Sukta 99
Sukta 7.99
Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)
Viṣṇu
Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅପରିମେୟ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶକ୍ତି ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ଯାହାଙ୍କ ମହିମାକୁ କେହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପହଞ୍ଚିପାରେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଯିଏ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲୋକକୁ ଜାଣନ୍ତି। ଏଥିରେ ତାଙ୍କର ଲୋକ-ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ—ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ବିଶାଳ ସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି କରିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଉଷା ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା, ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର କପଟ ଚାଳକୁ ପରାଜିତ କରିବା। ଶେଷରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ରକ୍ଷା ଓ କୁଶଳ ପାଇଁ ଔପଚାରିକ ‘ବଷଟ୍’ ଆହ୍ୱାନ ସହିତ ସମାପ୍ତ ହୁଏ।
Mantras
Mantra 1
परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति । उभे ते विद्म रजसी पृथिव्या विष्णो देव त्वं परमस्य वित्से ॥
ନିଜ ତନୁଦ୍ୱାରା ମାପରୁ ପରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ତୁମ ମହିମାକୁ କେହି ଅନୁପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ। ଆମେ ତୁମ ଦୁଇ ତେଜୋମୟ ରଜସୀ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଜାଣୁ। ହେ ବିଷ୍ଣୋ ଦେବ, ତୁମେ ପରମର ଜ୍ଞାତା ଓ ଅଧିପତି।
Mantra 2
न ते विष्णो जायमानो न जातो देव महिम्नः परमन्तमाप । उदस्तभ्ना नाकमृष्वं बृहन्तं दाधर्थ प्राचीं ककुभं पृथिव्याः ॥
ହେ ବିଷ୍ଣୋ ଦେବ, ଜନ୍ମ ନେଉଥିବାବେଳେ ମଧ୍ୟ ନ ଜନ୍ମିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ ମହିମାର ପରମ ସୀମାକୁ ତୁମେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିନାହ। ତୁମେ ଉପରେ ଉଚ୍ଚ, ବିଶାଳ ନାକ (ଆକାଶ)କୁ ଧାରଣ କଲ; ଏବଂ ପୃଥିବୀର ପୂର୍ବ ଦିଗର ଉଚ୍ଚତା—କକୁଭ, ଶିଖର—କୁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ କଲ।
Mantra 3
इरावती धेनुमती हि भूतं सूयवसिनी मनुषे दशस्या । व्यस्तभ्ना रोदसी विष्णवेते दाधर्थ पृथिवीमभितो मयूखैः ॥
ଇରାବତୀ, ଧେନୁମତୀ—ଦୁଗ୍ଧଦାୟି ଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ, ସୁୟବସିନୀ—ଶୁଭ ଚରାଗାହଧାରିଣୀ—ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ସେବ୍ୟ ଓ ପୋଷ୍ୟ ବସ୍ତୁ ହୋଇଉଠିଛି। ହେ (ଇନ୍ଦ୍ର-ବିଷ୍ଣୁ), ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ତୁମେ ଏହି ଦୁଇ ଲୋକ—ଦ୍ୟୌ ଓ ପୃଥିବୀ—କୁ ଅଲଗା କରି ସ୍ଥିର କଲ; ଏବଂ କିରଣମୟ ତେଜରେ ପୃଥିବୀକୁ ସବୁଦିଗରୁ ଧାରଣ କରି ରଖିଲ।
Mantra 4
उरुं यज्ञाय चक्रथुरु लोकं जनयन्ता सूर्यमुषासमग्निम् । दासस्य चिद्वृषशिप्रस्य माया जघ्नथुर्नरा पृतनाज्येषु ॥
ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ତୁମେ ଦୁହେଁ ବିଶାଳ ଲୋକକୁ ଗଢ଼ିଲ—ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଉଷା ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ। ଦାସର, ବୃଷଶିପ୍ର—ବୃଷଭ-ଓଠଵାଳା—ର ମାୟା-ଛଳକୁ ମଧ୍ୟ, ହେ ନରମାନେ, ଆମକୁ ଚାପି ଧରୁଥିବା ଯୁଦ୍ଧମାନଙ୍କରେ ତୁମେ ଧ୍ୱଂସ କଲ।
Mantra 5
इन्द्राविष्णू दृंहिताः शम्बरस्य नव पुरो नवतिं च श्नथिष्टम् । शतं वर्चिनः सहस्रं च साकं हथो अप्रत्यसुरस्य वीरान् ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ରା-ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ, ତୁମେ ଶମ୍ବରର ନଅଟି ଦୁର୍ଗ ଓ ତାହା ସହ ଆଉ ନବ୍ବେଟିକୁ ଭଙ୍ଗ କଲ। ଏକାସାଥି ତୁମେ ଅପ୍ରତ୍ୟସୁର—ଅଜେୟ ଅସୁର—ର ଶତ ଓ ସହସ୍ର ତେଜସ୍ବୀ ବୀରମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କଲ।
Mantra 6
इयं मनीषा बृहती बृहन्तोरुक्रमा तवसा वर्धयन्ती । ररे वां स्तोमं विदथेषु विष्णो पिन्वतमिषो वृजनेष्विन्द्र ॥
ଏହି ବିଶାଳ ଓ ଉଚ୍ଚ ମନୀଷା (ଦିବ୍ୟ ଚିନ୍ତା) — ହେ ମହାନମାନେ, ହେ ଦୂରକ୍ରମା ବିଷ୍ଣୁ — ତୁମ ତବସ୍ (ପରାକ୍ରମ) ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ବିଦଥମାନେ (ସଭାମାନେ) ମଧ୍ୟରେ ଏହା ତୁମ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ତୋମ (ସ୍ତୁତିଗୀତ) ରଚିଛି; ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ବୃଜନମାନେ (କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରମାନେ) ମଧ୍ୟରେ ଆମ ପାଇଁ ଇଷଃ (ପ୍ରେରଣାମାନେ)କୁ ପିନ୍ୱତ (ବଢ଼ାଅ), ଦିବ୍ୟ ପୋଷଣ ଓ ବଳକୁ ପୂରଣ କର।
Mantra 7
वषट् ते विष्णवास आ कृणोमि तन्मे जुषस्व शिपिविष्ट हव्यम् । वर्धन्तु त्वा सुष्टुतयो गिरो मे यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ବଷଟ୍-କାର କରୁଛି; ହେ ଶିପିବିଷ୍ଟ, ମୋର ହବ୍ୟ (ଅର୍ପଣ) ଗ୍ରହଣ କର। ମୋର ସୁସଂଗଠିତ ସ୍ତୁତିମାନେ ଓ ବାଣୀ ତୁମକୁ ବୃଦ୍ଧି କରୁନ୍ତୁ; ଆପଣମାନେ ସଦା ଆମକୁ ସ୍ୱସ୍ତିଭିଃ (କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଶକ୍ତିମାନେ ଦ୍ୱାରା) ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
Frequently Asked Questions
It praises Viṣṇu as the immeasurable power who upholds cosmic order, makes wide space for sacrifice, establishes the lights (Sun, Dawn, Fire), and protects worshippers from harm and deception.
It presents Viṣṇu as spanning the full structure of the cosmos—earth plus the two shining regions above—showing that his presence and authority extend through all worlds.
Vaṣaṭ is an offering-call used at the moment of oblation; here it marks the hymn’s ritual conclusion, asking Viṣṇu to accept the havis and grant ongoing svasti (well-being and safe passage).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.