Rig Veda 7.33.14: Mandala 7, Sukta 33, Mantra 14

Sukta 7.33

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭhas)

Devata: Vasiṣṭha as priestly power; Soma-pressing complex implied (grāvan, uktha, sāman)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

उक्थभृतं सामभृतं बिभर्ति ग्रावाणं बिभ्रत्प्र वदात्यग्रे । उपैनमाध्वं सुमनस्यमाना आ वो गच्छाति प्रतृदो वसिष्ठः ॥

Transliteration

ukthá-bhṛtaṁ sā́ma-bhṛtaṁ bibharti grā́vāṇaṁ bíbhrat prá vadāty ágre | upá enam ādhvaṁ su-manasyámānā ā́ vo gacchāti pra-tṛ́do vasiṣṭháḥ ||

Translation

ସେ ଉକ୍ଥ (ସ୍ତୁତି-ହିମ୍ନ)କୁ ଧାରଣ କରେ, ଏବଂ ସାମ (ଗାନ)କୁ ମଧ୍ୟ ଧାରଣ କରେ; ଗ୍ରାବାଣ (ସୋମ-ପିଷଣର ପଥର)କୁ ଧରି ଅଗ୍ରେ ସେ ପ୍ରକଟ ଭାବେ ବାଣୀ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ। ସୁମନସ୍ୟ—ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ସମ୍ମତ ମନେ—ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସ; ପଥ-ଭେଦକ ବସିଷ୍ଠ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସୁଛନ୍ତି।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उक्थभृतम्: bearing the hymn/recitation
• उक्थभृतम्: कर्म (that which is borne/supported)
• Type: Adjective (compound)
• Root: उक्थ- (प्रातिपदिक) + √भृ (धातु) → भृत (कृदन्त, क्त)

• सामभृतम्: bearing the sāman-chants
• सामभृतम्: कर्म
• Type: Adjective (compound)
• Root: सामन्- (प्रातिपदिक) + √भृ → भृत (क्त)

• बिभर्ति: he bears / supports
• बिभर्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भृ (भरति)

• ग्रावाणम्: the pressing-stone
• ग्रावाणम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: ग्रावन्- (प्रातिपदिक)

• बिभ्रत्: bearing, carrying
• बिभ्रत्: कर्ता
• Type: Participle
• Root: √भृ → बिभ्रत् (वर्तमान कृदन्त, शतृ)

• प्र: forth, forward
• प्र: (क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग)

• वदाति: speaks, utters
• वदाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वद्

• अग्रे: in front, at the beginning
• अग्रे: अधिकरण
• Type: Noun (adverbial locative)
• Root: अग्र- (प्रातिपदिक)

• उप: near, towards
• उप: (क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• एनम्: him
• एनम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: एतद्/इदम्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक; एनद्-श्रुति)

• आध्वम्: urge (him) on / set (him) in motion
• आध्वम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √आ + √ध्वा/धू (Vedic: ‘to shake/urge on’; imperative plural form used in RV)

• सुमनस्यमानाः: being well-disposed, with good intent
• सुमनस्यमानाः: कर्ता
• Type: Participle (middle, denom.)
• Root: सु- + मनस्- (प्रातिपदिक) + √अस्/√मन्? → सुमनस्य (denom.) + यमान (शानच्)

• आ: hither, towards
• आ: (क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• वः: to you (pl.)
• वः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• गच्छाति: goes, comes
• गच्छाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √गम्

• प्रतृदः: the impeller/urging one; the goader
• प्रतृदः: कर्ता (as apposition to subject)
• Type: Noun/Agent noun
• Root: प्र- + √तृद् (‘to pierce, thrust’) → प्रतृद् (कृदन्त/नाम)

• वसिष्ठः: Vasiṣṭha
• वसिष्ठः: कर्ता
• Type: Noun (proper)
• Root: वसिष्ठ- (प्रातिपदिक; proper name)