Sukta 33

Mantra 1

प्र ऋभुभ्यो दूतमिव वाचमिष्य उपस्तिरे श्वैतरीं धेनुमीळे । ये वातजूतास्तरणिभिरेवैः परि द्यां सद्यो अपसो बभूवुः ॥

ମୁଁ ଋଭୁମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୂତ ପରି ମୋର ବାଣୀ ପଠାଏ; ଉପସ୍ତରିତ, ଦୀପ୍ତିମତୀ ଶ୍ୱୈତରୀ—ସମୃଦ୍ଧିର ଧେନୁ—କୁ ମୁଁ ସ୍ତୁତି କରେ। ଯେମାନେ ବାତର ବେଗରେ ପ୍ରେରିତ, ଶୀଘ୍ର ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହ, ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଅପସ—କର୍ମଶକ୍ତି—ହୋଇ, ଦ୍ୟାମ୍‌କୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ କଲେ—ଫଳଦାୟକ କ୍ରିୟାଶକ୍ତିମାନେ।

Mantra 2

यदारमक्रन्नृभवः पितृभ्यां परिविष्टी वेषणा दंसनाभिः । आदिद्देवानामुप सख्यमायन्धीरासः पुष्टिमवहन्मनायै ॥

ଯେତେବେଳେ ଋଭୁମାନେ ଦୁଇ ପିତୃ-ମାତୃଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଗଢ଼ିଲେ—ପରିବିଷ୍ଟୀ ଆବରଣ-ଆସନ ଓ ବେଷଣା ଅଲଙ୍କାର, ନିଜ ଦଂସନା (କୌଶଳ-ଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା—ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ସଖ୍ୟତାକୁ ସମୀପ ହେଲେ। ଧୀର ଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ ଋଷିମାନେ ମନର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ପୁଷ୍ଟି ଓ ପୋଷଣ ବହନ କଲେ।

Mantra 3

पुनर्ये चक्रुः पितरा युवाना सना यूपेव जरणा शयाना । ते वाजो विभ्वाँ ऋभुरिन्द्रवन्तो मधुप्सरसो नोऽवन्तु यज्ञम् ॥

ଯେମାନେ ଦୁଇ ପିତୃ-ମାତୃଙ୍କୁ ପୁନଃ ଯୁବା କଲେ—ପୁରୁଣା ଯୂପସ୍ତମ୍ଭ ପରି ଜରାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ—ସେ ଋଭୁମାନେ: ବାଜ, ବିଭ୍ୱାନ୍ ଓ ଋଭୁ, ଇନ୍ଦ୍ରବଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ମଧୁ ଝରାଉଥିବା, ଆମର ଯଜ୍ଞକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ—ଆମ ଚେତନ କର୍ମାର୍ପଣକୁ।

Mantra 4

यत्संवत्समृभवो गामरक्षन्यत्संवत्समृभवो मा अपिंशन् । यत्संवत्समभरन्भासो अस्यास्ताभिः शमीभिरमृतत्वमाशुः ॥

ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂବତ୍ସର ଧରି ଋଭୁମାନେ ଗାଈକୁ (ଜ୍ଞାନର କିରଣକୁ) ରକ୍ଷା କଲେ; ଏକ ସଂବତ୍ସର ଧରି ତାକୁ ଗଢ଼ି ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ; ଏକ ସଂବତ୍ସର ଧରି ତାହାର ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାସମାନଙ୍କୁ ବହନ କଲେ—ସେହି ଶମୀଭିଃ, ଅର୍ଥାତ୍ ସୁକୌଶଳମୟ ଶୁଭ କର୍ମଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଅମୃତତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Mantra 5

ज्येष्ठ आह चमसा द्वा करेति कनीयान्त्रीन्कृणवामेत्याह । कनिष्ठ आह चतुरस्करेति त्वष्ट ऋभवस्तत्पनयद्वचो वः ॥

ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କହିଲେ: ‘ଦୁଇ ଚମସ କର’; କନୀୟାନ କହିଲେ: ‘ଆସ, ତିନି କରିବା’; କନିଷ୍ଠ କହିଲେ: ‘ଚାରି କର।’ ହେ ଋଭୁମାନେ, ତ୍ୱଷ୍ଟୃ ତୁମର ସେହି ବଚନକୁ—ଆନନ୍ଦର ପାତ୍ରକୁ ବହୁଗୁଣ କରୁଥିବା ତୁମର ରୂପକାରୀ ବଚନକୁ—ଅନୁମୋଦନ କଲେ।

Mantra 6

सत्यमूचुर्नर एवा हि चक्रुरनु स्वधामृभवो जग्मुरेताम् । विभ्राजमानाँश्चमसाँ अहेवावेनत्त्वष्टा चतुरो ददृश्वान् ॥

ସେହି ନରମାନେ ସତ୍ୟକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ; କାରଣ ନିଶ୍ଚୟ ସେମାନେ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସାଧିଲେ। ନିଜ ସ୍ୱଧା (ସ୍ୱଭାବ-ନିୟମ)କୁ ଅନୁସରି ଋଭୁମାନେ ଏହି ସିଦ୍ଧିକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତ୍ୱଷ୍ଟୃ, ଦୃଶ୍ୱାନ୍ ହୋଇ, ଯେନେ ଏକ ଦିନରେ, ଦୀପ୍ତିରେ ଝଲମଲ କରୁଥିବା ଚାରି ଚମସକୁ ଚିହ୍ନିଲେ।

