Sukta 34
Sukta 5.34
Atri (Ātreya tradition; Mandala 5 is predominantly attributed to the Atris)
Indra (with ritual actions of Soma pressing; Indra as brahma-vāhas, bearer of the Word)
Trishtubh (likely; RV 5.34 is predominantly Triṣṭubh)
RV 5.34 ହେଉଛି ଅତ୍ରିଙ୍କ ଏକ ସୂକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ସୋମ-ପୀଡନ ମାଧ୍ୟମରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଅଜାତଶତ୍ରୁ (“ଶତ୍ରୁତାକୁ ଜନ୍ମ ନଦେଇଥିବା”) ଓ ବ୍ରହ୍ମ-ବାହସ (“ବାଣୀ/ବ୍ରହ୍ମର ବାହକ”) ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି। ଏହା ଶିଷ୍ଟ, ଆହୁତିଦାନକାରୀ ପୀଡକମାନଙ୍କୁ ଅପୀଡକମାନଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରତିବିରୋଧରେ ଦେଖାଏ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସେଇ ଶକ୍ତି ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ ଯିଏ ଋତ/ବିଶ୍ୱ-କ୍ରମକୁ ଗତିରେ ଆଣେ, ବାଧାଦାୟକ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରେ, ଏବଂ ଯଜ୍ଞକୁ ବିଜୟ ଓ ବୃଦ୍ଧି ଦିଗକୁ ଆଗେଇ ନେଇଯାଏ।
Mantras
Mantra 1
अजातशत्रुमजरा स्वर्वत्यनु स्वधामिता दस्ममीयते । सुनोतन पचत ब्रह्मवाहसे पुरुष्टुताय प्रतरं दधातन ॥
ସ୍ୱଧା (ସ୍ୱ-ନିୟମ)ର ଅନୁସରଣରେ ଚାଲ; ହେ ଅଜରା, ସ୍ୱର୍ବତୀ—ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଆଲୋକରେ ସମୃଦ୍ଧ ଶକ୍ତି, ‘ଅଜାତଶତ୍ରୁ’ ଭାବେ ପରିଚିତ ଅଦ୍ଭୁତ-କର୍ତ୍ତା (ଦସ୍ମ)ଙ୍କ ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହୁଅ। ସୋମକୁ ପିଷ, ପାକ କର; ବ୍ରହ୍ମବାହସେ—ବାକ୍/ବ୍ରହ୍ମକୁ ବହନ କରୁଥିବା, ପୁରୁଷ୍ଟୁତ—ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ ଦ୍ରୁତ ଅଗ୍ରପ୍ରେରଣା ସ୍ଥାପନ କର।
Mantra 2
आ यः सोमेन जठरमपिप्रतामन्दत मघवा मध्वो अन्धसः । यदीं मृगाय हन्तवे महावधः सहस्रभृष्टिमुशना वधं यमत् ॥
ଯେ ସୋମଦ୍ୱାରା ନିଜ ଜଠରକୁ ପୂରଣ କରି, ମଧୁର ଅନ୍ଧସ (ରସ)ରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ—ସେଇ ଦାନଶୂର ମଘବା—ଯେତେବେଳେ ପ୍ରତିରୋଧୀ ‘ମୃଗ’କୁ ହନନ କରିବା ପାଇଁ ସହସ୍ରଧାର ଶସ୍ତ୍ର ଖୋଜିଲେ, ସେତେବେଳେ ଉଶନା ଋଷି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସେଇ ବଧ-ଶକ୍ତିକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିଦେଲେ।
Mantra 4
यस्यावधीत्पितरं यस्य मातरं यस्य शक्रो भ्रातरं नात ईषते । वेतीद्वस्य प्रयता यतंकरो न किल्बिषादीषते वस्व आकरः ॥
ଯିଏ ପିତାକୁ ଓ ମାତାକୁ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ କଲା, ଏବଂ ଯାହାର ସମ୍ମୁଖରେ ଭାଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିରୋଧ କରି ଠିଆ ହୁଏନାହିଁ—ସେଇ ଏହି ସତ୍ତାର ଆଗକୁ ଚାପିଦିଆଯାଇଥିବା ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଜାଣେ। ଯିଏ ଆତ୍ମାର ପ୍ରୟାସକୁ ସଂଯମିତ କରି ଯୋଗେ, ସେ ଦୋଷାରୋପଣକୁ ଭୟ କରେନାହିଁ; ସେ ବସୁମାନଙ୍କର ଖଣି, ସମୃଦ୍ଧିର ଆକର ହୁଏ।
Mantra 5
न पञ्चभिर्दशभिर्वष्ट्यारभं नासुन्वता सचते पुष्यता चन । जिनाति वेदमुया हन्ति वा धुनिरा देवयुं भजति गोमति व्रजे ॥
