Rig Veda 4.4.9: Mandala 4, Sukta 4, Mantra 9

Sukta 4.4

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

इह त्वा भूर्या चरेदुप त्मन्दोषावस्तर्दीदिवांसमनु द्यून् । क्रीळन्तस्त्वा सुमनसः सपेमाभि द्युम्ना तस्थिवांसो जनानाम् ॥

Transliteration

ihá tvā bhū́ry ā́ cared úpa tmán doṣā́vastar dīdivā́ṃsam ánu dyū́n | krī́ḷantas tvā sumánasaḥ sapemā́bhí dyumnā́ tasthivā́ṃso jánānām ||

Translation

ଏଠାରେ ତୋ ପାଖକୁ ବହୁ ବଳ ଆଗେଇ ଆସୁ; ହେ ଦୀଦିବାନ, ରାତି ଓ ଦିନ ଅନୁସରି ସେ ଆତ୍ମସମୀପକୁ ଆସୁ। ସୁମନସ୍କ ହୋଇ ତୋ ସହ କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିବା ଆମେ ଅନୁସରଣ କରିବା—ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୟୁମ୍ନ (ପ୍ରଭାମୟ ମହିମା) ଭିତରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इह: here
• इह: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• त्वा: you (as object)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• भूर्या: many (things/acts)
• भूर्या: कर्म
• Type: Adjective
• Root: भूरि

• चरेत्: may (he) move/act
• चरेत्: कर्तृ (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: चर्

• उप: towards, near
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• त्मन्: the person/self (one’s own being)
• त्मन्: कर्म (उप + त्मन् = ‘to/unto the self/person’)
• Type: Noun
• Root: त्मन्

• दोषाः: nights
• दोषाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: दोषा

• अवस्तर्: they spread/covered
• अवस्तर्: कर्तृ (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: अवस्तृ (अव + √स्तृ/स्तॄ ‘to spread/cover’)

• दीदिवांसम्: the shining one
• दीदिवांसम्: कर्म
• Type: Participle
• Root: दीदिवांस् (√दीदिव्/√दीव् ‘to shine’ का परिपूर्ण/परिप्रत्यय-युक्त कृदन्त)

• अनु: after, along
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• द्यून्: days
• द्यून्: कर्म (अनु द्यून् = ‘along the days’)
• Type: Noun
• Root: द्यु/दिव्

• क्रीळन्तः: playing, sporting
• क्रीळन्तः: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: क्रीळ्

• त्वा: you
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• सुमनसः: well-minded, benevolent
• सुमनसः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: सु-मनस्

• सपेम: we/they have attained/come together (Vedic idiom)
• सपेम: कर्तृ (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: √पा (पिबति) / वैदिक ‘सपेम’ (सह + पेम/पेमन्-सम्बद्ध क्रियापद-रूप; RV-प्रयोग)

• अभि: towards, upon
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• द्यु॒म्ना: with splendors/glories
• द्यु॒म्ना: करण
• Type: Noun
• Root: द्यु॒म्न

• तस्थिवांसः: standing, stationed
• तस्थिवांसः: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: तस्थिवांस् (√स्था ‘to stand’ का परिपूर्ण कृदन्त)

• जनानाम्: of the peoples
• जनानाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: जन