Sukta 33
Sukta 10.33
Pūṣan (inner guide) with Viśve Devāḥ as protectors
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ପୂଷନ୍କୁ “ଭିତରେ” ବହନ କରାଯାଉଥିବା ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଛି; ଏବଂ ବିଶ୍ୱେ ଦେବାଃ ସମୂହ ରକ୍ଷକ ଭାବେ ବିପଦ ଓ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପାହାରା ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହା ଯାତ୍ରା-ଓ-ରକ୍ଷାର ଭାବକୁ ନୀତିଶିକ୍ଷା ସହ ମିଶାଏ: ଦେବମାନଙ୍କ ବ୍ରତ (ବିଶ୍ୱନିୟମ/ଧର୍ମ) ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏବଂ ସତ୍ୟ ବିସ୍ତାର ହୁଏ ଠିକ୍ ଯୋଗ—ଦିବ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳା ସହ ଶାସିତ ସମନ୍ୱୟ—ଦ୍ୱାରା।
Mantras
Mantra 1
प्र मा युयुज्रे प्रयुजो जनानां वहामि स्म पूषणमन्तरेण । विश्वे देवासो अध मामरक्षन्दुःशासुरागादिति घोष आसीत् ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନେତାମାନେ ମୋତେ ଆଗକୁ ଯୋଗାଇଲେ; ମୁଁ ଭିତରେ ପୂଷଣକୁ ଧାରଣ କରି ବହନ କରୁଥିଲି। ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କଲେ: “ଦୁଃଶାସୁ ଆସିଗଲା!”—ଏହିପରି ଘୋଷ ହେଲା।
Mantra 2
सं मा तपन्त्यभितः सपत्नीरिव पर्शवः । नि बाधते अमतिर्नग्नता जसुर्वेर्न वेवीयते मतिः ॥
ମୋର ପାଶୁଳିଗୁଡ଼ିକ ସବୁଦିଗରୁ ମୋତେ ଜଳାଉଛି—ସପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ପରି; ଅଜ୍ଞାନ ମୋତେ ଦବାଉଛି—ନଗ୍ନତା, କ୍ଲାନ୍ତି। ଭୟ ପରି କମ୍ପି ଦୂରେ ସରିଯାଏ ନାହିଁ ମୋର ମତି।
Mantra 3
मूषो न शिश्ना व्यदन्ति माध्य स्तोतारं ते शतक्रतो । सकृत्सु नो मघवन्निन्द्र मृळयाधा पितेव नो भव ॥
ମୂଷାମାନଙ୍କ ପରି ସେମାନେ ମୋତେ—ମୋର ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଶକ୍ତିକୁ ନିଜେ—କାମୁଡ଼ି କ୍ଷୟ କରୁଛନ୍ତି, ହେ ଶତକ୍ରତୁ, ତୁମ ସ୍ତୋତାକୁ। ହେ ମଘବନ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏକଥର ତ ଦୟା କର; ତାପରେ ଆମ ପାଇଁ ପିତା ପରି ହେଅ।
Mantra 4
कुरुश्रवणमावृणि राजानं त्रासदस्यवम् । मंहिष्ठं वाघतामृषिः ॥
ଋଷି କୁରୁଶ୍ରବଣକୁ—ତ୍ରାସଦସ୍ୟବ ରାଜାକୁ—ବାଛିଲେ; ଯିଏ ବାଘତମାନେ, ବାଣୀର ଗାୟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ସର୍ବାଧିକ ଉଦାର।
Mantra 5
यस्य मा हरितो रथे तिस्रो वहन्ति साधुया । स्तवै सहस्रदक्षिणे ॥
ଯାହାଙ୍କ ରଥକୁ ତିନି ହରିତ ଅଶ୍ୱ ବହନ କରନ୍ତି, ଯିଏ ସଦ୍ମାର୍ଗରେ ଓ କୁଶଳତାରେ ଗତି କରନ୍ତି—ସେ ସହସ୍ରଦକ୍ଷିଣ, ହଜାର ଦାନଶକ୍ତିର ଅଧିପତି, ଆମ ସ୍ତୁତିରେ ସ୍ତୁତ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 6
यस्य प्रस्वादसो गिर उपमश्रवसः पितुः । क्षेत्रं न रण्वमूचुषे ॥
ଯାହାଙ୍କର ଉଚ୍ଚାରଣ ଦିନକୁ ଦିନ ମାଧୁର୍ୟରେ ବଢ଼େ—ପିତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଉପମଶ୍ରବସଙ୍କ ଏହି ଗୀର—ସେଗୁଡ଼ିକ ରମ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ପରି ଉଚ୍ଚାରିତ ହୋଇଛି: ଆତ୍ମବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ, ପୋଷକ ଭୂମି ପରି।
Mantra 7
अधि पुत्रोपमश्रवो नपान्मित्रातिथेरिहि । पितुष्टे अस्मि वन्दिता ॥
ଏଠାକୁ ଆସ, ହେ ପୁତ୍ର ଉପମଶ୍ରବସ, ମିତ୍ରାତିଥିର ନପାତ୍; ପିତାଙ୍କ ଆଧାର ଉପରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ମୁଁ ତୁମର ସ୍ତୁତିକାର—ତୁମକୁ ବନ୍ଦନ ଅର୍ପଣ କରୁଛି।
Mantra 8
यदीशीयामृतानामुत वा मर्त्यानाम् । जीवेदिन्मघवा मम ॥
ଯଦି ମୁଁ ଅମୃତଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—କିମ୍ବା ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ—ଇଶିତ୍ୱ ଧାରଣ କରିପାରେ, ତେବେ ମୋ ଭିତରେ ମଘବନ ସତ୍ୟରେ ଜୀବନ୍ତ ରହୁନ୍ତୁ: ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ପ୍ରଭୁ, ଆତ୍ମଜୀବନକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା।
Mantra 9
न देवानामति व्रतं शतात्मा चन जीवति । तथा युजा वि वावृते ॥
ଯେ ଦେବମାନଙ୍କର ବ୍ରତ (ଧର୍ମ-ନିୟମ) ଅତିକ୍ରମ କରେ, ସେ ଶତ ଆତ୍ମା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜୀବନ୍ତ ନୁହେଁ। ଯଥାୟୋଗ ଯୋଗରେ—ସଠିକ୍ ଯୋଜନାରେ—ଏକତ୍ର ହେବାଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ମନୁଷ୍ୟ ବିସ୍ତାର ପାଏ ଏବଂ ସତ୍ୟ-ଭବନକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।
Frequently Asked Questions
Pūṣan is the Vedic guide of paths and safe passages. In this hymn he is presented as an inner guide—something the worshipper ‘carries within’ while moving through danger.
The Viśve Devāḥ are the ‘All-Gods,’ a collective form of divine protection. They represent the unified powers that guard the worshipper when threats arise and when one stays aligned with ṛta.
It teaches that no one truly thrives by crossing the gods’ law (vrata). Real growth and freedom come from ‘right yoking’—disciplined alignment of action and mind with divine order.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.