Rig Veda 7.98.6: Mandala 7, Sukta 98, Mantra 6

Sukta 7.98

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

तवेदं विश्वमभितः पशव्यं यत्पश्यसि चक्षसा सूर्यस्य । गवामसि गोपतिरेक इन्द्र भक्षीमहि ते प्रयतस्य वस्वः ॥

Transliteration

tavédáṃ víśvam abhítaḥ paśavyàṃ yát páśyasi cákṣasā sū́ryasya | gávām asi gopátir éka indra bhakṣīmáhi te práyatasya vásvaḥ ||

Translation

ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଏ ସମସ୍ତ ତୁମର ପଶବ୍ୟ—ଜୀବନ୍ତ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ଧନ—ଯାହାକୁ ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚକ୍ଷୁସା (ନୟନ) ଦ୍ୱାରା ଦେଖୁଛ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ଗବାମ୍ (କିରଣ-ଗୋ)ର ଗୋପତି—ସ୍ୱାମୀ ଓ ରକ୍ଷକ; ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପ୍ରେରିତ ଓ ଅର୍ପିତ ବସୁ (ସମ୍ପଦ)ରେ ଆମେ ଭାଗୀ ହେବାକୁ ପାରୁ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तव: of you / your
• तव: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)

• इदम्: this
• इदम्: कर्म (with implied ‘is/exists’ or as object in sense)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वम्: all, the whole (everything)
• विश्वम्: कर्म/विषय (the whole, as ‘everything’)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• अभितः: around, on all sides
• अभितः: अधिकरण (circumstantial: ‘around/on all sides’)
• Type: Indeclinable
• Root: अभितः (अव्यय)

• पशव्यम्: rich in cattle, abounding in livestock
• पशव्यम्: विशेषण (qualifier of ‘विश्वम्/इदम्’)
• Type: Adjective
• Root: पशव्य (प्रातिपदिक) < पशु

• यत्: which, that which
• यत्: सम्बन्ध/अन्वय (relative: ‘that which’)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पश्यसि: you see
• पश्यसि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √पश् (दर्शने)

• चक्षसा: with (your) sight/eye
• चक्षसा: करण
• Type: Noun
• Root: चक्षस् (प्रातिपदिक)

• सूर्यस्य: of the Sun
• सूर्यस्य: सम्बन्ध (genitival: ‘of the Sun’)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• गवाम्: of cows / of cattle
• गवाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• असि: you are
• असि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अस् (भुवि)

• गोपतिः: lord/guardian of cattle
• गोपतिः: कर्तृ/विशेष्य (predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: गोपति (प्रातिपदिक) = गो + पति

• एकः: alone, unique
• एकः: विशेषण (of ‘गोपतिः’)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• भक्षीमहि: may we partake/eat/enjoy
• भक्षीमहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भक्ष् (भक्षणे)

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)

• प्रयतस्य: of the prepared/ordered (one); of the well-directed
• प्रयतस्य: विशेषण (of ‘वस्वः’)
• Type: Adjective (participial)
• Root: प्र-√यम् (यमे) → प्रयत (कृदन्त-प्रातिपदिक, ‘restrained/controlled; prepared’)

• वस्वः: of wealth, of treasure
• वस्वः: सम्बन्ध (genitival: ‘of wealth/treasure’)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)