସୁସଂସ୍କୃତ ସ୍ତୁତି ନିକଟକୁ ଆସ; ହେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣର, ତାହାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଅ।