Rig Veda Sukta 1
Mandala 8Sukta 134 Mantras

Sukta 1

Sukta 8.1

Rishi

Kaṇva (Kāṇva tradition predominates in Maṇḍala 8; exact ṛṣi for 8.1 varies by Anukramaṇī—flagged as likely Kāṇva)

Devata

Indra (with Soma as accompaniment)

Chandas

Gāyatrī (common in Indra hymns of Maṇḍala 8; flagged as probable)

ଏହି ସୂକ୍ତଟି ଚାପାଯାଇଥିବା ସୋମଙ୍କ ସହଚର୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏକାକୀ—ପୁନଃପୁନଃ—ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆହ୍ୱାନ। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଗାୟକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଳ, ସାହସ ଓ ବିଜୟୀ ଶକ୍ତିର ବୃଦ୍ଧି। ପୃଥିବୀ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦ୍ୟୌଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ଗତି କରୁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦୃଶ୍ୟମାନ ପ୍ରଭାବକୁ ଏହା ଚିତ୍ରଣ କରେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ସାନ୍ନିଧ୍ୟ କିପରି ଉପାସକକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣତା, ପୋଷଣ ଓ ଆଗକୁ ଧାଉଥିବା ଶକ୍ତିରେ “ପୂରି” ଦିଏ। ତେଣୁ ଏହି ସୂକ୍ତ ସୋମ-ପୀଡନ ସମୟର ଏକ ଯାଜ୍ଞିକ ଡାକ ଓ ଅଟୁଟ, ଏକତ୍ରିତ ସ୍ତୁତି ପାଇଁ ମନୋବଳ ଜାଗ୍ରତ କରୁଥିବା ଆହ୍ୱାନ—ଦୁହେଁ ଭାବେ କାମ କରେ।

Mantras

Mantra 1

मा चिदन्यद्वि शंसत सखायो मा रिषण्यत । इन्द्रमित्स्तोता वृषणं सचा सुते मुहुरुक्था च शंसत ॥

ହେ ସଖାମାନେ, ଅନ୍ୟ କିଛି କଥା କହନି; ହାନିରେ ପତିତ ହେଅନି। ପିଷିତ ସୋମ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମାତ୍ର—ବୃଷଣ, ମହାବଳବାନଙ୍କୁ—ସ୍ତୁତି କର; ପୁନଃପୁନଃ ଉକ୍ଥ ଉଚ୍ଚାରଣ କର, ଯେପରି ଆମ ଭିତରେ ବଳ ବଢ଼ି ଧାରିତ ରହେ।

Mantra 2

अवक्रक्षिणं वृषभं यथाजुरं गां न चर्षणीसहम् । विद्वेषणं संवननोभयंकरं मंहिष्ठमुभयाविनम् ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ସେଇ ବୃଷଭ—ଶତ୍ରୁଦବାଣକୁ ତଳେ ଦବାଇଦେବାଳା, ଅଜୁର ପରି ଅଶ୍ରାନ୍ତ ବେଗରେ ଧାଉଥିବା; ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଳବାନ ପଶୁ ସମ ଚର୍ଷଣୀ-ସହ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଶ କରୁଥିବା। ସେ ବୈରକୁ ଗଳାଇଦିଏ, ସଂବାନ—ଏକତା—କରାଏ; ଉଭୟ ପକ୍ଷକୁ ଭୟ ଦେଇପାରେ; ତଥାପି ସେ ମହିଷ୍ଠ ଦାତା—ଶରଣ ନେଲେ ଆମ ଭିତରେ ଉଭୟ ଶକ୍ତିକୁ ଧାରଣ କରି ପୂରଣ କରୁଥିବା।

Mantra 3

यच्चिद्धि त्वा जना इमे नाना हवन्त ऊतये । अस्माकं ब्रह्मेदमिन्द्र भूतु तेऽहा विश्वा च वर्धनम् ॥

ଯଦିଓ ଏହି ଲୋକମାନେ ସହାୟତା ପାଇଁ ତୁମକୁ ନାନା ପ୍ରକାରେ ଡାକନ୍ତି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତଥାପି ଆମର ଏହି ବ୍ରହ୍ମ—ସତ୍ୟବଚନ—ତୁମର ହେଉ; ଆଜି ଓ ସଦା, ସମଗ୍ର ଅସ୍ତିତ୍ୱର ବୃଦ୍ଧି ହେଉ।

Mantra 4

वि तर्तूर्यन्ते मघवन्विपश्चितोऽर्यो विपो जनानाम् । उप क्रमस्व पुरुरूपमा भर वाजं नेदिष्ठमूतये ॥

ହେ ମଘବନ, ବିପଶ୍ଚିତ ଋଷିମାନେ—ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆର୍ୟ ବିପ—ପ୍ରୟାସରେ ଆଗକୁ ଧାଉଛନ୍ତି। ତୁମେ ବହୁରୂପ ହୋଇ ସମୀପକୁ ଆସ; ଆମ ଊତୟେ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ନିକଟ ଵାଜ—ବଳର ପୂର୍ଣ୍ଣତା—ଆଣିଦିଅ।

Mantra 5

महे चन त्वामद्रिवः परा शुल्काय देयाम् । न सहस्राय नायुताय वज्रिवो न शताय शतामघ ॥

ହେ ଅଦ୍ରିବଃ (ଶିଳାଧାରୀ), ମହା ମୂଲ୍ୟ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମକୁ ପରକୁ ଦେବି ନାହିଁ; ହେ ବଜ୍ରିବଃ (ବଜ୍ରଧାରୀ), ନ ହଜାର ପାଇଁ, ନ ଦଶହଜାର ପାଇଁ; ହେ ଶତାମଘ (ଶତ ଦାନର ଅଧିପତି), ଶତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ତୁମେ ଆତ୍ମବିଜୟର ଅନିବାର୍ୟ ଶକ୍ତି।

Mantra 6

वस्याँ इन्द्रासि मे पितुरुत भ्रातुरभुञ्जतः । माता च मे छदयथः समा वसो वसुत्वनाय राधसे ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ପିତାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଏବଂ ଭୋଗରେ ସହଭାଗୀ ଭ୍ରାତାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ। ତୁମେ ମାତା ପରି ମଧ୍ୟ—ଯେ ଢାକି ଆଶ୍ରୟ ଦିଏ। ହେ ବସୁ, ସତ୍ୟ ଧନ—ବସୁତ୍ୱ ଓ ରାଧସ (ସମୃଦ୍ଧି)—ଲାଭ ପାଇଁ ମୋ ସହ ରୁହ।

Mantra 7

क्वेयथ क्वेदसि पुरुत्रा चिद्धि ते मनः । अलर्षि युध्म खजकृत्पुरंदर प्र गायत्रा अगासिषुः ॥

ତୁମେ କେଉଁଠି ନିଜ ଗତି ସ୍ଥାପନ କର, ଏବଂ କେଉଁଠି ତୁମେ ସତ୍ୟରେ ବସ କର? କାରଣ ତୁମର ମନ (ଚେତନା) ଅନେକ ଦିଗରେ ବିସ୍ତାରିତ। ହେ ଯୁଧ୍ମ, ଉଗ୍ର, ଖଜକୃତ୍, ପୁରନ୍ଦର (ଆବରଣ ଭେଦକ), ଗାୟତ୍ରୀ-ଶକ୍ତିମାନେ ଗୀତରୂପେ ତୁମ ପ୍ରତି ଉଦ୍ଗୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି—ଆମ ଭିତରେ ତୁମ ବଳକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବା ପାଇଁ।

Mantra 8

प्रास्मै गायत्रमर्चत वावातुर्यः पुरंदरः । याभिः काण्वस्योप बर्हिरासदं यासद्वज्री भिनत्पुरः ॥

ତାଙ୍କୁ ଗାୟତ୍ରୀ-ସ୍ତୁତି ଅର୍ପଣ କର—ବେଗେ ଧାଇଆସୁଥିବା, ପୁର (ଆବରଣ) ଭେଦକ ପୁରନ୍ଦର; ଯାହାଙ୍କ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ସେ କାଣ୍ୱଙ୍କ ପବିତ୍ର ବର୍ହିଷ ଉପର ଆସନ ସମୀପକୁ ଆସନ୍ତି; ବଜ୍ରଧାରୀ ଆସି ବନ୍ଦ ଦୁର୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଚିରିଦିଅନ୍ତି।

Mantra 9

ये ते सन्ति दशग्विनः शतिनो ये सहस्रिणः । अश्वासो ये ते वृषणो रघुद्रुवस्तेभिर्नस्तूयमा गहि ॥