ପାଞ୍ଚ କିମ୍ବା ଦଶ ଦ୍ୱାରା ସେ କେବଳ ଏକ ଧରାପକଡ଼ ମାତ୍ର ଚାହେନାହିଁ; ଅସୁନ୍ୱତ (ସୋମ ନ ପିଷୁଥିବା) ସହ ସେ ସଙ୍ଗ କରେନାହିଁ—ବାହ୍ୟରେ ପୁଷ୍ଟ ଥିବା ସହିତ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ସେ ବେଦ/ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଜୟ କରେ—ନଚେତ୍ ସେଇ ଧୁନି (ଚାଳକ ବଳ) ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରି ଢାଳିଦିଏ; ଏବଂ ଦେବୟୁ (ଦେବକୁ ଖୋଜୁଥିବା)କୁ ବ୍ରଜରେ ଗୋମତୀ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗୋଧନ ବଣ୍ଟିଦିଏ।
Mantra 6
वित्वक्षणः समृतौ चक्रमासजोऽसुन्वतो विषुणः सुन्वतो वृधः । इन्द्रो विश्वस्य दमिता विभीषणो यथावशं नयति दासमार्यः ॥
ଭେଦକ କୌଶଳରେ, ଋତୁମାନଙ୍କ ସନ୍ଧିରେ ସେ ଚକ୍ରକୁ ଗତିମାନ କଲା—ଅସୁନ୍ୱତ (ନ ପିଷୁଥିବା)ଠାରୁ ପୃଥକ, ସୁନ୍ୱତ (ପିଷୁଥିବା)ର ବୃଦ୍ଧିକର। ଇନ୍ଦ୍ର ସର୍ବର ଦମିତା, ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ; ସେ ଦାସ (ଅନ୍ଧ ସେବକ ସ୍ୱଭାବ)କୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାମତେ ନୟନ କରେ, ଏବଂ ଆର୍ୟ (ଉନ୍ନତ ପ୍ରୟାସୀ) ଶକ୍ତି ଆଗକୁ ବଢ଼େ।
Mantra 7
समीं पणेरजति भोजनं मुषे वि दाशुषे भजति सूनरं वसु । दुर्गे चन ध्रियते विश्व आ पुरु जनो यो अस्य तविषीमचुक्रुधत् ॥
ସେ ପଣିଠାରୁ ଅନ୍ୱେଷକ ପାଇଁ ସଞ୍ଚିତ ଭୋଜନ-ଆନନ୍ଦକୁ ହଂକାଇ ନେଇଯାଏ; ଦାତାଙ୍କୁ ସୁନର—ବଳବାନ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ—ବସୁ ବଣ୍ଟନ କରେ। ଦୁର୍ଗମ ପଥରେ ମଧ୍ୟ ସମଗ୍ର ଜନସମୂହ ଧାରିତ ରହେ—ଯେ କେହି ତାହାର ତବିଷୀ (ପରାକ୍ରମଶକ୍ତି) ପ୍ରତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇନାହିଁ।
Mantra 8
सं यज्जनौ सुधनौ विश्वशर्धसाववेदिन्द्रो मघवा गोषु शुभ्रिषु । युजं ह्यन्यमकृत प्रवेपन्युदीं गव्यं सृजते सत्वभिर्धुनिः ॥
ଯେତେବେଳେ ମଘବା ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଶ୍ୱଶର୍ଧସାବ—ସମସ୍ତ ସେନାସହିତ—ଶୁଭ୍ର ଗୋ (କିରଣ) ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ସୁଧନ ଜନସମୂହକୁ ଚିହ୍ନିଲେ, ସେ ଏକକୁ ଅନ୍ୟର ଯୁଗସାଥୀ କଲେ। ଧୁନି—ହଂକାଇ କମ୍ପାଇବାଳା—ନିଜ ସତ୍ୱମାନେ ଦ୍ୱାରା ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଦୀପ୍ତ ଗବ୍ୟ (କିରଣ-ଧେନୁ)କୁ ମୁକ୍ତ କରେ।
Mantra 9
सहस्रसामाग्निवेशिं गृणीषे शत्रिमग्न उपमां केतुमर्यः । तस्मा आपः संयतः पीपयन्त तस्मिन्क्षत्रममवत्त्वेषमस्तु ॥
ମୁଁ ସହସ୍ରସାମ ଅଗ୍ନିବେଶିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ—ଶତ୍ରୁଜୟୀ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଆର୍ୟ ଅନ୍ୱେଷକଙ୍କ ଅନୁପମ କେତୁ (ଧ୍ୱଜ-ଚିହ୍ନ)। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସଂୟତ ଆପଃ (ଜଳ) ପୂର୍ଣ୍ଣତାରେ ପୁଷ୍ଟ ହେଉ; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷତ୍ର (ସ୍ୱରାଜ୍ୟ-ବଳ) ଅମବତ୍ତ୍ୱେ—ପ୍ରବଳ ତେଜରେ—ବିକଶିତ ହେଉ।
Frequently Asked Questions
It is a Soma-ritual hymn calling Indra to the offering, praising him as the power that turns mantra and sacrifice into victory, strength, and right order.
Because the hymn ties spiritual and social success to disciplined ritual effort: those who press and offer are strengthened, while neglect of the offering represents inertia or refusal of sacred order.
It presents Indra as the bearer and carrier of brahman—i.e., the inspired Word/mantra—so the hymn suggests that true speech and right offering become effective power through him.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.