Mantra 7

द्वादश द्यून्यदगोह्यस्यातिथ्ये रणन्नृभवः ससन्तः । सुक्षेत्राकृण्वन्ननयन्त सिन्धून्धन्वातिष्ठन्नोषधीर्निम्नमापः ॥

ଅଗୋହ୍ୟଙ୍କ ଆତିଥ୍ୟରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ଧରି ଋଭୁମାନେ ହର୍ଷିତ ହେଲେ, ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଅନୁସରି। ସେମାନେ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସୁକ୍ଷେତ୍ର କଲେ; ସିନ୍ଧୁ—ନଦୀମାନଙ୍କୁ—ପଥେ ନେଲେ; ଧନ୍ୱା—ଶୁଷ୍କ ଭୂମିରେ—ଔଷଧୀମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପିଲେ; ଏବଂ ଜଳକୁ ନିମ୍ନସ୍ଥାନକୁ ବହିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କଲେ—ଯଥାଯୋଗ୍ୟ କୌଶଳରେ ଜୀବନର ଗତିକୁ ସୁସଂଗଠିତ କରି।

Mantra 8

रथं ये चक्रुः सुवृतं नरेष्ठां ये धेनुं विश्वजुवं विश्वरूपाम् । त आ तक्षन्त्वृभवो रयिं नः स्ववसः स्वपसः सुहस्ताः ॥

ଯେମାନେ ସୁବୃତ—ସୁସଂଯୁକ୍ତ—ରଥକୁ ଗଢ଼ିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ-ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏବଂ ଯେମାନେ ବିଶ୍ୱଜୁବ—ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରେ ଗତିଶୀଳ—ଓ ବିଶ୍ୱରୂପା ଧେନୁକୁ ଗଢ଼ିଲେ—ସେହି ସ୍ୱବସ, ସ୍ୱପସ, ସୁହସ୍ତ ଋଭୁମାନେ ଆମ ପାଇଁ ରୟି—ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣତା—କୁ ତକ୍ଷି ଦିଅନ୍ତୁ।

Mantra 9

अपो ह्येषामजुषन्त देवा अभि क्रत्वा मनसा दीध्यानाः । वाजो देवानामभवत्सुकर्मेन्द्रस्य ऋभुक्षा वरुणस्य विभ्वा ॥

ଦେବମାନେ ସେମାନଙ୍କ କର୍ମକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ; କାରଣ ସେମାନେ କ୍ରତୁ ଓ ମନସ୍‌ ସହ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଧ୍ୟାନ କରି ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିଲେ। ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁକର୍ମା ଭାବେ ବାଜ ହେଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଋଭୁକ୍ଷା, ଏବଂ ବରୁଣ ପାଇଁ ବିଭ୍ୱା—ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଦିବ୍ୟ ଋତ-ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ନିଜ ସିଦ୍ଧ ଶକ୍ତିର ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

Mantra 10

ये हरी मेधयोक्था मदन्त इन्द्राय चक्रुः सुयुजा ये अश्वा । ते रायस्पोषं द्रविणान्यस्मे धत्त ऋभवः क्षेमयन्तो न मित्रम् ॥

ଯେ ଦୁଇ ହରି (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି) ମେଧା—ପ୍ରେରିତ ବୁଦ୍ଧି ଓ ସ୍ତୁତିରେ ମଦନ୍ତ—ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଯେମାନେ ଗଢ଼ିଲେ, ଏବଂ ଯେମାନେ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କୁ ସୁୟୁଜ—ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଯୋଗ କରିଲେ; ହେ ଋଭୁମାନେ, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ରାୟିର ପୋଷ, ଧାରକ ସମୃଦ୍ଧି, ଏବଂ ଦ୍ରବିଣ—ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଧନ—ସ୍ଥାପନ କର; ମିତ୍ର ପରି ଆମ କ୍ଷେମକୁ ପୋଷଣ କର।

Mantra 11

इदाह्नः पीतिमुत वो मदं धुर्न ऋते श्रान्तस्य सख्याय देवाः । ते नूनमस्मे ऋभवो वसूनि तृतीये अस्मिन्त्सवने दधात ॥

ଆଜିର ଏହି ଅହ୍ନରେ—ଏହି ଗତିରେ—ତୁମ ପାଇଁ ଦେବମାନେ ସୋମପାନର ପୀତି ଓ ଉନ୍ନତ ମଦ ଢାଳିଛନ୍ତି; ଖୋଜରେ ପରିଶ୍ରମ କରି କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ସଖାର ସଖ୍ୟ ବିନା ନୁହେଁ। ତେଣୁ, ହେ ଋଭୁମାନେ, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ବସୁ—ସତ୍ୟ ଧନ—ଧର; ଏହି ତୃତୀୟ ସବନରେ ଏଠି ସ୍ଥାପନ କର।