ତୁମର ଯେ ଶକ୍ତିମାନ୍ତ ଦଶଗ୍ୱିନ (ଦଶଗୁଣ) ଅଛି, ଯେ ଶତିନ (ଶତଗୁଣ) ଅଛି, ଯେ ସହସ୍ରିଣ (ସହସ୍ରଗୁଣ) ଅଛି; ତୁମର ସେଇ ବୃଷଭସ୍ୱରୂପ, ବେଗବାନ, ଦୃଢ଼ ଧାଉଥିବା ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହ—ଆମ ସ୍ତୁତି-ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ଆମ ପାଖକୁ ଆସ।

Mantra 10

आ त्वद्य सबर्दुघां हुवे गायत्रवेपसम् । इन्द्रं धेनुं सुदुघामन्यामिषमुरुधारामरंकृतम् ॥

ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ—ପ୍ରଚୁର ଦୁଧ ଦେଇଥିବା, ଗାୟତ୍ରୀ-ପ୍ରେରିତ—ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ଧେନୁରୂପେ ଡାକୁଛି: ସୁଦୁଘା (ସୁଭଳ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା) ପୋଷଣ ଭାବେ, ବିଶାଳ ଧାରାଯୁକ୍ତ ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରବାହ—ଆମ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା।

Mantra 11

यत्तुदत्सूर एतशं वङ्कू वातस्य पर्णिना । वहत्कुत्समार्जुनेयं शतक्रतुः त्सरद्गन्धर्वमस्तृतम् ॥

ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଅଙ୍କୁଶ ଏତଶ (Etaśa)କୁ ହାଙ୍କେ ଏବଂ ବାୟୁର ପକ୍ଷ ତାକୁ ଆଗକୁ ବହିନେଇଯାଏ—ସେତେବେଳେ ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଅର୍ଜୁନେୟ କୁତ୍ସକୁ ବହନ କରି, ଅସ୍ତୃତ (ଅନାବୃତ) ଗନ୍ଧର୍ବକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଯାତ୍ରାକୁ ବାନ୍ଧୁଥିବା ସୂକ୍ଷ୍ମ ସୀମାକୁ ପାର କରେ।

Mantra 12

य ऋते चिदभिश्रिषः पुरा जत्रुभ्य आतृदः । संधाता संधिं मघवा पुरूवसुरिष्कर्ता विह्रुतं पुनः ॥

ଯେ, ସାଧାରଣ ଆଶ୍ରୟ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁରାତନ କାଳରେ କାନ୍ଧ ଉପରେ ଭାର ହୋଇଥିବା ପୀଡା-ଦମନକୁ ଆଘାତ କରି ଭାଙ୍ଗିଦେଲା—ସେଇ ମଘବାନ (ଇନ୍ଦ୍ର), ବହୁ ଧନ-ନିଧିରେ ସମୃଦ୍ଧ, ସନ୍ଧିର ସନ୍ଧାତା: ଭଙ୍ଗିଥିବା ଯୋଗକୁ ପୁନଃ ଯୋଡ଼େ; ଯାହା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଛି ତାହାକୁ ପୁନର୍ବାର ସ୍ଥାପନ କରେ।

Mantra 13

मा भूम निष्ट्या इवेन्द्र त्वदरणा इव । वनानि न प्रजहितान्यद्रिवो दुरोषासो अमन्महि ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ନିଷ୍କାସିତ ଲୋକମାନଙ୍କ ପରି ନ ହେଉ; ତୁମଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ହରାଇଯାଇଥିବାମାନଙ୍କ ପରି ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ପରିତ୍ୟକ୍ତ ବନମାନଙ୍କ ପରି ନ ହେଉ। ହେ ଅଦ୍ରିଭୋ (ଶିଳା-ବଳଧାରୀ), ଆମେ ଆମକୁ ତୁମ ଆଶ୍ରୟର ଅନ୍ୱେଷୀ ଭାବେ ମନେ କରିଛୁ; ପଥକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁନାହିଁ।

Mantra 14

अमन्महीदनाशवोऽनुग्रासश्च वृत्रहन् । सकृत्सु ते महता शूर राधसा अनु स्तोमं मुदीमहि ॥

