Rig Veda 7.70.1: Mandala 7, Sukta 70, Mantra 1

Sukta 7.70

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Aśvinau

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

आ विश्ववाराश्विना गतं नः प्र तत्स्थानमवाचि वां पृथिव्याम् । अश्वो न वाजी शुनपृष्ठो अस्थादा यत्सेदथुर्ध्रुवसे न योनिम् ॥

Transliteration

ā́ viśvávārāśvinā gátam naḥ | prá tát sthā́nam avāci vāṃ pṛthivyā́m | áśvo na vājī́ śunápṛṣṭho asthād ā́ yát sédathur dhruváse na yónim ||

Translation

ହେ ବିଶ୍ୱବାର (ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ବରଦାନ ଧାରଣକାରୀ) ଅଶ୍ୱିନୌ, ଆମ ପାଖକୁ ଆସ; ପୃଥିବୀରେ ଏଠାରେ ତୁମ ଆସନ-ସ୍ଥାନ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି। ସମୃଦ୍ଧିରେ ବଳବାନ ବାଜୀ ଅଶ୍ୱ ପରି—ଦୃଢ଼ପୃଷ୍ଠ—ତୁମେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଉ; ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଧ୍ରୁବ ଆଧାରରୂପ ଯୋନି (ସ୍ଥିର ନିବାସ)ରେ ଆସୀନ ହୁଅ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: hither, towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) अव्यय

• विश्ववारौ: you two of all desirable gifts
• विश्ववारौ: Kartā (सम्बोधनार्थे/आह्वाने) / Karma (गत्यर्थे)
• Type: Adjective (dual epithet)
• Root: विश्व-वार (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)

• अश्विना: O Aśvins (you two)
• अश्विना: —
• Type: Noun (proper, deity)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• गतम्: come
• गतम्: Kriyā
• Type: Verb (imperatival use of past participle)
• Root: गम् (धातु) → गत (क्त; भूतकृदन्त)

• नः: to us / our
• नः: Sampradāna (हितार्थे) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• स्थानम्: place, station
• स्थानम्: Karma
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)

• अवाचि: was spoken/proclaimed
• अवाचि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + आङ् (उपसर्ग) → अवाचि

• वाम्: for you two / of you two
• वाम्: Sampradāna/सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• पृथिव्याम्: on the earth
• पृथिव्याम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• अश्वः: a horse
• अश्वः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• वाजी: a racer, prize-winning steed
• वाजी: Kartā (अश्वस्य विशेषणम्) / समानााधिकरण
• Type: Noun/Adjective
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक)

• शुनपृष्ठः: with a dog-like back (epithet of the steed)
• शुनपृष्ठः: Kartā (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: शुन-पृष्ठ (प्रातिपदिक; समास)

• अस्थात्: stood, took position
• अस्थात्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) → अस्थात्

• आ: unto, into
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) अव्यय

• यत्: which/that (when)
• यत्: Karma (सेदथुः-क्रियायाः)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम) / यत् (सम्बन्धबोधक)

• सेदथुः: you two sat down, took seat
• सेदथुः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: सद् (धातु) → सेदथुः

• ध्रुवसे: for firmness, for the fixed (state)
• ध्रुवसे: Sampradāna (उद्देश्ये)
• Type: Adjective/Noun
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक)

• न: as, like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• योनिम्: womb, seat, resting-place
• योनिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: योनि (प्रातिपदिक)