Sukta 61

Mantra 1

इयमददाद्रभसमृणच्युतं दिवोदासं वध्र्यश्वाय दाशुषे । या शश्वन्तमाचखादावसं पणिं ता ते दात्राणि तविषा सरस्वति ॥

ସେ ଦିବୋଦାସଙ୍କୁ, ଏବଂ ଦାନଶୀଳ ବଧ୍ର୍ୟଶ୍ୱଙ୍କୁ, ଉଗ୍ର—ଋଣମୋଚକ—ବଳ ଦେଲା। ଯେ ଶାଶ୍ୱତ ଭାବେ ଟିକିଥିବା ପଣି—ଲାଭକୁ କଞ୍ଜୁସିରେ ସଞ୍ଚୟ କରୁଥିବା—କୁ ଆଘାତ କରି ପତିତ କଲା; ହେ ସରସ୍ୱତୀ, ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ତୁମ ତବିଷା (ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଶକ୍ତି)ର ଦାତ୍ରାଣି—ଦାନ-ବରଦାନ—।

Mantra 2

इयं शुष्मेभिर्बिसखा इवारुजत्सानु गिरीणां तविषेभिरूर्मिभिः । पारावतघ्नीमवसे सुवृक्तिभिः सरस्वतीमा विवासेम धीतिभिः ॥

ଏହି (ସରସ୍ୱତୀ) ନିଜ ଶୌର୍ୟ-ବଳଦ୍ୱାରା ପଦ୍ମନାଳକୁ କେହି ଉପାଡ଼ିଦେବା ପରି ଭେଦି ବାହାରିଲେ; ନିଜ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଊର୍ମି-ତରଙ୍ଗଦ୍ୱାରା ପର୍ବତମାନଙ୍କର ଶୃଙ୍ଗ-କାନ୍ଥକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଦୂରସ୍ଥ (ଅନ୍ଧକାରରୂପ) ବିଚ୍ଛେଦକୁ ନାଶ କରୁଥିବା, ଆମ ଅବସ (ସହାୟ) ପାଇଁ—ସୁବୃକ୍ତି (ଶୁଭ ସ୍ତୁତି) ଓ ଧୀତି (ପ୍ରେରିତ ଚିନ୍ତା) ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଆହ୍ୱାନ କରୁ; ତାଙ୍କୁ ସମୀପକୁ ଆଣି ଏଠାରେ ନିବାସ କରାଉ।

Mantra 3

सरस्वति देवनिदो नि बर्हय प्रजां विश्वस्य बृसयस्य मायिनः । उत क्षितिभ्योऽवनीरविन्दो विषमेभ्यो अस्रवो वाजिनीवति ॥

ହେ ସରସ୍ୱତୀ, ଦେବ-ନିନ୍ଦକମାନଙ୍କୁ ନିମ୍ନକୁ ଦମନ କର; ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ମାୟାବୀ (ଛଳୀ)ର ପ୍ରଜା ଓ ବୃଦ୍ଧିକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କର। ଜନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ପଥ ଖୋଜିଦେଲ; କଠିନ ସ୍ଥାନମାନରୁ ତୁମେ ଧାରାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରବାହିତ କରିଦେଲ, ହେ ବାଜିନୀବତୀ (ବିଜୟଶକ୍ତି-ଧାରିଣୀ)।

Mantra 4

प्र णो देवी सरस्वती वाजेभिर्वाजिनीवती । धीनामवित्र्यवतु ॥

ଆମ ପାଇଁ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ ବାଜ-ଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ, ବାଜିନୀବତୀ ହୋଇ ଆଗେଇ ଆସୁନ୍ତୁ; ଧୀମାନଙ୍କର ଅବିତ୍ରୀ (ପ୍ରେରଣାର ରକ୍ଷିକା) ହୋଇ ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ ଓ ପୋଷଣ କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 5

यस्त्वा देवि सरस्वत्युपब्रूते धने हिते । इन्द्रं न वृत्रतूर्ये ॥

ହେ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ, ଯେ କେହି ଧନହିତ ପାଇଁ—ସତ୍ୟ ଲାଭ ପାଇଁ—ତୁମକୁ ନିକଟକୁ ଡାକେ, ତାହା ପାଇଁ ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ବୃତ୍ର-ବିଜୟ ଯୁଦ୍ଧରେ (ସହାୟ ହୋଇଥିଲେ), ସେପରି ପ୍ରକାଶର ସଂଗ୍ରାମରେ ବିଜୟଦାୟିନୀ ସହାୟ ହୁଅ।

Mantra 6

त्वं देवि सरस्वत्यवा वाजेषु वाजिनि । रदा पूषेव नः सनिम् ॥

ହେ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ, ହେ ବାଜିନୀ, ବାଜ ପାଇଁ ହେଉଥିବା ସମରମାନଙ୍କରେ ତୁମେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ଏବଂ ପୂଷନ ପରି ଆମକୁ ‘ସନି’—ନିଶ୍ଚିତ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ପ୍ରାପ୍ତି—ଦାନ କର।

