Rig Veda 10.86.2: Mandala 10, Sukta 86, Mantra 2
Sukta 10.86
Rishi: RV 10.86 narrative/dialogue complex
Devata: Indra (with Vṛṣākapi as perturbing/companion figure)
Chandas: Trishtubh (likely)
Samhita Patha (Devanagari)
परा हीन्द्र धावसि वृषाकपेरति व्यथिः । नो अह प्र विन्दस्यन्यत्र सोमपीतये विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Transliteration
parā́ híndra dhā́vasi vṛṣā́kaper áti vyáthīḥ | nó áha prá vindasy anyátra sómapītaye víśvasmād índra úttaraḥ ||
Translation
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଦୂରକୁ ଧାଉଛ—ବୃଷାକପିର ଉଥଳପାଥଳରେ ଅତିମାତ୍ରାରେ ଚାଳିତ ହୋଇ। କିନ୍ତୁ ସୋମପାନର ସତ୍ୟ ତୃପ୍ତି ତୁମେ ଅନ୍ୟତ୍ର ପାଇବ ନାହିଁ; କାରଣ ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଉପରକୁ ଉଠନ୍ତି ଯଥାଯଥ ଆନନ୍ଦରେ, ଅଶାନ୍ତ ଛିଟାମିଟାରେ ନୁହେଁ।
Word by Word
पराaway, forth
परा:
क्रियाविशेषण (गत्यर्थे)
TypeIndeclinable
Rootपरा (उपसर्ग/अव्यय)
हिindeed, for
हि:
सम्बन्ध/हेतु-निपात
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
धावसिyou run, you rush
धावसि:
क्रिया (कर्तृ-सम्बन्धः: त्वम्)
TypeVerb
Rootधाव्
वृषाकपेःof Vṛṣākapi
वृषाकपेः:
सम्बन्ध (षष्ठी: ‘of Vṛṣākapi’)
TypeNoun (proper/epithet)
Rootवृषाकपि (प्रातिपदिक)
अतिbeyond, over
अति:
क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थः
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
व्यथिःagitation, trembling
व्यथिः:
कर्ता (धावसि इत्यस्य; ‘व्यथिः’ = agitation)
TypeNoun (action noun)
Rootव्यथ्
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (our)
TypePronoun
Rootअस्मद्
अहah!, indeed
अह:
उद्गार/निपात
TypeIndeclinable
Rootअह (निपात)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थः
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
विन्दसिyou find, you obtain
विन्दसि:
क्रिया (कर्तृ: त्वम्)
TypeVerb
Rootविद् (विन्दति)
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
अधिकरण (स्थानवाचक)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
सोमपीतयेfor the drinking of Soma
सोमपीतये:
सम्प्रदान (दत्त्यर्थे: ‘for soma-drinking’)
TypeNoun
Rootसोमपीति (सोम + पीति) (प्रातिपदिक)
विश्वस्मात्from all, from everyone
विश्वस्मात्:
अपादान (from all/everything)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
उत्तरःhigher, superior, further (beyond)
उत्तरः:
कर्ता/विशेषण (इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.