Rig Veda Sukta 55
Mandala 5Sukta 5510 Mantras

Sukta 55

Sukta 5.55

Rishi

Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for Mandala 5 Atri hymns; specific verse-level attribution follows the sukta)

Devata

Maruts

Chandas

Triṣṭubh (probable; refrain-like cadence appears through the sukta)

ଏହି ସୂକ୍ତରେ ମରୁତମାନଙ୍କୁ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସୁସଜ୍ଜିତ ଝଡ଼-ଦେବତା ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ସେମାନେ ସୁଯୋଜିତ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚାଲନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ରଥ ଶୁଭ ପଥରେ ଗତି କରେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁତା ଓ ଅନର୍ଥକୁ ଦୂର କରିବାକୁ, ଉପାସକମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତମତର (vasyaḥ) ଦିଗକୁ ନେଇଯିବାକୁ, ଏବଂ ଆହୁତି ଗ୍ରହଣ କରି ସମୁଦାୟକୁ ପ୍ରଚୁରତା (rayi) ଓ କୁଶଳ ଦେବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି।

Mantras

Mantra 1

प्रयज्यवो मरुतो भ्राजदृष्टयो बृहद्वयो दधिरे रुक्मवक्षसः । ईयन्ते अश्वैः सुयमेभिराशुभिः शुभं यातामनु रथा अवृत्सत ॥

ଅଗ୍ରଯଜ୍ଞରେ ଯୋଗ୍ୟ ମରୁତମାନେ, ଦୀପ୍ତ ବାଣ/ଭାଲାଧାରୀ, ବିଶାଳ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବକ୍ଷସ୍ଥଳଧାରୀ, ସୁଯୋଜିତ ଅତିଶୀଘ୍ର ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହ ଗତି କରନ୍ତି। ଆପଣମାନଙ୍କ ରଥ ଶୁଭ ପଥକୁ ଅନୁସରି—ଅନ୍ତର୍ଗତ କଲ୍ୟାଣ ଦିଗକୁ—ଗୁଡ଼ିଗୁଡ଼ି ଆଗେଇଯାଉ।

Mantra 2

स्वयं दधिध्वे तविषीं यथा विद बृहन्महान्त उर्विया वि राजथ । उतान्तरिक्षं ममिरे व्योजसा शुभं यातामनु रथा अवृत्सत ॥

ହେ ବିଶାଳ ଓ ମହାନ ମରୁତମାନେ, ଆପଣମାନେ ସ୍ୱୟଂ ନିଜ ତବିଷୀ (ଶକ୍ତି)କୁ ଏମିତି ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି ଯେ ତାହା ପ୍ରକଟ ହୁଏ; ଆପଣମାନେ ବିଶାଳ ପ୍ରସାରରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି। ନିଜ ବଳରେ ଆପଣମାନେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ମାପି ବିନ୍ୟାସ କରନ୍ତି। ଆପଣମାନଙ୍କ ରଥ ଶୁଭ ପଥକୁ ଅନୁସରି ଗୁଡ଼ିଗୁଡ଼ି ଆଗେଇଯାଉ।

Mantra 3

साकं जाताः सुभ्वः साकमुक्षिताः श्रिये चिदा प्रतरं वावृधुर्नरः । विरोकिणः सूर्यस्येव रश्मयः शुभं यातामनु रथा अवृत्सत ॥

ଏକସାଥି ଜନ୍ମିତ ଓ ଏକସାଥି ପୋଷିତ, ସୁରୂପ ମରୁତମାନେ, ହେ ନରମାନେ, ଶ୍ରୀ (ଦୀପ୍ତି/ଶୋଭା) ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସଦା ଆଗକୁ ବଢ଼ି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣମାନଙ୍କ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ଆପଣମାନଙ୍କ ରଥ ଶୁଭ ପଥକୁ ଅନୁସରି ଗୁଡ଼ିଗୁଡ଼ି ଆଗେଇଯାଉ।

Mantra 4

आभूषेण्यं वो मरुतो महित्वनं दिदृक्षेण्यं सूर्यस्येव चक्षणम् । उतो अस्माँ अमृतत्वे दधातन शुभं यातामनु रथा अवृत्सत ॥

ହେ ମରୁତମାନେ, ତୁମ ମହିମା ଆରାଧ୍ୟ—ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପରି ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଇଚ୍ଛନୀୟ। ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ଅମୃତତ୍ୱରେ ସ୍ଥାପିତ କର। ଶୁଭ ପଥକୁ ଅନୁସରି ତୁମ ରଥମାନେ ଅଗ୍ରସର ହେଉନ୍ତୁ।

Mantra 5

उदीरयथा मरुतः समुद्रतो यूयं वृष्टिं वर्षयथा पुरीषिणः । न वो दस्रा उप दस्यन्ति धेनवः शुभं यातामनु रथा अवृत्सत ॥

ହେ ମରୁତମାନେ, ତୁମେ ସମୁଦ୍ରର ଗଭୀରତାରୁ ଜଳକୁ ଉଠାଅ; ତୁମେ ପୁରୀଷିଣଃ—ଅତିପ୍ରଚୁର ସମୃଦ୍ଧିଯୁକ୍ତ—ବର୍ଷାକୁ ବର୍ଷାଅ। ହେ ଅଦ୍ଭୁତ ଦସ୍ରମାନେ, ପୋଷକ ଧେନବଃ (ଧାରାମାନେ) ତୁମକୁ କେବେ ବି ଅଭାବ କରେନାହିଁ। ଶୁଭ ପଥକୁ ଅନୁସରି ତୁମ ରଥମାନେ ଅଗ୍ରସର ହେଉନ୍ତୁ।

