
Sukta 5.78
Atri (Ātreya)
Ashvins (Nāsatyā)
Gāyatrī (probable; short refrain-like structure; verify against metrical count)
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଦ୍ରୁତ ଦିବ୍ୟ ଚିକିତ୍ସକ ଅଶ୍ୱିନୀ (ନାସତ୍ୟା)ଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆତୁର ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—ସୋମ ଅର୍ପଣକୁ ଶୀଘ୍ର ଆସନ୍ତୁ ଏବଂ ମୁହଁ ଫେରାନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ଏହା ପ୍ରସବକାଳୀନ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସଫଳ ପ୍ରସବ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ—ଯଥାସମୟରେ ଗର୍ଭାଶୟ ଖୋଲୁ, ମା’ ଓ ଶିଶୁ ଜୀବନ୍ତ ଓ ଅକ୍ଷତ ଭାବେ ବାହାରୁନ୍ତୁ। ସପ୍ତବଧ୍ରିଙ୍କ ଉଦ୍ଧାରର ସ୍ମୃତି-ପ୍ରସଙ୍ଗ ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କ ଚିକିତ୍ସାଶକ୍ତିକୁ ଆହୁରି ଦୃଢ଼ କରେ।
Mantra 1
अश्विनावेह गच्छतं नासत्या मा वि वेनतम् । हंसाविव पततमा सुताँ उप ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ଏଠାକୁ ଆସ; ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ମୁହଁ ଫେରାଇ ଯାଅନି। ଉଡୁଥିବା ଦୁଇ ହଂସ ପରି, ଆମ ସୁତ ସୋମର ନିକଟକୁ ଶୀଘ୍ର ଅବତର।
Mantra 2
अश्विना हरिणाविव गौराविवानु यवसम् । हंसाविव पततमा सुताँ उप ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟ, ଦୁଇ ହରିଣବର୍ଣ୍ଣ ଅଶ୍ୱ ପରି, ଚରାଗାହକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଦୁଇ ଦୀପ୍ତ ବୃଷଭ ପରି, ଦୁଇ ହଂସ ପରି ଉଡ଼ିଆସ—ପିଷ୍ଟ (ନିଚୋଡ଼ା) ସୋମ ନିକଟକୁ, ଆମ ଭିତରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଆନନ୍ଦ ନିକଟକୁ।
Mantra 3
अश्विना वाजिनीवसू जुषेथां यज्ञमिष्टये । हंसाविव पततमा सुताँ उप ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟ, ବାଜିନୀବସୂ—ବଳ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ଅଧିପତିମାନେ—ଆକାଂକ୍ଷା-ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯଜ୍ଞକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ଆସ୍ୱାଦନ କର; ଦୁଇ ହଂସ ପରି ଉଡ଼ିଆସ—ଆମ ଭିତରେ ପିଷ୍ଟ ସୋମ ନିକଟକୁ।
Mantra 4
अत्रिर्यद्वामवरोहन्नृबीसमजोहवीन्नाधमानेव योषा । श्येनस्य चिज्जवसा नूतनेनागच्छतमश्विना शंतमेन ॥
ଯେତେବେଳେ ଅତ୍ରି ଦୁଃଖରେ ପତିତ ହୋଇ ତୁମକୁ ଡାକିଲେ—ପ୍ରସବବେଦନାରେ କାନ୍ଦୁଥିବା ନାରୀ ପରି; ସେତେବେଳେ ଶ୍ୟେନ (ବାଜ) ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ନୂତନ ବେଗରେ ଆସ, ହେ ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟ, ତୁମ ସର୍ବାଧିକ ଶାନ୍ତିଦାୟକ ଶକ୍ତି ସହ।
Mantra 5
वि जिहीष्व वनस्पते योनिः सूष्यन्त्या इव । श्रुतं मे अश्विना हवं सप्तवध्रिं च मुञ्चतम् ॥
ହେ ବନସ୍ପତିର ଅଧିପତି, ଭିନ୍ନ ହୋଇ ଖୋଲ; ପକ୍କ ସମୟ ଆସିଥିବା ନାରୀ ପରି ଯୋନି ମୁକ୍ତ କରୁ। ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ମୋର ହବ ଶୁଣ; ସପ୍ତବଧ୍ରିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କର।
Mantra 6
भीताय नाधमानाय ऋषये सप्तवध्रये । मायाभिरश्विना युवं वृक्षं सं च वि चाचथः ॥
ଭୀତ ଓ କ୍ରନ୍ଦନ କରୁଥିବା ଋଷି ସପ୍ତବଧ୍ରି ପାଇଁ—ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ତୁମ ମାୟାବଳରେ ତୁମେ ବୃକ୍ଷକୁ ସନ୍ଧି-ବିସନ୍ଧି କରି, ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଡ଼ି ଓ ଭିନ୍ନ କରି ଚିରିଦେଲ, ଯେପରି ସେ ମୁକ୍ତ ହେଉ।
Mantra 7
यथा वातः पुष्करिणीं समिङ्गयति सर्वतः । एवा ते गर्भ एजतु निरैतु दशमास्यः ॥
ଯେପରି ବାତାସ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପଦ୍ମିନୀ-ସରୋବରକୁ ଆନ୍ଦୋଳିତ କରେ, ସେପରି ତୋର ଗର୍ଭ କମ୍ପି ଚଳି ବାହାରିଆସୁ—ହେ ଦଶମାସ୍ୟ—ଖୋଲା ବିସ୍ତାରକୁ।
Mantra 8
यथा वातो यथा वनं यथा समुद्र एजति । एवा त्वं दशमास्य सहावेहि जरायुणा ॥
ଯେପରି ବାତାସ ବହେ, ଯେପରି ବନ ଡୋଳେ, ଯେପରି ସମୁଦ୍ର ଉଛ୍ଛ୍ୱାସିତ ହୁଏ—ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଦଶମାସ୍ୟ (ଦଶ ମାସର), ଜରାୟୁ ସହିତ ତଳକୁ ଅବତରି ବାହାରି ଆସ।
Mantra 9
दश मासाञ्छशयानः कुमारो अधि मातरि । निरैतु जीवो अक्षतो जीवो जीवन्त्या अधि ॥
ଦଶ ମାସ ଶୟନ କରିଥିବା କୁମାର ମାତା ଉପରେ—ସେ ଜୀବନ୍ତ, ଅକ୍ଷତ ହୋଇ ବାହାରି ଆସୁ; ଜୀବନ୍ତ ମାତା ଉପରେ ଜୀବନ୍ତ ରହୁ।
The hymn praises the Aśvins (also called Nāsatyā), twin divine horsemen known in the Veda as swift healers and rescuers who respond quickly to prayers.
Its main purpose is protection and healing, with a strong focus on safe childbirth—asking that the womb open at the right time and that both mother and child remain alive and unharmed.
Saptavadhri is recalled as an example of the Aśvins’ power to free and save. By naming a past rescue, the hymn strengthens confidence that they will grant timely help again.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.