Sukta 43
Sukta 4.43
Vāmadeva Gautama (Mandala 4 core attribution)
Aśvinau (hymn 4.43 is to the Aśvins); this opening verse seeks the right divine hearer/acceptor
Triṣṭubh (probable for RV 4.43; confirmation requires scan)
ବାମଦେବଙ୍କ ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଦିବ୍ୟ ଯମଜ ଚିକିତ୍ସକ ଓ ଶୀଘ୍ର ଉଦ୍ଧାରକ ଅଶ୍ୱିନୌଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—କବିଙ୍କ “ଦିବ୍ୟ ବାଣୀ”କୁ ଶୁଣି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଡାକିଲେ ସବୁଠାରୁ ନିକଟ ପଥରେ ଆସନ୍ତୁ। ତାଙ୍କ ଆଗମନର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅତୁଳ ଦୀପ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଗାୟକ ଓ ତାଙ୍କ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ରକ୍ଷା, ମଧୁମୟ ସହାୟତା ଓ ଜୀବନଦାୟକ କୃପାକୁ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ।
Mantras
Mantra 1
क उ श्रवत्कतमो यज्ञियानां वन्दारु देवः कतमो जुषाते । कस्येमां देवीममृतेषु प्रेष्ठां हृदि श्रेषाम सुष्टुतिं सुहव्याम् ॥
କିଏ ସତ୍ୟରେ ଶୁଣିବ? ଯଜ୍ଞାର୍ହ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଆମ ବନ୍ଦନାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବ? ଅମୃତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରିୟ ଏହି ଦେବୀ ବାକ୍ (ବାଣୀ)କୁ—ସୁରୂପ ସ୍ତୁତି, ସୁହବ୍ୟ (ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ପଣ)ରେ ସମୃଦ୍ଧ—ଆମେ କାହାର ହୃଦୟରେ ସ୍ଥାପନ କରିବୁ?
Mantra 2
को मृळाति कतम आगमिष्ठो देवानामु कतमः शम्भविष्ठः । रथं कमाहुर्द्रवदश्वमाशुं यं सूर्यस्य दुहितावृणीत ॥
କିଏ ମୋକ୍ଷର ଆଶ୍ୱାସ ଦେଉଛି? ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ସବୁଠାରୁ ନିକଟରେ ଆସୁଥାଏ, କିଏ ସବୁଠାରୁ ମଙ୍ଗଳକାରୀ? ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହ ଅତିଶୀଘ୍ର ସେ ରଥ କେଉଁଟି—ଯାହାକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦୁହିତା (ଉଷା) ବାଛିଥିଲା—ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଆହ୍ୱାନରେ ଆସ?
Mantra 3
मक्षू हि ष्मा गच्छथ ईवतो द्यूनिन्द्रो न शक्तिं परितक्म्यायाम् । दिव आजाता दिव्या सुपर्णा कया शचीनां भवथः शचिष्ठा ॥
ହଁ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଦିନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶୀଘ୍ର ଗତିରେ ଆସୁଛ—ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପିଥିବା ପ୍ରତିରୋଧକୁ ଘେରି ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି ସହ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ। ଦିବରୁ ଜନ୍ମିତ, ଦିବ୍ୟ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ (ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷୀ-ପଙ୍ଖ ଧାରୀ) ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, କେଉଁ ଉପାୟରେ ତୁମ ଶଚୀ (କାର୍ଯ୍ୟକୁଶଳ ଶକ୍ତି) ସର୍ବାଧିକ ହୋଇ ‘ଶଚିଷ୍ଠା’ ହୁଏ?