Mantra 6

यदश्वान्धूर्षु पृषतीरयुग्ध्वं हिरण्ययान्प्रत्यत्काँ अमुग्ध्वम् । विश्वा इत्स्पृधो मरुतो व्यस्यथ शुभं यातामनु रथा अवृत्सत ॥

ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ରଥର ଧୂର୍ଷୁ (ଦଣ୍ଡ/ଧୁର)ରେ ଚିତ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ପୃଷତୀ (ମାଦା ଘୋଡ଼ି)ମାନଙ୍କୁ ଯୋଗାଇ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାର ବାନ୍ଧିଲ, ସେତେବେଳେ ହେ ମରୁତମାନେ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ବିରୋଧକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲ। ଶୁଭ ପଥକୁ ଅନୁସରି ତୁମ ରଥମାନେ ଅଗ୍ରସର ହେଉନ୍ତୁ।

Mantra 7

न पर्वता न नद्यो वरन्त वो यत्राचिध्वं मरुतो गच्छथेदु तत् । उत द्यावापृथिवी याथना परि शुभं यातामनु रथा अवृत्सत ॥

ହେ ମରୁତମାନେ! ନ ପର୍ବତ, ନ ନଦୀ—ତୁମମାନଙ୍କୁ ରୋକିପାରେ; ଯେଉଁଠି ତୁମେ ପଥକୁ ଚିହ୍ନିଥାଅ, ସେଠି ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ଯାଅ। ତୁମେ ଦ୍ୟାବା–ପୃଥିବୀ (ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ)କୁ ମଧ୍ୟ ପରିଭ୍ରମଣ କର। ତୁମ ରଥମାନେ ଶୁଭ ପଥକୁ ଅନୁସରି ଆଗେଇ ଗଡ଼ୁନ୍ତୁ।

Mantra 8

यत्पूर्व्यं मरुतो यच्च नूतनं यदुद्यते वसवो यच्च शस्यते । विश्वस्य तस्य भवथा नवेदसः शुभं यातामनु रथा अवृत्सत ॥

ହେ ମରୁତମାନେ! ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ପୂର୍ବତନ, ଯାହା ନୂତନଜାତ; ହେ ବସୁମାନେ! ଯାହା ନବ ଉତ୍ସାହର ଭଳି ଉଦ୍‌ୟତ ହୁଏ, ଏବଂ ଯାହା ଘୋଷିତ ହୋଇ ଗାୟିତ ହୁଏ—ସେ ସମସ୍ତର ତୁମେ ସଦା ନବୀନ ଜ୍ଞାତା (ନବେଦସଃ) ଅଟ। ତୁମ ରଥମାନେ ଶୁଭ ପଥକୁ ଅନୁସରି ଆମ ପାଖକୁ ମୁହଁ ଫେରାଉନ୍ତୁ।

Mantra 9

मृळत नो मरुतो मा वधिष्टनास्मभ्यं शर्म बहुलं वि यन्तन । अधि स्तोत्रस्य सख्यस्य गातन शुभं यातामनु रथा अवृत्सत ॥

ହେ ମରୁତମାନେ! ଆମ ପ୍ରତି କୃପା କର; ଆମକୁ ନ ହତ୍ୟା କର। ଆମ ପାଇଁ ବିଶାଳ ଶରଣ ଓ ଶାନ୍ତି ପ୍ରସାର କର। ଆମ ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ସଖ୍ୟତାର ଉପରେ ଅଧିଷ୍ଠାନ ନିଅ; ତୁମ ରଥମାନେ ଶୁଭ ପଥକୁ ଅନୁସରି ଆମ ପାଖକୁ ମୁହଁ ଫେରାଉନ୍ତୁ।

Mantra 10

यूयमस्मान्नयत वस्यो अच्छा निरंहतिभ्यो मरुतो गृणानाः । जुषध्वं नो हव्यदातिं यजत्रा वयं स्याम पतयो रयीणाम् ॥

ହେ ମରୁତମାନେ, ଆମେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିବାବେଳେ ଆମକୁ ଶ୍ରେୟସ୍କର (ବସ୍ୟସ) ପଥକୁ ନେଇଯାଅ; ସଙ୍କୋଚ ଓ ହାନିରୁ ଦୂରେ କର। ହେ ଯଜତ୍ରମାନେ, ଆମ ହବ୍ୟଦାତି (ଅର୍ପଣ-ଭେଟ) ଗ୍ରହଣ କର; ଯେପରି ଆମେ ରୟି—ସମୃଦ୍ଧିର ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଧି—ର ଅଧିପତି ହେବୁ।

Frequently Asked Questions

The Maruts are a group of powerful storm deities—radiant, swift, and well-armed—who protect, energize, and scatter obstacles. They are often linked with Indra and the forces of wind and thunder.

The hymn asks the Maruts to drive away hostility and harm, to guide the worshippers toward what is better (vasyaḥ), and to grant abundance and strength (rayi).

Rayi means “plenitude” or “wealth,” including material prosperity, strength, and supportive resources. In a deeper sense it also suggests fullness of life and flourishing.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App