ହେ ବୃତ୍ରହନ୍ (ବାଧା-ବଧକ) ଇନ୍ଦ୍ର! ଆମେ ଦୌଡ଼ରେ ଅଚଳ, ଅବିଫଳ ରହିଛୁ; ଅନୁଗ୍ରାସ ହୋଇ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୋଇଛୁ। ହେ ଶୂର! ତୁମ ମହାନ ରାଧସ (ଦାନ-ବଳ) ଦ୍ୱାରା—ଏକଥର ମାତ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ—ଆମେ ସ୍ତୋମ (ସ୍ତୁତି-ଗୀତ) ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅୁ; ତୁମ ବିଶାଳତା ଆମକୁ ପ୍ରସନ୍ନତାକୁ ନେଇଯାଏ।

Mantra 15

यदि स्तोमं मम श्रवदस्माकमिन्द्रमिन्दवः । तिरः पवित्रं ससृवांस आशवो मन्दन्तु तुग्र्यावृधः ॥

ଯଦି ସେ—ଆମର ଇନ୍ଦ୍ର—ମୋ ସ୍ତୋମକୁ ଶୁଣନ୍ତି, ତେବେ ପବିତ୍ର (ପବିତ୍ରକ) ମାଧ୍ୟମରେ ବହୁଥିବା, ଦ୍ରୁତ ସୋମ-ଧାରାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁନ୍ତୁ। ତୂଗ୍ର୍ୟ-ବର୍ଧକ ଉଲ୍ଲାସ ବଢ଼ୁ—ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଯୋଦ୍ଧାକୁ ଉଦ୍ଧତ କରି।

Mantra 16

आ त्वद्य सधस्तुतिं वावातुः सख्युरा गहि । उपस्तुतिर्मघोनां प्र त्वावत्वधा ते वश्मि सुष्टुतिम् ॥

ଆଜି ଆମର ସ୍ଥିର ସଧସ୍ତୁତି (ନିରନ୍ତର ସ୍ତୁତି) ପାଖକୁ ଆସ, ହେ ଦ୍ରୁତବାନ; ସଖା ଭାବେ ଏଠାକୁ ଆସ। ମଘୋନାଂ (ଦାନୀମାନଙ୍କ) ଉପସ୍ତୁତି ତୁମକୁ ଆଗକୁ ନେଉ; ତାପରେ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ସୁଷ୍ଟୁତି (ସୁନିର୍ମିତ ସ୍ତୁତି-ଗୀତ) ଗଢ଼ିବି—ଯଥାଯଥ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ତୁମ ବଳକୁ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ କରିବି।

Mantra 17

सोता हि सोममद्रिभिरेमेनमप्सु धावत । गव्या वस्त्रेव वासयन्त इन्नरो निर्धुक्षन्वक्षणाभ्यः ॥

ହଁ, ସୋମ-ପେଷକ ଅଦ୍ରି (ପେଷଣ-ଶିଳା) ଦ୍ୱାରା ଏହି ସୋମକୁ ଜଳମଧ୍ୟରେ ଧୋଇ ଶୁଦ୍ଧ କରେ; ଏବଂ ନରମାନେ ଗୋଜନ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପରି ତାହାକୁ ଆବୃତ କରି, କୁଣ୍ଡମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ଦୋହି ବାହାରକୁ ବହାଇ ଦିଅନ୍ତି—ଏପରି ଭାବେ ସେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସୋମ ଦେବଯୋଗ୍ୟ ରୂପରେ ପରିଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Mantra 18

अध ज्मो अध वा दिवो बृहतो रोचनादधि । अया वर्धस्व तन्वा गिरा ममा जाता सुक्रतो पृण ॥

ତାପରେ—ଏଠାର ପୃଥିବୀରୁ ହେଉ କି ବିଶାଳ ଦୀପ୍ତିମୟ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରୁ—ଏହା ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ପାଅ: ମୋର ଗିରା (ବାଣୀ) ଦ୍ୱାରା ଓ ତୁମ ତନୁ (ଦେହ) ଦ୍ୱାରା। ହେ ସୁକ୍ରତୁ, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମିତ, ତୁମ ପୂର୍ଣ୍ଣତାରେ ଆମକୁ ପରିପୂରିତ କର।

