Sukta 78
Sukta 10.78
Maruts (likely, given 10.78.8 explicitly addresses Marutaḥ; hymn-wide devatā inference)
Jagatī/Triṣṭubh mixture possible; verse-level meter needs confirmation from full hymn scan
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ମରୁତମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଶକ୍ତି ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ପ୍ରେରିତ ଋଷିମାନଙ୍କ ପରି, ବୀର ରାଜାମାନଙ୍କ ପରି, ଏବଂ ବେଗବାନ ଜଳଧାରା ପରି—ଯେମାନେ ବଳ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଓ ବିଜୟୀ ଗତି ଆଣନ୍ତି। ସ୍ତୁତିଗୀତ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ମିତ୍ରଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପ୍ରାର୍ଥିତ, ଏବଂ ଗାୟକମାନଙ୍କୁ ଭାଗ୍ୟବାନ କରି ପୁରାତନକାଳରୁ ମରୁତମାନେ ଧାରଣ କରିଆସୁଥିବା ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ‘ରତ୍ନ’ (ଧନ) ଦାନ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି।
Mantras
Mantra 1
विप्रासो न मन्मभिः स्वाध्यो देवाव्यो न यज्ञैः स्वप्नसः । राजानो न चित्राः सुसंदृशः क्षितीनां न मर्या अरेपसः ॥
ବିପ୍ରମାନେ ଯେପରି ସ୍ୱପ୍ରେରିତ ମନ୍ତ୍ର-ମନନରେ, ଏବଂ ଯଜ୍ଞଦ୍ୱାରା ଦେବମାନଙ୍କୁ ଜିତୁଥିବାମାନେ ଯେପରି—ସେପରି ସେମାନେ ସ୍ୱକର୍ମରେ ସୁସିଦ୍ଧ। ରାଜାମାନଙ୍କ ପରି ସେମାନେ ତେଜସ୍ବୀ, ଚିତ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦର୍ଶନସୁନ୍ଦର; ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମର୍ୟାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପରି ସେମାନେ ଅରେପସ୍—କଳଙ୍କରହିତ।
Mantra 2
अग्निर्न ये भ्राजसा रुक्मवक्षसो वातासो न स्वयुजः सद्यऊतयः । प्रज्ञातारो न ज्येष्ठाः सुनीतयः सुशर्माणो न सोमा ऋतं यते ॥
ଅଗ୍ନି ପରି ସେମାନେ ତେଜରେ ଜ୍ୱଳି ଉଠନ୍ତି ଏବଂ ରୁକ୍ମବକ୍ଷସ୍—ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବକ୍ଷ—ଧାରଣ କରନ୍ତି; ବାତମାନଙ୍କ ପରି ସେମାନେ ସ୍ୱୟୁଜ୍—ସ୍ୱୟଂ ଯୁକ୍ତ—ଏବଂ ତତ୍କ୍ଷଣ ସହାୟତାରେ ଦ୍ରୁତ। ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପ୍ରଜ୍ଞାତାମାନଙ୍କ ପରି ସେମାନେ ସୁନୀତିରେ ନେତୃତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତି; ସୋମ ପରି ସେମାନେ ସୁଶର୍ମା—ଆନନ୍ଦଦାୟକ ରକ୍ଷା—ହୋଇ, ଋତର ପଥରେ ଗତି କରନ୍ତି।
Mantra 3
वातासो न ये धुनयो जिगत्नवोऽग्नीनां न जिह्वा विरोकिणः । वर्मण्वन्तो न योधाः शिमीवन्तः पितॄणां न शंसाः सुरातयः ॥
ବାତମାନଙ୍କ ପରି ସେମାନେ ଧୁନି—ଧକ୍କା ଦେଇ ଆଗେଇ ନେବା ଝୋକା—ହୋଇ ଆଗକୁ ଧାଉଥାନ୍ତି; ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କ ଜିହ୍ୱା ପରି ସେମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି। କବଚଧାରୀ ଯୋଧାମାନଙ୍କ ପରି ସେମାନେ ଶକ୍ତିରେ ଆଗେଇ ଯାଆନ୍ତି; ପିତୃମାନଙ୍କ ଶଂସା ପରି ସେମାନେ ସୁରାତି—ସୁଦାନର—ବାଣୀ ଅଟନ୍ତି।
Mantra 4
रथानां न येऽराः सनाभयो जिगीवांसो न शूरा अभिद्यवः । वरेयवो न मर्या घृतप्रुषोऽभिस्वर्तारो अर्कं न सुष्टुभः ॥
