Rig Veda 7.73.3: Mandala 7, Sukta 73, Mantra 3

Sukta 7.73

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm)

Samhita Patha (Devanagari)

अहेम यज्ञं पथामुराणा इमां सुवृक्तिं वृषणा जुषेथाम् । श्रुष्टीवेव प्रेषितो वामबोधि प्रति स्तोमैर्जरमाणो वसिष्ठः ॥

Transliteration

áhema yajñáṃ pathā́m urāṇā́ imā́ṃ suvṛktíṃ vṛṣaṇā juṣethām | śruṣṭī́veva préṣito vām abodhi práti stómair jarámāṇo vásiṣṭhaḥ ||

Translation

ଆମେ ଯଜ୍ଞକୁ ତାହାର ପଥମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆଗକୁ ଚାଳିଛୁ; ହେ ବୃଷଣମାନେ (ବଳବାନ ଦ୍ୱୟ), ଏହି ସୁଗଢ଼ ସ୍ତୁତି-ବାଣୀକୁ ଗ୍ରହଣ କର। ପ୍ରେରିତ ସାରଥି ପରି ବସିଷ୍ଠ ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଛନ୍ତି; କର୍ମ ପକ୍କ ହେଉଥିବା ସହ ସେ ସ୍ତୋମମାନେ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଉଛନ୍ତି।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अहेम्: I
• अहेम्: कर्तृ (वक्ता/ऋषि)
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यज्ञम्: sacrifice, rite
• यज्ञम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• पथा: by the path, along the way
• पथा: करण (मार्ग-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: पथ (प्रातिपदिक)

• अमुराणाः: mighty/impetuous (ones)
• अमुराणाः: कर्तृ (देवयोः विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अमुर (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण)

• इमाम्: this
• इमाम्: कर्म (विशेष्य-निर्देशः)
• Type: Pronoun (demonstrative)
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुवृक्तिम्: well-turned hymn, good praise
• सुवृक्तिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सु-वृक्ति (प्रातिपदिक; ‘सु’ उपसर्ग + वृक्ति)

• वृषणा: O two bulls (vigorous ones)
• वृषणा: सम्बोधन (देवयोः)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक)

• जुषेथाम्: may you two enjoy/accept
• जुषेथाम्: क्रिया (आह्वान/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: जुष् (धातु)

• श्रुष्टी: a listening/obedient (one); attentive response
• श्रुष्टी: कर्तृ (उपमा-आधारः)
• Type: Noun
• Root: श्रुष्टि (प्रातिपदिक; वैदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• प्रेषितः: sent forth, impelled
• प्रेषितः: कर्तृ/विशेषण (बोधि-सम्बद्धः)
• Type: Participle
• Root: प्र-इष् (धातु) → प्रेषित (कृदन्त)

• वाम्: to/for you two; of you two
• वाम्: सम्प्रदान/सम्बन्ध (युवयोः)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• अबोधि: has awakened/has become aware
• अबोधि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: बुध् (धातु)

• प्रति: towards, in response to
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (अव्यय/उपसर्ग)

• स्तोमैः: with praises, with hymns
• स्तोमैः: करण
• Type: Noun
• Root: स्तोम (प्रातिपदिक)

• जरमाणः: aging; growing old
• जरमाणः: कर्तृ (वसिष्ठस्य)
• Type: Participle
• Root: जॄ/जर् (धातु) → जरमाण (कृदन्त)

• वसिष्ठः: Vasiṣṭha
• वसिष्ठः: कर्तृ
• Type: Proper Noun
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)