Mantra 19

इन्द्राय सु मदिन्तमं सोमं सोता वरेण्यम् । शक्र एणं पीपयद्विश्वया धिया हिन्वानं न वाजयुम् ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ଉତ୍ତେଜକ, ବରେଣ୍ୟ ସୋମକୁ ପେଷ କର; ଶକ୍ର ସେହି ସୋମକୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଧିୟା (ଚିନ୍ତନ-ବୁଦ୍ଧି) ଦ୍ୱାରା ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଫୁଲାଉନ୍ତୁ, ଏବଂ ତାହାକୁ ଆଗକୁ ପ୍ରେରିତ କରୁନ୍ତୁ—ଯେପରି ବଳ-ସମୃଦ୍ଧିର ଅନ୍ୱେଷକ।

Mantra 20

मा त्वा सोमस्य गल्दया सदा याचन्नहं गिरा । भूर्णिं मृगं न सवनेषु चुक्रुधं क ईशानं न याचिषत् ॥

ହେ (ଇନ୍ଦ୍ର) ପ୍ରଭୁ! ସୋମର ଅଳ୍ପ ଅଂଶ ଓ ମୋର ଗିରା (ସ୍ତୁତି-ବାଣୀ) ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମକୁ ସଦା ଯାଚନା ନ କରୁ; ନହେଲେ ସବନମାନଙ୍କରେ ଅଶାନ୍ତ ବନମୃଗ ପରି ମୁଁ ତୁମକୁ କ୍ରୋଧିତ କରିଦେବି—ଆଧିପତ୍ୟର ଈଶାନଙ୍କୁ କିଏ ଯାଚିବ ନାହିଁ?

Mantra 21

मदेनेषितं मदमुग्रमुग्रेण शवसा । विश्वेषां तरुतारं मदच्युतं मदे हि ष्मा ददाति नः ॥

ମଦରେ ପ୍ରେରିତ ଉଗ୍ର ମଦ, ଉଗ୍ର ଶବସ (ବଳ) ଦ୍ୱାରା—ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ତରୁତାର (ଜୟୀ), ମଦଚ୍ୟୁତ ନୁହେଁ (ଯାହାର ଆନନ୍ଦ କ୍ଷୟ ହୁଏ ନାହିଁ); ମଦରେ ହିଁ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଆମକୁ ଦାନ ଦିଅନ୍ତି।

Mantra 22

शेवारे वार्या पुरु देवो मर्ताय दाशुषे । स सुन्वते च स्तुवते च रासते विश्वगूर्तो अरिष्टुतः ॥

ଶୁଭ ଓ ରକ୍ଷାକାରୀ ଅନେକ ବର ଦେବ ଦାଶୁଷ୍ (ଅର୍ପଣକାରୀ) ମର୍ତ୍ୟକୁ ଦିଅନ୍ତି; ସୁନ୍ୱତେ (ସୋମ ପିଷୁଥିବା) ଓ ସ୍ତୁବତେ (ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା)କୁ ସେ ଦାନ କରନ୍ତି—ବିଶ୍ୱଗୂର୍ତ (ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ), ଅରିଷ୍ଟୁତ (ଅହତ, ଅଜେୟ) ସେ।

Mantra 23

एन्द्र याहि मत्स्व चित्रेण देव राधसा । सरो न प्रास्युदरं सपीतिभिरा सोमेभिरुरु स्फिरम् ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆସ; ତୋର ଚିତ୍ର (ପ୍ରକାଶମାନ) ଦେବ-ରାଧସାରେ ଆନନ୍ଦ କର। ଯେପରି ସରୋବର ନିଜ ଉଦରକୁ ପୂରଣ କରେ, ସେପରି ସଖ୍ୟଭାବରେ ସହେତୁ ପିତ ସୋମପାନମାନେ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବିଶାଳ ଓ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଅ।

Mantra 24

आ त्वा सहस्रमा शतं युक्ता रथे हिरण्यये । ब्रह्मयुजो हरय इन्द्र केशिनो वहन्तु सोमपीतये ॥

ହଜାର ଓ ଶତ—ଯୁକ୍ତ ହୋଇ—ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥରେ ତୁମକୁ ଆଣୁନ୍ତୁ; ବ୍ରହ୍ମ-ଯୁଜ, ଶକ୍ତିମାନ କେଶି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେହି ହରି ଅଶ୍ୱମାନେ ସୋମପାନ ପାଇଁ ତୁମକୁ ବହନ କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 25

