Rig Veda Sukta 65
Mandala 7Sukta 655 Mantras

Sukta 65

Sukta 7.65

Rishi

Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)

Devata

Mitra–Varuṇa

Chandas

Triṣṭubh (probable; metrical verification recommended)

ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ସୂକ୍ତଟି ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ମିତ୍ର–ବରୁଣଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ, ତାଙ୍କର ଶୁଦ୍ଧ ସଙ୍କଳ୍ପ ଓ ସାର୍ବଭୌମ ରକ୍ଷକତ୍ୱକୁ ସ୍ତୁତି କରେ, ଯାହା ସମଗ୍ର ଜଗତର ସମସ୍ତ ପଥରେ ବିଚରଣ କରେ। ଏହା ଋତର ଯୁଗଳ ପ୍ରଭୁମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରେ ଯେ ଅସତ୍ୟ ବିରୋଧରେ “ସେତୁ” ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ବିପଦ ଉପରେ ସୁରକ୍ଷିତ ପାରାପାର ଦିଅନ୍ତୁ; ଶେଷରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ କୁଶଳ ଓ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଉପସଂହାର କରେ।

Mantras

Mantra 1

प्रति वां सूर उदिते सूक्तैर्मित्रं हुवे वरुणं पूतदक्षम् । ययोरसुर्यमक्षितं ज्येष्ठं विश्वस्य यामन्नाचिता जिगत्नु ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟବେଳେ, ସୁସଂସ୍କୃତ ସୂକ୍ତମାନେ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି—ଶୁଦ୍ଧ ଦକ୍ଷ (ପବିତ୍ର ସଙ୍କଳ୍ପ/ଶକ୍ତି) ଧାରଣ କରୁଥିବା ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ। ଯାହାଙ୍କ ଅସୁର୍ୟ (ସାର୍ବଭୌମ) ଶକ୍ତି ଅକ୍ଷିତ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ—ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ଯାମରେ (ପଥ/ଗତିରେ) ବିସ୍ତୃତ ଜାଗୃତି ସହ ଗତି କରେ—ସେମାନେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ।

Mantra 2

ता हि देवानामसुरा तावर्या ता नः क्षितीः करतमूर्जयन्तीः । अश्याम मित्रावरुणा वयं वां द्यावा च यत्र पीपयन्नहा च ॥

ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସୁର—ସର୍ବାଧିପତ୍ୟ ଶକ୍ତି; ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଆର୍ୟ, ଉଦାତ୍ତ। ଆମ ପାଇଁ ଊର୍ଜାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ନିବାସସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି କର। ହେ ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ପାରୁ—ସେଠାରେ ଯେଉଁଠି ଦ୍ୟାବା (ଆକାଶ) ଓ ଅହା (ଦିନମାନେ) ପୋଷଣ କରି ବଢ଼ାନ୍ତି।

Mantra 3

ता भूरिपाशावनृतस्य सेतू दुरत्येतू रिपवे मर्त्याय । ऋतस्य मित्रावरुणा पथा वामपो न नावा दुरिता तरेम ॥

ହେ ବହୁପାଶଧାରୀ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଅନୃତ (ଅସତ୍ୟ) ବିରୋଧରେ ସେତୁ—ପୁଲ; ଶତ୍ରୁଭାବୀ ମର୍ତ୍ୟ ପାଇଁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଦୁର୍ଲଂଘ୍ୟ। ହେ ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ଋତର ତୁମ ପଥ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଦୁରିତମାନଙ୍କୁ ନାଉରେ ଜଳ ପାର କରିବା ପରି ପାର କରିବାକୁ ପାରୁ।

Mantra 4

आ नो मित्रावरुणा हव्यजुष्टिं घृतैर्गव्यूतिमुक्षतमिळाभिः । प्रति वामत्र वरमा जनाय पृणीतमुद्नो दिव्यस्य चारोः ॥

ହେ ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ହବ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ଆମ ପାଖକୁ ଆସ; ଘୃତର ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଇଳା (ପ୍ରେରଣାଧାରା)ମାନଙ୍କ ସହିତ ବିଶାଳ ଗବ୍ୟୂତି—ଚରାଗାହକୁ ଝରାଇଦିଅ। ଏଠାରେ ପ୍ରତିଉତ୍ତରରୂପେ ଜନଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଭରିଦିଅ—ଦିବ୍ୟ ଉଦ୍ନ (କୂଆ/ସ୍ରୋତ)ର ମଧୁର ଧାରାରୁ।

Mantra 5

एष स्तोमो वरुण मित्र तुभ्यं सोमः शुक्रो न वायवेऽयामि । अविष्टं धियो जिगृतं पुरंधीर्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

ହେ ବରୁଣ ଓ ମିତ୍ର, ଏହି ସ୍ତୋମ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି; ବାୟୁ ପାଇଁ ଆଣିତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମ ପରି ମୁଁ ଏହାକୁ ଆଗକୁ ବହି ନେଉଛି। ହେ ପୁରନ୍ଧୀମାନେ (ସମୃଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀ ଶକ୍ତିମାନେ), ଇଷ୍ଟ-ସିଦ୍ଧି ଦିଗକୁ ଆମ ଧୀମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର; ଏବଂ ସଦା ସ୍ୱସ୍ତିରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।

Frequently Asked Questions

It praises Mitra–Varuṇa as rulers of ṛta (truth and order) and asks them to help the worshipper cross hardships safely, like a boat crossing water.

Together they represent social harmony and moral law: Mitra stabilizes agreements and friendship, while Varuṇa oversees truth and restrains wrongdoing, so their joint power protects the world’s order.

The hymn itself points to sunrise; it is especially fitting at dawn in daily worship or in Soma-related contexts when seeking clarity, protection, and a return to ṛta.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App