
Sukta 6.41
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for 6.41)
Indra
Triṣṭubh (probable)
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର-ସୂକ୍ତରେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଦେବତାଙ୍କୁ କ୍ରୋଧ ବିନା ଯଜ୍ଞକୁ ଆସିବାକୁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପାଇଁ “ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବହୁଥିବା” ନବନିଷ୍ପିଷ୍ଟ ସୋମ ପାନ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି। ସୋମକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା ସଶକ୍ତିକର ବିନ୍ଦୁ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ନିବେଦନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସଂଘର୍ଷରେ ଓ ଜନଜାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି।
Mantra 1
अहेळमान उप याहि यज्ञं तुभ्यं पवन्त इन्दवः सुतासः । गावो न वज्रिन्त्स्वमोको अच्छेन्द्रा गहि प्रथमो यज्ञियानाम् ॥
ଅକ୍ରୋଧ ହୋଇ ଯଜ୍ଞ ନିକଟକୁ ଆସ; ତୋ ପାଇଁ ପିଷିତ ସୋମବିନ୍ଦୁମାନେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଯେପରି ଗାଈମାନେ ନିଜ ଘରକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେପରି, ହେ ବଜ୍ରଧାରୀ, ସିଧା ଆମ ପାଖକୁ ଆସ—ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯଜ୍ଞିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ।
Mantra 2
या ते काकुत्सुकृता या वरिष्ठा यया शश्वत्पिबसि मध्व ऊर्मिम् । तया पाहि प्र ते अध्वर्युरस्थात्सं ते वज्रो वर्ततामिन्द्र गव्युः ॥
ତୋର ସୁକୃତ ‘କାକୁତ୍’—ସୁଗଠିତ ସେଇ ଉନ୍ନତି—ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୁ ନିତ୍ୟ ମଧୁରତାର ତରଙ୍ଗ ପାନ କରୁଛୁ। ସେଇ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ତୋ ପାଇଁ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ଆଗେଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ; ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୋର ବଜ୍ର ଗବ୍ୟୁ—କିରଣ-ଧେନୁମାନଙ୍କ (ପ୍ରଭାମୟ ହେର୍ଡ) ଅନ୍ୱେଷଣ—ଦିଗକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଘୁରୁ।
Mantra 3
एष द्रप्सो वृषभो विश्वरूप इन्द्राय वृष्णे समकारि सोमः । एतं पिब हरिवः स्थातरुग्र यस्येशिषे प्रदिवि यस्ते अन्नम् ॥
ଏହି ବିନ୍ଦୁ—ବୃଷଭ, ବିଶ୍ୱରୂପ—ବଳବାନ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସୋମ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି। ହେ ହରିବଃ (ହରି-ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ଅଧିପତି), ଏହାକୁ ପାନ କର; ହେ ଉଗ୍ର, ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରୁହ—ଯାହାର ଅଧିକାର ପ୍ରଦିବି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଛି, ଏବଂ ଯାହାର ଅନ୍ନ ଏହି।
Mantra 4
सुतः सोमो असुतादिन्द्र वस्यानयं श्रेयाञ्चिकितुषे रणाय । एतं तितिर्व उप याहि यज्ञं तेन विश्वास्तविषीरा पृणस्व ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର! ସୋମ ପିଷିତ ହୋଇଛି—ଅପିଷିତଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରବଳ; ଏହି ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନୀ ପାଇଁ, ରଣ ପାଇଁ, ଅଧିକ ଶ୍ରେୟସ୍କର। ସମସ୍ତ ଅପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ଜୟ କରି ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ନିକଟେ ଆସ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆମ ଭିତରେ ତୋର ସମସ୍ତ ତବିଷୀ (ବଳଶକ୍ତି) ପୂରଣ କର।
Mantra 5
ह्वयामसि त्वेन्द्र याह्यर्वाङरं ते सोमस्तन्वे भवाति । शतक्रतो मादयस्वा सुतेषु प्रास्माँ अव पृतनासु प्र विक्षु ॥
ଆମେ ତୋତେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର; ଆମ ପାଖକୁ ଏଠାକୁ ଆସ। ତୋର ଦେହାନନ୍ଦ ପାଇଁ ସୋମ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ହେ ଶତକ୍ରତୁ! ପିଷିତ ସୋମରେ ମଦିତ ହେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷା କର।
It asks Indra to come to the sacrifice without anger, drink the freshly pressed Soma, and then give protection—especially in battles and social conflicts.
Soma is presented as the empowering offering made ready for Indra; by drinking it, Indra becomes exhilarated and is invoked to act with firm, victorious strength.
Indra can represent decisive will and courage. The hymn becomes a prayer for clarity and strength to overcome obstacles and to safeguard one’s life and community under pressure.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.