Sukta 50
Sukta 10.50
Unknown/varied in late indices for RV 10.50; commonly an Indra-stuti seer in Anukramaṇī (needs recension-specific confirmation)
Indra (with epithet Viśvānara/Viśvabhū)
Triṣṭubh (probable)
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତି; ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାନର/ବିଶ୍ୱଭୂ—ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଜଗତ୍ଧାରକ ଶକ୍ତି—ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି, ଯିଏ ସୋମରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ (ପବିତ୍ର ବାଣୀ) ଦ୍ୱାରା ମହିମାନ୍ୱିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚାପ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାନବ ସଂଘର୍ଷରେ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଦେଖାଏ; ତାଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ଓ ବୀରଶକ୍ତିକୁ ଉଭୟ ଲୋକ ସେବା କରନ୍ତି। ଶେଷରେ, ପ୍ରେରିତ କବିମାନଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି—ଯେମାନେ ‘ବ୍ରହ୍ମନ୍’ ଗଢ଼ି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୃପା ଓ ଦାନ ପାଇଁ ପଥ ଖୋଲନ୍ତି।
Mantras
Mantra 1
प्र वो महे मन्दमानायान्धसोऽर्चा विश्वानराय विश्वाभुवे । इन्द्रस्य यस्य सुमखं सहो महि श्रवो नृम्णं च रोदसी सपर्यतः ॥
ହେ ବିଶ୍ୱାନର—ବିଶ୍ୱଭୁବେ (ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପି ସର୍ବରୂପ ହେଉଥିବା)—ପିଷିତ ସୋମର ଆନନ୍ଦରେ ମଦମତ୍ତ ମହାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ସ୍ତୁତିଗୀତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଛି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସେଇ ମହାବଳ—ଯାହାର ସୁମଖଂ (ଶୁଭାନନ୍ଦ) ମହାନ—ଯାହାର ଶ୍ରବଃ (କୀର୍ତ୍ତି) ଓ ନୃମ୍ଣଂ (ବୀର୍ୟ) କୁ ରୋଦସୀ (ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ) ଦୁଇ ଲୋକ ସେବନ କରି ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
Mantra 2
सो चिन्नु सख्या नर्य इनः स्तुतश्चर्कृत्य इन्द्रो मावते नरे । विश्वासु धूर्षु वाजकृत्येषु सत्पते वृत्रे वाप्स्वभि शूर मन्दसे ॥
ମନୁଷ୍ୟର ମିତ୍ର, ନର୍ୟ ଇନଃ (ମନୁଷ୍ୟହିତକାରୀ ବଳବାନ), ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ର—ସ୍ତୁତି ପାଇଲେ—ଦାନଶୀଳ ନର ପାଇଁ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି। ହେ ସତ୍ପତେ (ସତ୍ୟର ପତି), ସମସ୍ତ ଧୂର୍ଷୁ (ଆକ୍ରମଣରେ), ସମସ୍ତ ବାଜକୃତ୍ୟେଷୁ (ବଳ-ସମୃଦ୍ଧି ଗଢ଼ୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ), ବୃତ୍ର (ଆବରଣକର୍ତ୍ତା) ବିରୋଧରେ ହେଉ କି ଅପ୍ସୁ (ଜଳମଧ୍ୟରେ) ହେଉ, ହେ ଶୂର, ତୁମେ ମନ୍ଦସେ—ବିଜୟ ପାଇଁ ସଜ୍ଜ ହୋଇ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି।
Mantra 3
के ते नर इन्द्र ये त इषे ये ते सुम्नं सधन्यमियक्षान् । के ते वाजायासुर्याय हिन्विरे के अप्सु स्वासूर्वरासु पौंस्ये ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୋର ସେ ନରମାନେ କିଏ—ଯେମାନେ ତୋର ଇଷେ (ପୋଷକ ଶକ୍ତି)କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଏବଂ ସଧନ୍ୟ ସୁମ୍ନ (କୃପା) ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ସତ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଏ? ବାଜ (ବିଜୟ-ବଳ) ପାଇଁ, ସୂର୍ୟ (ପ୍ରଭାମୟ ତେଜ) ପାଇଁ ତୋକୁ କିଏ ପ୍ରେରିତ କରେ? ଜଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ସୁଫଳ ସୁବରା କ୍ଷେତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୋର ପୌଂସ୍ୟ (ପୁରୁଷାର୍ଥ-ଶକ୍ତି)କୁ କିଏ ଜାଗ୍ରତ କରେ?