Mantra 4
का वां भूदुपमातिः कया न आश्विना गमथो हूयमाना । को वां महश्चित्त्यजसो अभीक उरुष्यतं माध्वी दस्रा न ऊती ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ତୁମର ସର୍ବନିକଟ ମାପ/ମାନ (ଉପମାତି) କ’ଣ ଥିଲା? ଏବଂ ଆହ୍ୱାନ କରାଗଲେ ତୁମେ କେଉଁ ପଥରେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ? ମହା ତେଜସ୍ୱିତାରେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ନିକଟକୁ କିଏ ଆସିପାରିବ? ହେ ଦସ୍ରା (ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମକର୍ତ୍ତା), ମଧୁମୟ ସହାୟତାରେ ଆମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ରକ୍ଷା କର; ଆମର ଊତି ହୁଅ।
Mantra 5
उरु वां रथः परि नक्षति द्यामा यत्समुद्रादभि वर्तते वाम् । मध्वा माध्वी मधु वां प्रुषायन्यत्सीं वां पृक्षो भुरजन्त पक्वाः ॥
ବିସ୍ତୃତ ଅଟେ ତୁମ ରଥ; ସେ ଦ୍ୟାମ୍ (ଆକାଶ) କୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ପରିଭ୍ରମଣ କରେ, ଯେତେବେଳେ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ସମୁଦ୍ରରୁ ଫେରି ତୁମ ପାଖକୁ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଏ। ମଧୁରେ—ମାଧ୍ୱୀ ମଧୁରତାରେ—ତୁମ ଆନନ୍ଦ ବର୍ଷା ପରି ଝରେ, ଯେତେବେଳେ ପକ୍ୱ ପୋଷଣ (ପୃକ୍ଷଃ) ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ଭାବେ ଢାଳାଯାଏ।
Mantra 6
सिन्धुर्ह वां रसया सिञ्चदश्वान्घृणा वयोऽरुषासः परि ग्मन् । तदू षु वामजिरं चेति यानं येन पती भवथः सूर्यायाः ॥
ସିନ୍ଧୁ (ନଦୀ-ସମୁଦ୍ର) ରସରେ ତୁମ ଅଶ୍ୱିନ୍ଦ୍ୱୟର ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କୁ ରସ-ମାଧୁର୍ୟରେ ସିଞ୍ଚେ; ଘୃଣା—ପ୍ରକାଶମୟ ଉଷ୍ମାରେ—ଅରୁଷ (ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ) ପକ୍ଷୀମାନେ ଚାରିଦିଗେ ଗତି କରନ୍ତି। ସେଇ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମର ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ଯାନପଥ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସୂର୍ୟା—ପ୍ରକାଶମୟ ବଧୂ—ଙ୍କ ପତି ଓ ସହଚର ହୁଅ।
Mantra 7
इहेह यद्वां समना पपृक्षे सेयमस्मे सुमतिर्वाजरत्ना । उरुष्यतं जरितारं युवं ह श्रितः कामो नासत्या युवद्रिक् ॥
ଏଠି ଏଠି, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ତୁମ ଏକତ୍ୱ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ, ସେଇ ଆମ ପାଇଁ ବାଜରତ୍ନା—ବଳସମୃଦ୍ଧ—ସୁମତି ହେଉ। ହେ ଅଶ୍ୱିନ୍ଦ୍ୱୟ, ଜରିତାର (ସ୍ତୋତା)କୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ରକ୍ଷା କର; କାରଣ ହେ ନାସତ୍ୟମାନେ, ଆମ କାମ (ଆକାଙ୍କ୍ଷା) ତୁମଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି, ତୁମ ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟି ରଖି।
Frequently Asked Questions
The Aśvins are twin divine helpers known for swift arrival, healing, and rescue. This hymn calls them to hear the praise and protect the worshipper with timely, “honeyed” support.
It is a ritual way of focusing the invocation: the poet seeks the deity who truly receives the offering of speech. In this hymn, that search resolves toward the Aśvins as the responsive hearers and helpers.
The main request is that the Aśvins come quickly when called, accept the hymn, and grant broad protection, good guidance (sumati), and strengthening prosperity (vāja/ratna) to the singer and his people.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.