Sukta 13
Sukta 6.13
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for 6.13)
Agni
Triṣṭubh
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ସୂକ୍ତରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସେଇ ମୂଳସ୍ରୋତ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି, ଯାହାଠାରୁ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଶକ୍ତି—ସମୃଦ୍ଧି, ବିଜୟ, ବର୍ଷା ଓ ଜଳମାନଙ୍କର ନିୟମିତ ପ୍ରବାହ—ଚାରିଦିଗକୁ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ। ଏହା ଉଲ୍ଲେଖ କରେ ଯେ ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ଯଜ୍ଞଦ୍ୱାରା ବେଦୀରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚେ, ସେ ସଫଳତା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ “ଦ୍ୱାର” (ବାର) ଲାଭ କରେ—ଅନ୍ନ, ଧନ ଓ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନର ସ୍ଥିର ସମୃଦ୍ଧି ସହିତ। ଶେଷରେ ସୂକ୍ତଟି ସନ୍ତାନ, ବଂଶଧାରାର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ଓ ସୁଯଥା ଅର୍ପିତ ସ୍ତୁତିରୁ ମିଳୁଥିବା ପୂର୍ତ୍ତି (ପୂରଣ) ପାଇଁ ସିଧା ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ।
Mantras
Mantra 1
त्वद्विश्वा सुभग सौभगान्यग्ने वि यन्ति वनिनो न वयाः । श्रुष्टी रयिर्वाजो वृत्रतूर्ये दिवो वृष्टिरीड्यो रीतिरपाम् ॥
ହେ ସୁଭଗ ଅଗ୍ନି, ତୁମଠାରୁ ସମସ୍ତ ସୌଭାଗ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲରୁ ପକ୍ଷୀମାନେ ଯେପରି ଉଡ଼ି ବାହାରେ, ସେପରି ପ୍ରସରିତ ହୁଏ। ଶ୍ରୁଷ୍ଟି (ଆଜ୍ଞାପାଳକ ଶ୍ରବଣ), ରୟି (ସମୃଦ୍ଧି), ବାଜ (ବଳ/ବିଜୟ), ବୃତ୍ର-ତୂର୍ୟେ (ବୃତ୍ର ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ) ପରାକ୍ରମ; ଦିବୋ ବୃଷ୍ଟି (ଆକାଶର ବର୍ଷା), ଈଡ୍ୟ (ପୂଜ୍ୟ) ଏବଂ ଅପାଂ ରୀତି (ଜଳମାନଙ୍କର ବହୁଥିବା ଋତ-କ୍ରମ)—ଏହିସବୁ ତୁମର ଉଦ୍ଗାର।
Mantra 2
त्वं भगो न आ हि रत्नमिषे परिज्मेव क्षयसि दस्मवर्चाः । अग्ने मित्रो न बृहत ऋतस्यासि क्षत्ता वामस्य देव भूरेः ॥
ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ଭଗ ପରି—ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ରତ୍ନ-ଧନ ଆଣୁଥିବା; ସର୍ବତ୍ର ପରିଭ୍ରମଣକାରୀ ପରି ତୁମେ ବସ ଓ ଶାସନ କର, ହେ ଅଦ୍ଭୁତ-ତେଜସ୍ବୀ। ହେ ଅଗ୍ନି, ମିତ୍ର ପରି ତୁମେ ଋତର ବିଶାଳ ରକ୍ଷକ; ହେ ଦେବ, ତୁମେ ବାଞ୍ଛିତର ବିତରକ—ଭୂରି (ପ୍ରଚୁର) ସମୃଦ୍ଧିରେ।
Mantra 3
स सत्पतिः शवसा हन्ति वृत्रमग्ने विप्रो वि पणेर्भर्ति वाजम् । यं त्वं प्रचेत ऋतजात राया सजोषा नप्त्रापां हिनोषि ॥
ସେ ସତ୍ୟର ପତି; ନିଜ ଶବସା (ବଳ)ରେ ବୃତ୍ର (ଆବରଣକର୍ତ୍ତା)କୁ ହନନ କରେ। ହେ ଅଗ୍ନି, ବିପ୍ର (ପ୍ରେରିତ ଋଷି) ପଣେର୍ (ପାଣି—ବ୍ୟାପାରୀ/ଲାଭଲୋଭୀ)ଠାରୁ ବାଜ (ଶକ୍ତି-ସମୃଦ୍ଧି)କୁ ହରିନେଇଯାଏ। ଯାହାକୁ ତୁମେ, ହେ ପ୍ରଚେତ (ପୂର୍ବଜ୍ଞାତ), ଋତଜାତ, ନିଜ ରାୟାଃ (ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରବାହ)ଦ୍ୱାରା—ଅପାଂ ନପ୍ତ୍ରା (ଜଳମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନ) ସହ ଏକସାଥି—ପ୍ରେରିତ କର, ସେହିକୁ ତୁମେ ଆଗକୁ ଚାଲାଇଦିଅ।
Mantra 4
