Sukta 75
Sukta 5.75
Atri (Ātreya) (traditional for RV 5.75)
Aśvinau (Nāsatyā)
Triṣṭubh (common for 5.75; verify by metrical count in critical edition)
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ପ୍ରଭାତକାଳୀନ ଆହ୍ୱାନ, ଯେଉଁଥିରେ ଅଶ୍ୱିନୌଙ୍କୁ ଡାକି ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଧନ-ବହନକାରୀ ରଥକୁ ଯଜ୍ଞକୁ ଆଣିବାକୁ ଏବଂ କବିଙ୍କ “ମଧୁର” ଆହ୍ୱାନକୁ ଶୁଣିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଉଦ୍ଧାର ଓ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ (ଯଥା ଚ୍ୟବାନ) ସ୍ମରଣ କରାଯାଇ, ଅଶ୍ୱିନମାନଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ ଚିକିତ୍ସକ ଓ ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଛି—ଯେମାନେ ପ୍ରଥମ ଆଲୋକ ସହ ଆସି ଉପାସକଙ୍କ ପାଇଁ ଶକ୍ତି, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଋତ (ଠିକ୍ ଶୃଙ୍ଖଳା)କୁ ପୁନଃନବୀକୃତ କରନ୍ତି।
Mantras
Mantra 1
प्रति प्रियतमं रथं वृषणं वसुवाहनम् । स्तोता वामश्विनावृषिः स्तोमेन प्रति भूषति माध्वी मम श्रुतं हवम् ॥
ଆପଣଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟ ରଥ ପ୍ରତି—ବଳବାନ, ବସୁ (ସମୃଦ୍ଧି) ବହନକାରୀ—ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଆପଣମାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା ଋଷି ସ୍ତୋତ୍ରଦ୍ୱାରା ନିଜ ଅର୍ପଣକୁ ଶୋଭାୟିତ କରେ। ଆନନ୍ଦବାହୀ ମୋର ମଧୁର ହବ (ଆହ୍ୱାନ) ଶୁଣନ୍ତୁ।
Mantra 2
अत्यायातमश्विना तिरो विश्वा अहं सना । दस्रा हिरण्यवर्तनी सुषुम्ना सिन्धुवाहसा माध्वी मम श्रुतं हवम् ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଶୀଘ୍ର ଆସନ୍ତୁ—ସମସ୍ତ ବାଧାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି—ମୁଁ ପୁରାତନ କାଳରୁ ଯେପରି ଡାକୁଥିଲି। ହେ ଦସ୍ରା (ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମକର୍ତ୍ତା), ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଥବାହୀ, ସୁସୁମ୍ନା (ଶୁଭ କୃପା) ଓ ସିନ୍ଧୁବାହସ (ନଦୀ-ପ୍ରବାହ ବହନକାରୀ)—ମୋର ମଧୁର ହବ (ଆହ୍ୱାନ) ଶୁଣନ୍ତୁ।
Mantra 3
आ नो रत्नानि बिभ्रतावश्विना गच्छतं युवम् । रुद्रा हिरण्यवर्तनी जुषाणा वाजिनीवसू माध्वी मम श्रुतं हवम् ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଧାରଣ କରି ଆମ ପାଖକୁ ଆସ। ହେ ରୁଦ୍ରସ୍ୱରୂପ, ସୁବର୍ଣ୍ଣପଥବାହୀ, ଅର୍ପଣକୁ ଅନୁମୋଦନ କରୁଥିବା, ହେ ବାଜିନୀବସୁ (ବଳ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ଅଧିପତି), ମୋର ମଧୁର ହ୍ୱାନକୁ ଶୁଣ।
Mantra 4
सुष्टुभो वां वृषण्वसू रथे वाणीच्याहिता । उत वां ककुहो मृगः पृक्षः कृणोति वापुषो माध्वी मम श्रुतं हवम् ॥
ହେ ବୃଷଣ୍ୱସୁ (ବୀର୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ଅଧିପତି), ତୁମ ସୁସଂଗଠିତ ସ୍ତୁତିଗୁଡ଼ିକ ରଥରେ ସ୍ଥାପିତ। ଏବଂ ଉଚ୍ଚ-ଶିଖାବାନ ଦ୍ରୁତ ମୃଗ (ଅଶ୍ୱ) ତୁମ ପାଇଁ ଦୀପ୍ତିମାନ ରୂପ ଗଢ଼େ—ମୋର ମଧୁର ହ୍ୱାନକୁ ଶୁଣ।
Mantra 5
