Rig Veda 5.10.4 — Mandala 5, Sukta 10, Mantra 4

Sukta 5.10

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

ये अग्ने चन्द्र ते गिरः शुम्भन्त्यश्वराधसः । शुष्मेभिः शुष्मिणो नरो दिवश्चिद्येषां बृहत्सुकीर्तिर्बोधति त्मना ॥

Transliteration

yé agne candra té gíraḥ śumbhánty áśva-rādhasaḥ | śúṣmebhiḥ śuṣmíṇo náro diváś cid yéṣāṃ bṛhát-su-kīrtír bódhati tmánā ||

Translation

ହେ ଅଗ୍ନି, ଯେମାନଙ୍କର ଚନ୍ଦ୍ର (ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ) ଗିରଃ (ବାଣୀ) ତୁମକୁ ଶୋଭାୟିତ କରେ—ଅଶ୍ୱରାଧସଃ (ଦ୍ରୁତ ଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ)—ସେଇ ଶୁଷ୍ମିଣଃ (ବଳବାନ) ନରମାନେ ନିଜ ଶୁଷ୍ମଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୟଂ ଏକ ବିଶାଳ ଓ ଉଦାତ୍ତ କୀର୍ତ୍ତିକୁ ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତି, ଦିବରୁ ଆସିଥିବା ପରି।

Word by Word

• ये: who (those who)
• ये: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (sarvanāma-prātipadika)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: (Sambodhana)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (prātipadika)

• चन्द्र: bright, shining
• चन्द्र: (Sambodhana)
• Type: Adjective
• Root: चन्द्र (prātipadika)

• ते: your
• ते: Sambandha (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (sarvanāma-prātipadika)

• गिरः: songs, hymns
• गिरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: गिर् (स्त्री; prātipadika)

• शुम्भन्ति: adorn, make splendid
• शुम्भन्ति: (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: शुभ् (धातु)

• अश्वराधसः: having horse-gifts / bringing horse-bounty
• अश्वराधसः: Kartā (as qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अश्व-राधस् (समास; prātipadika)

• शुष्मेभिः: with powers, with mights
• शुष्मेभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: शुष्म (prātipadika)

• शुष्मिणः: mighty, vigorous
• शुष्मिणः: Kartā (as qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शुष्मिन् (prātipadika)

• नरः: men, heroes
• नरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: नर (prātipadika)

• दिवः: of heaven
• दिवः: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: दिव् (स्त्री; prātipadika)

• चित्: even
• चित्: (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (avyaya)

• येषाम्: of whom
• येषाम्: Sambandha (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (sarvanāma-prātipadika)

• बृहत्सुकीर्तिः: great good-fame, lofty renown
• बृहत्सुकीर्तिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: बृहत्-सुकीर्ति (समास; prātipadika)

• बोधति: awakens, becomes manifest
• बोधति: (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: बुध् (धातु)

• त्मना: by itself, of its own accord
• त्मना: Karaṇa / Hetu (instrumental: “of itself, by itself”)
• Type: Noun
• Root: त्मन् (prātipadika; Vedic instr. of आत्मन्)