Mantra 4
भुवस्त्वमिन्द्र ब्रह्मणा महान्भुवो विश्वेषु सवनेषु यज्ञियः । भुवो नॄँश्च्यौत्नो विश्वस्मिन्भरे ज्येष्ठश्च मन्त्रो विश्वचर्षणे ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁ ବ୍ରହ୍ମ (ବାଣୀ/ମନ୍ତ୍ର) ଦ୍ୱାରା ମହାନ; ସମସ୍ତ ସବନ (ସୋମ-ପୀଡନ)ରେ ତୁ ଯଜ୍ଞିୟ—ଅର୍ପଣଯୋଗ୍ୟ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରବହନ (ଭରେ)ରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁ ପ୍ରେରକ ବଳ; ହେ ବିଶ୍ୱଚର୍ଷଣେ, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର—ସାର୍ବଭୌମ ଗତିର ନେତା।
Mantra 5
अवा नु कं ज्यायान्यज्ञवनसो महीं त ओमात्रां कृष्टयो विदुः । असो नु कमजरो वर्धाश्च विश्वेदेता सवना तूतुमा कृषे ॥
ଏବେ ନିଶ୍ଚୟ ଯଜ୍ଞସମୃଦ୍ଧ ପ୍ରଜାମାନେ ତୋର ବିଶାଳ ପରିମାଣ ଓ ତୋର ଅଧିକ ମହାଶକ୍ତିକୁ ଜାଣନ୍ତି। ହଁ, ତୁ ଅଜର—ଅବିନାଶୀ—ବୃଦ୍ଧି ଓ ବର୍ଧନ; ସେଇ ଶକ୍ତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ତୁ ଆମ କର୍ମ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ସବନ (ସୋମ-ପୀଡନ)କୁ ଆଗକୁ ଧକ୍କା ଦେଉଛୁ—ଆତ୍ମାର ପ୍ରୟାସକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଦିଗରେ ପ୍ରେରିତ କରି।
Mantra 6
एता विश्वा सवना तूतुमा कृषे स्वयं सूनो सहसो यानि दधिषे । वराय ते पात्रं धर्मणे तना यज्ञो मन्त्रो ब्रह्मोद्यतं वचः ॥
ହେ ସହସୋ ସୂନୁ (ବଳର ପୁତ୍ର), ଏହି ସମସ୍ତ ସବନ—ସୋମ-ପୀଡନ—ତୁମେ ନିଜେ କର୍ମ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା କର; ଆବଶ୍ୟକ ଯାହା ଯାହା, ସେସବୁ ଆମ ଭିତରେ ତୁମେ ସ୍ଥାପନ କର। ତୁମ ବରଣ ପାଇଁ ପାତ୍ର ଅଛି; ଧର୍ମ—ଋତର ନିୟତ କର୍ମ—ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ ଅଛି, ମନ୍ତ୍ର ଅଛି, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମର ଉଦ୍ୟତ ବଚନ ଅଛି—ସତ୍ୟବଳ ବହନ କରିବାକୁ ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା।
Mantra 7
ये ते विप्र ब्रह्मकृतः सुते सचा वसूनां च वसुनश्च दावने । प्र ते सुम्नस्य मनसा पथा भुवन्मदे सुतस्य सोम्यस्यान्धसः ॥
ହେ ବିପ୍ର, ଯେମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମ ରଚନା କରନ୍ତି, ପୀଡିତ ସୋମ ସହ ସଙ୍ଗ ରଖି, ତୁମ ସୁମ୍ନ—କୃପା—ପାଇଁ ମନ ଦ୍ୱାରା ଏକ ପଥ ହୋଇଯାନ୍ତି; ଯେପରି ବସୁମାନଙ୍କ ଦାନ ଓ ବସୁ-ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଆଗମନ, ପୀଡିତ ସୋମର ସୋମ୍ୟ ଅନ୍ଧସ—ସାର-ରସ—ର ମଦରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ।
Frequently Asked Questions
The hymn primarily praises Indra, especially with the universal epithets Viśvānara and Viśvabhū, describing him as powerful, Soma-gladdened, and responsive to inspired praise.
It means Indra’s presence and power are invoked and intensified through brahman—sacred, well-crafted speech (mantra). The hymn treats the right hymn itself as a force that draws Indra near.
It fits the Soma sacrifice context: during the Soma pressings, the priest-poets recite praise to invite Indra to drink Soma and to grant strength, success in effort, fame, and wealth to the sacrificer.
Ask anything about Sukta 50 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.