
Sukta 7.64
Vasiṣṭha
Mitra–Varuṇa with Aryaman (Ādityas)
Triṣṭubh
ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପାଞ୍ଚ-ଶ୍ଲୋକୀ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ସ୍ତୁତିରେ ମିତ୍ର–ବରୁଣଙ୍କୁ ଆର୍ୟମନ ସହ ଆଦିତ୍ୟ ରୂପେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—ଯେମାନେ ଦ୍ୟୁଲୋକ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଋତ (ବିଶ୍ୱ ଓ ନୀତିକ ଶୃଙ୍ଖଳା) କୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସ୍ତୁତି ତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞାର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ, ଉପାସକକୁ “ସର୍ବାଧିକ ସାଧନକାରୀ ପଥ” ଦ୍ୱାରା ନେଇଯିବାକୁ, ବିରୋଧ/ଶତ୍ରୁତାକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବାକୁ, ଏବଂ ଇଚ୍ଛିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରତି ପ୍ରେରିତ ଚିନ୍ତା (ଧୀ) କୁ ଶକ୍ତ କରି ସଦା ସ୍ୱସ୍ତି (କୁଶଳ) ଦାନ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ।
Mantra 1
दिवि क्षयन्ता रजसः पृथिव्यां प्र वां घृतस्य निर्णिजो ददीरन् । हव्यं नो मित्रो अर्यमा सुजातो राजा सुक्षत्रो वरुणो जुषन्त ॥
ଦିବିରେ ଓ ପୃଥିବୀରେ ବସି, ରଜସ୍ (ମଧ୍ୟଲୋକ) ମଧ୍ୟରେ ବିହରି, ତୁମେ ଘୃତସମ ତେଜର ଦୀପ୍ତ ବସ୍ତ୍ର-ଛଟାକୁ ଫାଡ଼ି ଖୋଲିଦେଇଛ। ଆମ ହବ୍ୟକୁ ସୁଜାତ ମିତ୍ର ଓ ଅର୍ୟମା, ଏବଂ ସୁକ୍ଷତ୍ର—ଉତ୍ତମ ଅଧିକାରବାନ—ରାଜା ବରୁଣ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ; ସେହି ଅଧିପତି ଶକ୍ତିମାନେ ଆମ ଭିତରେ ଋତ (ସତ୍ୟ-କ୍ରମ)କୁ ସ୍ଥାପନ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 2
आ राजाना मह ऋतस्य गोपा सिन्धुपती क्षत्रिया यातमर्वाक् । इळां नो मित्रावरुणोत वृष्टिमव दिव इन्वतं जीरदानू ॥
ହେ ଦୁଇ ରାଜା, ଋତର ମହା ଗୋପା, ସିନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ପତି, କ୍ଷତ୍ରିୟ—ଶାସନଶକ୍ତିବାନ—ଆମ ପାଖକୁ ଆସ। ହେ ମିତ୍ରାବରୁଣ, ଆମକୁ ଇଳା (ପୋଷକ ପ୍ରେରଣା) ଓ ଦିବ୍ୟ ବୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟ ଦିଅ, ହେ ଜୀରଦାନୂ—ଦୀର୍ଘକାଳ ଦାନଦାତା; ଉପର ଜଳମାନେ ଆମ ଜୀବନକୁ ଅବତରୁନ୍ତୁ।
Mantra 3
मित्रस्तन्नो वरुणो देवो अर्यः प्र साधिष्ठेभिः पथिभिर्नयन्तु । ब्रवद्यथा न आदरिः सुदास इषा मदेम सह देवगोपाः ॥
ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ—ଦିବ୍ୟ ଅର୍ୟ ଶକ୍ତିମାନେ—ଆମକୁ ସର୍ବାଧିକ ସିଦ୍ଧିଦାୟକ ପଥମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆଗକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତୁ। ଏମିତି ବଚନ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଉ: କୌଣସି ଶତ୍ରୁ ଆମ ପାଖକୁ ନ ପହଞ୍ଚୁ; ଦେବଗୋପାଃ—ଦେବମାନଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ—ଆମେ ଇଷା (ପୋଷଣ-ବଳ)ରେ ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହେବା।
Mantra 4
यो वां गर्तं मनसा तक्षदेतमूर्ध्वां धीतिं कृणवद्धारयच्च । उक्षेथां मित्रावरुणा घृतेन ता राजाना सुक्षितीस्तर्पयेथाम् ॥
ଯେ କେହି ମନସା ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଆସନ (ଗର୍ତ) ଗଢ଼ିଛି, ଏବଂ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠୁଥିବା ଧୀ (ପ୍ରେରିତ ଚିନ୍ତନ)କୁ ଉନ୍ନତ କରି ଦୃଢ଼ଭାବେ ଧାରଣ କରିଛି—ହେ ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ତୁମେ ତାକୁ ଘୃତ (ଘି/ପ୍ରକାଶମୟ ତେଜ)ରେ ସିଞ୍ଚ। ହେ ଦୁଇ ରାଜା, ସୁକ୍ଷିତି—ଶୁଭ ନିବାସ ଓ ସ୍ଥିର ଅବସ୍ଥା—କୁ ତୃପ୍ତ କରି ପୋଷଣ କର।
Mantra 5
एष स्तोमो वरुण मित्र तुभ्यं सोमः शुक्रो न वायवेऽयामि । अविष्टं धियो जिगृतं पुरंधीर्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ହେ ବରୁଣ ଓ ମିତ୍ର, ଏହି ସ୍ତୋମକୁ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି; ବାୟୁ ପାଇଁ ପିଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମ ପରି ମୁଁ ଏହାକୁ ଆଗକୁ ଆଣୁଛି। ଇଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଖୋଜୁଥିବା ଆମ ଧିୟଃ (ଅନ୍ତଃପ୍ରେରଣା/ଚିନ୍ତା)କୁ ଗ୍ରହଣ କର, ହେ ପୁରନ୍ଧି-ଶକ୍ତିମାନେ (ସମୃଦ୍ଧିଦାୟିନୀମାନେ); ଏବଂ ତୁମେ ଆମକୁ ସଦା ସ୍ୱସ୍ତିଭିଃ—କଲ୍ୟାଣର ଅବସ୍ଥାମାନେ ଦ୍ୱାରା—ରକ୍ଷା କର।
The hymn primarily praises Mitra and Varuṇa, paired Ādityas who uphold cosmic and moral order, and it also invokes Aryaman as a noble Āditya linked with rightful companionship and social harmony.
It asks them to accept the offering, guide the worshipper forward on the best paths, keep enemies and harm away, strengthen inspired thought, and grant continual svasti (well-being).
Mitra–Varuṇa are Vedic guardians of ṛta—truth, law, and proper order—so the hymn naturally frames life as a journey that succeeds when guided by their most effective paths and protected from disorder.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.