यस्ते सूनो सहसो गीर्भिरुक्थैर्यज्ञैर्मर्तो निशितिं वेद्यानट् । विश्वं स देव प्रति वारमग्ने धत्ते धान्यं पत्यते वसव्यैः ॥
ହେ ସହସୋ ସୂନୋ (ବଳର ପୁତ୍ର), ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ଗୀର୍ଭିଃ (ସ୍ତୁତିରେ), ଉକ୍ଥୈଃ (ଗାନ-ସ୍ତୋତ୍ରରେ) ଓ ଯଜ୍ଞୈଃ (ଯାଗରେ) ବେଦୀରେ ତୁମ ନିଶିତିଂ (ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାର/ଶକ୍ତି)କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ପହଞ୍ଚେ—ସେ, ହେ ଦେବ ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଦ୍ୱାର/ଅବସର ପାଏ। ସେ ଧାନ୍ୟଂ (ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ଅନ୍ନ)କୁ ଧାରଣ କରେ ଏବଂ ବସବ୍ୟୈଃ (ବସୁରୂପ ଧନ)ର ଅଧିପତି ହୁଏ—ସଜ୍ଜନଙ୍କ ନିବାସ ସମ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ପାଏ।
Mantra 5
ता नृभ्य आ सौश्रवसा सुवीराग्ने सूनो सहसः पुष्यसे धाः । कृणोषि यच्छवसा भूरि पश्वो वयो वृकायारये जसुरये ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ସହସୋ ସୂନୋ, ସେଇ ଦାନଗୁଡ଼ିକ—ସୁଶ୍ରବସା (ସୁଯଶ) ଓ ସୁବୀରା (ବୀରଶକ୍ତି)—ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଣିଦିଅ; ଯାହାକୁ ତୁମେ ପୋଷଣ କର ଓ ଆମ ଭିତରେ ସ୍ଥାପନ କର। କାରଣ ତୁମ ଶବସା (ବଳ)ରେ ତୁମେ ପଶୁମାନଙ୍କ ଝୁଣ୍ଡକୁ ବହୁଳ କର, ଓ ବୟୋ (ପକ୍ଷୀସଦୃଶ ଉଡାଣ-ଶକ୍ତି)କୁ ବଢ଼ାଅ; ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ବୃକ (ଲୁଟେରା/ବୃକ) ଓ ଅରି (ଶତ୍ରୁ)କୁ ଅତିକ୍ରମ କରାଇ, ଆଲୋକକୁ ଭକ୍ଷଣ କରୁଥିବା ଜସୁରକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରାଇ ଆଗକୁ ନେଇଯାଅ।
Mantra 6
वद्मा सूनो सहसो नो विहाया अग्ने तोकं तनयं वाजि नो दाः । विश्वाभिर्गीर्भिरभि पूर्तिमश्यां मदेम शतहिमाः सुवीराः ॥
ହେ ସହସର ସୂନୁ, ବିହାୟା—ବିସ୍ତୃତବ୍ୟାପୀ ଅଗ୍ନି, ଆମେ ତୁମ ସ୍ତୁତି ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁ; ହେ ବଳ-ସମୃଦ୍ଧିଦାତା, ଆମକୁ ସନ୍ତାନ ଓ ବଂଶବୃଦ୍ଧି ଦିଅ। ସମସ୍ତ ପ୍ରେରିତ ଗୀର୍ଭିରେ ଆମେ ପୂର୍ତ୍ତି—ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା; ଶତଗୁଣ ଊର୍ଜାବେଗ ଧାରଣ କରି, ସୁବୀର—ବୀରଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇ, ଆମେ ଆନନ୍ଦିତ ହେବା।
Frequently Asked Questions
It teaches that Agni is the living source of auspicious powers—prosperity, victory over obstacles, rain, and right order—and that sincere worship at the altar opens the way to success and wellbeing.
It highlights Agni’s vigorous, effective power: he is the sharp force in ritual and life that can overcome resistance and make offerings—and human intentions—bear fruit.
It asks for “openings” to desired outcomes, grain/food and wealth, and especially for child (toka), continuing lineage (tanaya), and overall fulfilment (pūrti).
Ask anything about Sukta 13 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
