Sukta 43
Sukta 7.43
Vasiṣṭha (family book 7; hymn attributed to Vasiṣṭhas)
Dyāvāpṛthivī (Heaven-and-Earth) with broader ritual address to the divine powers through the yajña
Tr̥ṣṭubh (probable)
ବସିଷ୍ଠମାନଙ୍କ ଏହି ପାଞ୍ଚ-ମନ୍ତ୍ରୀୟ ସୂକ୍ତ ଆରମ୍ଭରେ ଦ୍ୟାବା–ପୃଥିବୀ (ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ)ଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞରେ ଭକ୍ତିଭରା ବାଣୀଦ୍ୱାରା ସୁଦୃଢ଼ ହୋଇଥିବା ବିଶାଳ ଆଧାର ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରେ। ପରେ ଏହା ବ୍ୟବହାରିକ ଲିତୁର୍ଜିକୁ ଘୁଞ୍ଚି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବର୍ହିଷ୍ରେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞକ୍ରିୟାକୁ ପବିତ୍ର କରିବାକୁ ଏବଂ ଯଜମାନଙ୍କ ‘ଦିବ୍ୟ ଭବନ’କୁ ବିରୋଧିତାରୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ। ଶେଷରେ ସମୁଦାୟ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ କଲ୍ୟାଣ (ସ୍ୱସ୍ତି), ସ୍ଥିରତା, ଏବଂ ସାଧାରଣ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଅକ୍ଷତ ଭାଗୀଦାରି ପାଇଁ ସାମୂହିକ ପ୍ରାର୍ଥନା ରହିଛି।
Mantras
Mantra 1
प्र वो यज्ञेषु देवयन्तो अर्चन्द्यावा नमोभिः पृथिवी इषध्यै । येषां ब्रह्माण्यसमानि विप्रा विष्वग्वियन्ति वनिनो न शाखाः ॥
ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କରେ ଆଗେଇ, ଦେବ-ଅନ୍ୱେଷୀ ବିପ୍ରମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ସ୍ତୁତି ଗାୟନ କରନ୍ତି; ନମସ୍କାରମୟ କର୍ମଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଇଷା (ପ୍ରେରଣା)-ଲାଭ ପାଇଁ ଦ୍ୟାବା–ପୃଥିବୀକୁ ଦୃଢ଼ କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ଅସମାନ ବ୍ରହ୍ମାଣି—ଋଷି-ପ୍ରେରିତ ବଚନ—ଜୀବନ୍ତ ବୃକ୍ଷର ଶାଖାମାନଙ୍କ ପରି ସର୍ବଦିଗରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ।
Mantra 2
प्र यज्ञ एतु हेत्वो न सप्तिरुद्यच्छध्वं समनसो घृताचीः । स्तृणीत बर्हिरध्वराय साधूर्ध्वा शोचींषि देवयून्यस्थुः ॥
ଯଜ୍ଞ ଲକ୍ଷ୍ୟଦିଗକୁ ଦ୍ରୁତ ଅଶ୍ୱ ପରି ଆଗେଇଯାଉ; ଏକମନ ହୋଇ ଉଠ, ଘୃତାଚୀ—ଘୃତମୟ ଜ୍ୟୋତିର ଧାରାମାନେ। ନିର୍ଦୋଷ ଅଧ୍ୱର ପାଇଁ ବର୍ହିସ୍ ପସାର; ଦେବୟୁ—ଦେବମୁଖୀ—ଜ୍ୱାଳାମାନେ ନିଜ ପ୍ରକାଶମୟ ତୀବ୍ରତାରେ ଊର୍ଧ୍ୱ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରୁହନ୍ତୁ।
Mantra 3
आ पुत्रासो न मातरं विभृत्राः सानौ देवासो बर्हिषः सदन्तु । आ विश्वाची विदथ्यामनक्त्वग्ने मा नो देवताता मृधस्कः ॥
ମାତାଙ୍କ ଚାରିପାଖେ ପୁତ୍ରମାନେ ଯେପରି, ସେପରି ଦେବମାନେ ଶିଖରେ ତାଙ୍କୁ ଧାରଣ କରି ବର୍ହିସ୍ ଉପରେ ବସୁନ୍ତୁ। ହେ ଅଗ୍ନି, ସର୍ବଦିଗବ୍ୟାପୀ ବିଧଥ୍ୟ—ପବିତ୍ର ସଭା—କୁ ଅଭିଷେକ କର; ଶତ୍ରୁବଳ ଆମର ଦେବତାତା—ଦିବ୍ୟ ଭବନ—କୁ ସ୍ପର୍ଶ ନ କରୁ।
Mantra 4
ते सीषपन्त जोषमा यजत्रा ऋतस्य धाराः सुदुघा दुहानाः । ज्येष्ठं वो अद्य मह आ वसूनामा गन्तन समनसो यति ष्ठ ॥
ଋତର ମନୋହର ଧାରାମାନେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଧାଉନ୍ତୁ; ‘ସୁଦୁଘା’ ହୋଇ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ଦୁହନ୍ତୁ। ଆଜି ମନ ଏକ କରି ଆସନ୍ତୁ—ବସୁମାନଙ୍କ ଧନସମ୍ପଦର ପରମ ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ, ଆପଣମାନଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମହିମାକୁ।
Mantra 5
एवा नो अग्ने विक्ष्वा दशस्य त्वया वयं सहसावन्नास्क्राः । राया युजा सधमादो अरिष्टा यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ଏଭଳି, ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମ ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୃପା ପ୍ରକାଶ କର; ତୋ ସହିତ, ହେ ସହସାବନ୍, ଆମେ ଅକ୍ଷତ ଓ ଅଚଳ ହେଉ। ‘ରାୟ’ ସହ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ସହଧାମର ସାଧାରଣ ଆନନ୍ଦରେ, ଅରିଷ୍ଟ ରହି—ହେ ଦେବଶକ୍ତିମାନେ, ସ୍ୱସ୍ତିର ସୁସମନ୍ୱୟ ଦ୍ୱାରା ସଦା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
Frequently Asked Questions
Primarily Dyāvā-Pṛthivī (Heaven-and-Earth) are praised as the cosmic supports, while Agni is invoked to consecrate the ritual and the Gods are invited to sit on the barhis.
It asks that the sacrifice be properly established, that the divine powers attend the ritual, that hostile forces not disturb the worship, and that the community receive lasting well-being (svasti) and prosperity.
It is an image of intimate protection and support: the ritual seat (barhis) is treated like a nurturing mother, and the Gods gather closely, sustaining and blessing the rite and the sacrificer.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.