बोधिन्मनसा रथ्येषिरा हवनश्रुता । विभिश्च्यवानमश्विना नि याथो अद्वयाविनं माध्वी मम श्रुतं हवम् ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଜାଗ୍ରତ-ମନସ୍କ, ରଥମାର୍ଗରେ ଦ୍ରୁତ, ହ୍ୱାନ-ଶ୍ରୋତା—ତୁମ ଶକ୍ତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଚ୍ୟବାନକୁ, ଅଦ୍ୱୟାବିନ (ଅଖଣ୍ଡ)କୁ, ଯଥାସ୍ଥିତିରେ ସ୍ଥାପନ କର। ମୋର ମଧୁର ହ୍ୱାନକୁ ଶୁଣ।
Mantra 6
आ वां नरा मनोयुजोऽश्वासः प्रुषितप्सवः । वयो वहन्तु पीतये सह सुम्नेभिरश्विना माध्वी मम श्रुतं हवम् ॥
ହେ ନରା (ଅଶ୍ୱିନୌ), ମନୋଯୁକ୍ତ ତୁମ ଅଶ୍ୱମାନେ—ପ୍ରୁଷିତ (ଉର୍ଜାଦାୟକ ରସ/ଶିଶିର)ରେ ଟପଟପ କରୁଥିବା—ପାନାର୍ଥେ ତୁମକୁ ଶୀଘ୍ର ବହନ କରୁନ୍ତୁ, ସୁମ୍ନ (ମଙ୍ଗଳମୟ କୃପା) ସହିତ। ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ମୋର ମାଧ୍ୱୀ (ମଧୁର) ହବ ଶୁଣ।
Mantra 7
अश्विनावेह गच्छतं नासत्या मा वि वेनतम् । तिरश्चिदर्यया परि वर्तिर्यातमदाभ्या माध्वी मम श्रुतं हवम् ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ହେ ନାସତ୍ୟୌ, ଏଠାକୁ ଆସ; ଆମଠାରୁ ମୁହଁ ଫେରାନି। ପଥ ତିର୍ୟକ ଭାବେ ଅଟକି ଶତ୍ରୁ ଚଳନରେ ଚାରିଦିଗରୁ ଘେରା ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଅଦାଭ୍ୟ (ଅଜେୟ)ମାନେ, ଆସ—ମୋର ମାଧ୍ୱୀ (ମଧୁର) ହବ ଶୁଣ।
Mantra 8
अस्मिन्यज्ञे अदाभ्या जरितारं शुभस्पती । अवस्युमश्विना युवं गृणन्तमुप भूषथो माध्वी मम श्रुतं हवम् ॥
ଏହି ଯଜ୍ଞରେ, ହେ ଅଦାଭ୍ୟ (ଅଜେୟ) ଅଶ୍ୱିନୌ, ହେ ଶୁଭସ୍ପତୀ (ଶୋଭା/ତେଜସ୍ର ଅଧିପତିମାନେ), ଆଶ୍ରୟ ଚାହୁଁଥିବା ଏବଂ ସ୍ତୁତି ଗାଉଥିବା ଜରିତାର (ସ୍ତୋତା)ଙ୍କ ନିକଟକୁ ତୁମେ ଆସି ତାଙ୍କୁ ସବଳ କର। ମୋର ମାଧ୍ୱୀ (ମଧୁର) ହବ ଶୁଣ।
Mantra 9
अभूदुषा रुशत्पशुराग्निरधाय्यृत्वियः । अयोजि वां वृषण्वसू रथो दस्रावमर्त्यो माध्वी मम श्रुतं हवम् ॥
ଉଷା ଉଦିତ ହୋଇଛି—ପ୍ରକାଶର ଦୀପ୍ତ ‘ପଶୁ’ (କିରଣ-ଗୋ) ସହ ରୁଶତ୍ ଭାବେ; ଏବଂ ଋତୁଯୋଗ୍ୟ (ଋତ୍ୱିୟ) ଅଗ୍ନି ଅନ୍ତରେ ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ ହୋଇଛି। ହେ ବୃଷଣ୍ୱସୂ, ବଳବାନ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ଅଶ୍ୱିନୌ, ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରଥ ଯୋଜିତ—ହେ ଦସ୍ରା, ଅମର୍ତ୍ୟ—ମଧୁମୟ ଆନନ୍ଦ ସହ ଆସ; ଯଥାବିଧି ଉଚ୍ଚାରିତ ମୋ ହବନ-ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣ।
Frequently Asked Questions
They are the twin divine helpers of the Rig Veda—swift, youthful chariot-riders linked with dawn—famous for healing, rescue, and restoring strength and well-being.
The phrase emphasizes a sweet, pleasing invocation meant to draw the Aśvins quickly to the rite; it also suggests a blessing-bringing speech that delights the gods and benefits the worshiper.
Cyavāna is remembered as someone the Aśvins “set right” or renewed; mentioning him highlights their power to restore youth, health, and wholeness—what the sacrificer seeks in the present.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.