Mantra 7

उत स्या नः सरस्वती घोरा हिरण्यवर्तनिः । वृत्रघ्नी वष्टि सुष्टुतिम् ॥

ଏବଂ ଆମ ପାଇଁ ସେଇ ସରସ୍ୱତୀ—ଘୋର (ଅବରୋଧକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କରୀ), ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ପଥଗାମିନୀ—ବୃତ୍ରଘ୍ନୀ, ସୁଷ୍ଟୁତି (ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତୁତିଗୀତ)କୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।

Mantra 8

यस्या अनन्तो अह्रुतस्त्वेषश्चरिष्णुरर्णवः । अमश्चरति रोरुवत् ॥

ଯାହାର ସମୁଦ୍ରସଦୃଶ ଗତି ଅନନ୍ତ—ଅବାଧ, ତୀବ୍ର, ସଦା ପରିଭ୍ରମଣଶୀଳ—ଏବଂ ଯାହାର ବଳ ଗର୍ଜନମୟ ଉଛ୍ୱାସରେ ଆଗେଇଯାଏ: ସେହି ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ତେଜୋମୟ ପ୍ରବାହଶକ୍ତି ଆମ ଭିତରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁ।

Mantra 9

सा नो विश्वा अति द्विषः स्वसॄरन्या ऋतावरी । अतन्नहेव सूर्यः ॥

ଋତକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଆମ ଭଗିନୀ, ସେ ଆମକୁ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱେଷକୁ ଅତିକ୍ରମ କରାଇ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିରୋଧୀ ଶକ୍ତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରାଇ ନେଉ—ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଦିନକୁ ପ୍ରସାରିତ କରେ ଏବଂ ସଂକୋଚକୁ ଦୂର କରେ।

Mantra 10

उत नः प्रिया प्रियासु सप्तस्वसा सुजुष्टा । सरस्वती स्तोम्या भूत् ॥

ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ ଆମ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରିୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରିୟା ହେଉନ୍ତୁ—ସପ୍ତ ଭଗିନୀ-ଧାରାଯୁକ୍ତା, ସୁସମ୍ମତ ଓ ସୁପ୍ରସନ୍ନା—ଆମ ସ୍ତୋତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟା ହେଉନ୍ତୁ।

Mantra 11

आपप्रुषी पार्थिवान्युरु रजो अन्तरिक्षम् । सरस्वती निदस्पातु ॥

ଯିଏ ପୃଥିବୀର ରୂପମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ବିଶାଳ ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ପୂରଣ କରିଛି—ସେଇ ସରସ୍ୱତୀ ଆମକୁ ‘ନା’ କହୁଥିବା ନିଷେଧବାଣୀରୁ ଏବଂ ଶତ୍ରୁବାଣୀର ପ୍ରହାରରୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 12

त्रिषधस्था सप्तधातुः पञ्च जाता वर्धयन्ती । वाजेवाजे हव्या भूत् ॥

ତିନି ଆସନରେ ସ୍ଥିତ, ସପ୍ତବିଧ କ୍ରମକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା; ପଞ୍ଚବିଧ ଭବରେ ଜନ୍ମିତ, ଯିଏ ଆମ ବୃଦ୍ଧିକୁ ବଢ଼ାଏ—ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଜୟ-ପ୍ରାପ୍ତିରେ ସେ ଆମର ଆହ୍ୱାନିତ ଶକ୍ତି ହେଉନ୍ତୁ।

Mantra 13

प्र या महिम्ना महिनासु चेकिते द्युम्नेभिरन्या अपसामपस्तमा । रथ इव बृहती विभ्वने कृतोपस्तुत्या चिकितुषा सरस्वती ॥

ଯିଏ ନିଜ ମହିମାଦ୍ୱାରା ମହାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ, ନିଜ ଦ୍ୟୁତିମୟ ଶକ୍ତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ—କର୍ମରେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସରସ୍ୱତୀ; ରଥ ପରି ବିଶାଳ ଗତିଶୀଳ, ବିଶାଳ ଭବ ପାଇଁ ଗଢ଼ା, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ୍ୟ।

Mantra 14

सरस्वत्यभि नो नेषि वस्यो माप स्फरीः पयसा मा न आ धक् । जुषस्व नः सख्या वेश्या च मा त्वत्क्षेत्राण्यरणानि गन्म ॥

ହେ ସରସ୍ୱତୀ, ଆମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଗକୁ ନେଇଯାଅ; ଆମକୁ ଦୂରେ ହଂକାଇ ଦିଅନି—ତୁମ ପୋଷକ ଧାରାରେ ଆମକୁ ଆଘାତ କରନି। ଆମର ସଖ୍ୟତା ଓ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର; ତୁମଠାରୁ ଦୂରେ ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରବାହ ହୀନ ବଞ୍ଜର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆମେ ଯେନ ନ ଯାଉ।