आ त्वा रथे हिरण्यये हरी मयूरशेप्या । शितिपृष्ठा वहतां मध्वो अन्धसो विवक्षणस्य पीतये ॥

ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥରେ ମୟୂର-ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ସେଇ ଦୁଇ ହରି (ତୁମ ଅଶ୍ୱ) ତୁମକୁ ଆଣୁନ୍ତୁ; ଶିତିପୃଷ୍ଠ (ଚିତ୍ରିତ ପୃଷ୍ଠବାହୀ) ସେମାନେ ମଧୁର ମଧ୍ୱ-ଅନ୍ଧସ—ବିବକ୍ଷଣ (ବିଶାଳ ଉଚ୍ଚାରିତ) ଆନନ୍ଦର ସୋମରସ ପାନ ପାଇଁ ତୁମକୁ ବହନ କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 26

पिबा त्वस्य गिर्वणः सुतस्य पूर्वपा इव । परिष्कृतस्य रसिन इयमासुतिश्चारुर्मदाय पत्यते ॥

ହେ ଗିର୍ବଣ (ସ୍ତୁତିପ୍ରିୟ) ପ୍ରଭୁ, ଏହି ପିଷିତ ସୋମକୁ—ପୂର୍ବେ ପାନ କରିଥିବା ପରି—ପାନ କର। ସୁସଂସ୍କୃତ, ରସଭରା ସାରର ଏହି ମନୋହର ସୁତି (ହବି) ମଦ/ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଉଲ୍ଲାସ ଦିଗକୁ ଧାଉଛି।

Mantra 27

य एको अस्ति दंसना महाँ उग्रो अभि व्रतैः । गमत्स शिप्री न स योषदा गमद्धवं न परि वर्जति ॥

ଯେ ଏକମାତ୍ର—ଦଂସନା (ପ୍ରଭାବଶକ୍ତି)ରେ ମହାନ ଏବଂ ବ୍ରତ (ଧର୍ମନିୟମ)ର ବଳରେ ଉଗ୍ର—ସେ ଆସୁ। ଶିପ୍ରି (ପ୍ରକାଶିତ ଓଠଯୁକ୍ତ) ପରି ସେ ସମ୍ମତି ଦେଉଛି; ଡାକିଲେ ଆସେ ଏବଂ ଆମ ହବନକୁ ଛାଡ଼ି ଫେରେନାହିଁ—ସ୍ଥିର ଆଧାର ପରି, ପାଶକୁ ଘୁରି ଟଳେନାହିଁ।

Mantra 28

त्वं पुरं चरिष्ण्वं वधैः शुष्णस्य सं पिणक् । त्वं भा अनु चरो अध द्विता यदिन्द्र हव्यो भुवः ॥

ତୁମେ ତୁମ ପ୍ରହାରଦ୍ୱାରା ଶୁଷ୍ଣର ଚଳମାନ ପୁର (ଦୁର୍ଗ)କୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲ। ତୁମେ ଭା (ପ୍ରକାଶ)କୁ ଅନୁସରଣ କଲ; ଏବଂ ପୁନଃ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ହବ୍ୟ (ଆହ୍ୱାନାର୍ହ) ହେଉଛ—ଡାକ ହେଲେ ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ପୁନର୍ବାର ଫେରିଆସ।

Mantra 29

मम त्वा सूर उदिते मम मध्यंदिने दिवः । मम प्रपित्वे अपिशर्वरे वसवा स्तोमासो अवृत्सत ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟବେଳେ ତୁମକୁ ବାଛୁଥିବା ସ୍ତୋମ ମୋର; ଦ୍ୟୌର ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ମୋର; ସନ୍ଧ୍ୟାର ଆଗମନରେ ଓ ଆବରଣକାରୀ ରାତିରେ ମଧ୍ୟ ମୋର। ହେ ବସୁ! ସ୍ତୋମମାନେ ତୁମ ପାଖକୁ ମୁହଁ ଫେରାଇଛନ୍ତି—ତୁମକୁ ନିଜ ନିବାସ ଭାବି।

Mantra 30

स्तुहि स्तुहीदेते घा ते मंहिष्ठासो मघोनाम् । निन्दिताश्वः प्रपथी परमज्या मघस्य मेध्यातिथे ॥