ଯେପରି ଦୃଢ଼ ନାଭିଯୁକ୍ତ ରଥଚକ୍ରର ଅରାଗୁଡ଼ିକ ଅଚଳ ରହେ, ସେପରି ସେମାନେ ଅଡ଼ିଗ; ଯେପରି ବିଜୟୀ ଶୂର, ସେପରି ଆଗକୁ ଧାଉଛନ୍ତି। ଯେପରି ବରିତ ଯୁବକ, ସେପରି ଘୃତପ୍ରୁଷ—ଘୃତସଦୃଶ ତେଜର ବିନ୍ଦୁ ଝରାନ୍ତି; ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ଉତ୍ତାଳ ହୁଅନ୍ତି; ଏବଂ ଯେପରି ସୁଷ୍ଟୁଭ—ସୁସ୍ପଷ୍ଟ ସ୍ତୁତି, ସେପରି ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉଚ୍ଚାର।
Mantra 5
अश्वासो न ये ज्येष्ठास आशवो दिधिषवो न रथ्यः सुदानवः । आपो न निम्नैरुदभिर्जिगत्नवो विश्वरूपा अङ्गिरसो न सामभिः ॥
ଯେପରି ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଅଶ୍ୱ, ସେପରି ସେମାନେ ଦ୍ରୁତ; ଯେପରି ରଥ୍ୟ—ରଥଯୋଦ୍ଧା, ସେପରି ଜୟକାମୀ ଏବଂ ସୁଦାନବଃ—ଉଦାର ଦାନକର୍ତ୍ତା। ଯେପରି ଢାଳ ଓ ଝରଣାପଥରେ ବହୁଥିବା ଜଳ, ସେପରି ସେମାନେ ଧାଇ ଆଗକୁ ଯାଆନ୍ତି; ବିଶ୍ୱରୂପା—ବହୁରୂପୀ, ଅଙ୍ଗିରସମାନ ସାମଭିଃ—ସାମଗାନରେ ଆଲୋକର ସୁରସମନ୍ୱୟ ଆଣନ୍ତି।
Mantra 6
ग्रावाणो न सूरयः सिन्धुमातर आदर्दिरासो अद्रयो न विश्वहा । शिशूला न क्रीळयः सुमातरो महाग्रामो न यामन्नुत त्विषा ॥
ଗ୍ରାବାଣଃ—ସୋମପେଷଣର ପଥରମାନଙ୍କ ପରି ସେମାନେ ବଳବାନ; ସିନ୍ଧୁମାତର—ନଦୀମାନଙ୍କୁ ମାତୃକା କରି ଜନ୍ମିତ, ଅଦ୍ରୟଃ—ଶିଳାମାନଙ୍କ ପରି ସଦା ଗର୍ଜନଶୀଳ। ସୁମାତରାର ଖେଳୁଥିବା ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପରି ସେମାନେ କ୍ରୀଳୟଃ—କ୍ରୀଡାଶୀଳ; ମହାଗ୍ରାମ—ମହାସେନାର ଯାତ୍ରା ପରି ସେମାନେ ଗତି କରନ୍ତି; ଏବଂ ନିଜ ତ୍ୱିଷା—ତେଜସ୍ୱୀ ଦୀପ୍ତିରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବଳ।
Mantra 7
उषसां न केतवोऽध्वरश्रियः शुभंयवो नाञ्जिभिर्व्यश्वितन् । सिन्धवो न ययियो भ्राजदृष्टयः परावतो न योजनानि ममिरे ॥
ଉଷାମାନଙ୍କର କେତବ (ଧ୍ୱଜଚିହ୍ନ) ପରି, ଅଧ୍ୱର-ଯଜ୍ଞର ଶ୍ରୀକୁ ଶୋଭାୟିତ କରି, ସେମାନେ ନିଜ ଦୀପ୍ତିରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଅନ୍ତି; ସିନ୍ଧୁ (ନଦୀ) ପରି ବହି ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଝଲମଲ କରୁଥିବା ଭାଲାସହିତ, ପରାବତରୁ ଆସିଥିବା ପରି ଦୂର ଦୂରାନ୍ତକୁ ମାପି ନିଅନ୍ତି।
Mantra 8
सुभागान्नो देवाः कृणुता सुरत्नानस्मान्त्स्तोतॄन्मरुतो वावृधानाः । अधि स्तोत्रस्य सख्यस्य गात सनाद्धि वो रत्नधेयानि सन्ति ॥
ହେ ଦେବମାନେ, ଆମକୁ ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ କର, ସତ୍ୟ ରତ୍ନରେ ସମୃଦ୍ଧ କର—ଆମକୁ, ତୁମ ସ୍ତୋତୃମାନଙ୍କୁ; ହେ ମରୁତମାନେ, ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା! ଆମ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ଓ ସଖ୍ୟ-ବନ୍ଧନରେ ପ୍ରବେଶ କର; କାରଣ ପ୍ରାଚୀନକାଳରୁ ତୁମ ରତ୍ନଧେୟ (ଧନନିଧାନ) ଅଛି।
Frequently Asked Questions
The Maruts are a group of youthful storm-deities. The hymn praises them as radiant, swift, many-formed powers who strengthen the world and help worshippers gain vigor and prosperity.
It asks the Maruts to make the singers fortunate and rich in true treasures, and to come close—entering the hymn and the bond of friendship with the worshippers.
These comparisons highlight different aspects of their power: speed and force (horses), unstoppable rushing energy (waters), and splendid, commanding presence (kings).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.