ସ୍ତୁତି କର, ହଁ—ସ୍ତୁତି କର; ଏଗୁଡ଼ିକ ଦାତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଦାତା ତୁମର ସର୍ବାଧିକ ଉଦାର ଶକ୍ତି। ହେ ମେଧ୍ୟାତିଥି! ପଥରେ ଆଗକୁ ବଢ଼; ନିନ୍ଦିତ ‘ଅଶ୍ୱ’ମାନେ ମଧ୍ୟ, ଯେତେବେଳେ ଦାନଶକ୍ତିର ତେଜ ଆମ ଭିତରେ ଯଥାବିଧି ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ପରମ ଯୋଗ ହୋଇଉଠନ୍ତି।

Mantra 31

आ यदश्वान्वनन्वतः श्रद्धयाहं रथे रुहम् । उत वामस्य वसुनश्चिकेतति यो अस्ति याद्वः पशुः ॥

ଯେତେବେଳେ ବିଜୟୀ ଅଶ୍ୱମାନେ ନିକଟକୁ ଆଣାଯାନ୍ତି, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ମୁଁ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରେ। ଏବଂ ମୁଁ ଇଷ୍ଟ ବସୁକୁ ଚିହ୍ନେ—ଆମର ଜୀବନ୍ତ ଧନ, ଯାହା ଆମର: ନିଜ ପଥ ଜାଣୁଥିବା ଅନ୍ତର୍ଗତ ସମ୍ପଦ।

Mantra 32

य ऋज्रा मह्यं मामहे सह त्वचा हिरण्यया । एष विश्वान्यभ्यस्तु सौभगासङ्गस्य स्वनद्रथः ॥

ଯେ ଋଜୁ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ମୋ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ମହିମା କରେ—ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆବରଣ ସହିତ—ସେ ଏହି ଜଣେ ସମସ୍ତ ଉପରେ ପ୍ରବଳ ହେଉ। ସୌଭାଗ୍ୟମୟ ‘ଆସଙ୍ଗ’କୁ ଧାରଣ କରି, ଗର୍ଜନ-ରଥ ସମ ତାହାର ରଥ ସର୍ବତ୍ର ନାଦ କରୁ।

Mantra 33

अध प्लायोगिरति दासदन्यानासङ्गो अग्ने दशभिः सहस्रैः । अधोक्षणो दश मह्यं रुशन्तो नळा इव सरसो निरतिष्ठन् ॥

ତାପରେ ପ୍ଲାୟୋଗି ଅତିକ୍ରମ କରି, ହେ ଅଗ୍ନି, ‘ଆସଙ୍ଗ’କୁ ଦଶ ସହସ୍ର ଦାନ କଲା। ତାପରେ ଦଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବୃଷଭ ମୋ ପାଇଁ ଆଗକୁ ନିୟୋଜିତ ହେଲେ—ସରୋବରରୁ ବାହାରୁଥିବା ନଳା ପରି; ଗଭୀରତାରୁ ଖୋଲାକୁ ଉଦ୍‌ଭାସିତ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ପରି।

Mantra 34

अन्वस्य स्थूरं ददृशे पुरस्तादनस्थ ऊरुरवरम्बमाणः । शश्वती नार्यभिचक्ष्याह सुभद्रमर्य भोजनं बिभर्षि ॥

ମୁଁ ତାହାର ସ୍ଥୂଳ, ବିଶାଳ ରୂପକୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖିଲି—ଅନାନ୍ଦୋଳିତ, ଦୃଢ ଜଂଘା ସହ ନମିଥିଲା। ଶାଶ୍ୱତୀ ନାରୀ ତାହାକୁ ନିହାରି କହିଲା: ‘ହେ ଆର୍ୟ, ତୁମେ ଶୁଭଦ୍ର ଭୋଜନକୁ ଧାରଣ କର’—ଯାତ୍ରାକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପୋଷକ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତା।

Frequently Asked Questions

Indra is the main deity, invoked as the mighty Soma-drinking hero; Soma is present as the empowering accompaniment through the pressed offering.

Keep a single focus: praise Indra repeatedly with the pressed Soma, so that strength, protection from harm, victory, and fullness of life-force increase in the community.

It fits the Soma-pressing context: Soma is prepared and offered while Indra is invited through repeated hymns (uktha/stotra), followed by prayers for increase and sustaining abundance.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App