Sukta 20
Sukta 10.20
Vāta / the inspiriting Breath (as carrier of bhadra)
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ବାତ—ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଶ୍ୱାସ/ପବନ—ଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା ସହ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଯେ ସେ ଉପାସକମାନଙ୍କ ମନକୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ଚାଳିତ କରୁଥିବା ଶୁଭ ପ୍ରେରଣା (ଭଦ୍ର) ପ୍ରବେଶ କରାନ୍ତୁ। ପରେ ଏହା ଯଜ୍ଞର ସୁରକ୍ଷିତ ପଥ ଓ ଶାନ୍ତି ଭାବେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅଭିମୁଖ କରେ, ଏବଂ ଶେଷରେ କବିଙ୍କ ପ୍ରେରିତ ବାଣୀର ଅର୍ପଣରେ ପରିଣତ ହୁଏ—ଯାହା ପୋଷଣ, ଶକ୍ତି, ଏବଂ ସତ୍ତାରେ ଏକ ସ୍ଥିର ନିବାସ ଆକାଂକ୍ଷା କରେ।
Mantras
Mantra 1
भद्रं नो अपि वातय मनः ॥
ଭଦ୍ରତାକୁ ଆମ ଉପରେ—ହଁ, ଆମ ଭିତରକୁ ମଧ୍ୟ—ଶ୍ୱାସରୂପେ ବହାଇଦିଅ; ସଦ୍ପ୍ରେରଣାର ଉପକାରୀ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଆମ ମନ ପ୍ରେରିତ ହେଉ।
Mantra 2
अग्निमीळे भुजां यविष्ठं शासा मित्रं दुर्धरीतुम् । यस्य धर्मन्त्स्वरेनीः सपर्यन्ति मातुरूधः ॥
ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ—ଆମ ଭୋଗର ଭାରବାହକ, ସର୍ବାଧିକ ଯୁବ; ଶାସକ, ମିତ୍ର, ଅପରାଜେୟ। ଯାହାଙ୍କ ଅଚଳ ଧର୍ମକୁ ଦୀପ୍ତ ଶକ୍ତିମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି, ଯେପରି ମାତୃ-ଉଦରକୁ ସେବନ କରନ୍ତି—ପୋଷକ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତା ଦୋହି ଆମ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆଣନ୍ତି।
Mantra 3
यमासा कृपनीळं भासाकेतुं वर्धयन्ति । भ्राजते श्रेणिदन् ॥
ଯାହାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣର ମୁଖମାନେ ବଢ଼ାନ୍ତି—ଅଗ୍ନି, ସୂକ୍ଷ୍ମରେ ନିଡ଼ାଇଥିବା ଜ୍ୱାଳା, ଯାହାଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ହେଉଛି ଆଲୋକ; ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବେ ଜ୍ଵଳନ୍ତି, ଆମ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସୁସଂଗଠିତ ଶ୍ରେଣୀରେ (ସମନ୍ୱିତ ଗଠନରେ) ବିନ୍ୟସ୍ତ କରି।
Mantra 4
अर्यो विशां गातुरेति प्र यदानड्दिवो अन्तान् । कविरभ्रं दीद्यानः ॥
ଆର୍ୟ—ଜନମାନଙ୍କ ପଥର ମହାପଥପ୍ରଦର୍ଶକ—ଅଗ୍ରସର ହୁଏ; ଯେତେବେଳେ ସେ ଦ୍ୟୌର ଅନ୍ତସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପେ, ସେତେବେଳେ କବି (ଋଷି) ଭିତରୁ ଆଲୋକିତ ମେଘ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ପଥକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।
Mantra 5
जुषद्धव्या मानुषस्योर्ध्वस्तस्थावृभ्वा यज्ञे । मिन्वन्त्सद्म पुर एति ॥
ମାନୁଷ ହବ୍ୟରେ ପ୍ରୀତ ହୋଇ, ସେ ଯଜ୍ଞରେ ଋଭୁବତ୍ (କୌଶଳ-ଶକ୍ତିମାନ) ଊର୍ଧ୍ୱ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇଛି; ସଦ୍ମ (ନିବାସ/ଗୃହ)କୁ ବିସ୍ତାର କରି, ସେ ପୁରଃ—ଅଗ୍ରେ—ଯାଏ, କର୍ମଯାତ୍ରାକୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦିଏ।
Mantra 6
स हि क्षेमो हविर्यज्ञः श्रुष्टीदस्य गातुरेति । अग्निं देवा वाशीमन्तम् ॥
କାରଣ ସେଇ ହେଉଛି କ୍ଷେମ—ଶାନ୍ତି ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ସୁଖ—; ସେ ହବିର୍ୟଜ୍ଞସ୍ୱରୂପ; ତାହା ପ୍ରତି ଶ୍ରୁଷ୍ଟି (ଆଜ୍ଞାପାଳନ/ସେବାଭାବ) ଦ୍ୱାରା ପଥ ମିଳେ। ବିଜୟଘୋଷ ବହନକାରୀ ବଳବାନ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଦେବମାନେ ଗତି କରନ୍ତି।
Mantra 7
यज्ञासाहं दुव इषेऽग्निं पूर्वस्य शेवस्य । अद्रेः सूनुमायुमाहुः ॥
ଯଜ୍ଞରେ ବିଜୟୀ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସେବାକୁ ମୁଁ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କରେ—ପ୍ରାଚୀନ, ଶୁଭକର। ତାଙ୍କୁ ‘ଅଦ୍ରି’ (ଶିଳା/ପର୍ବତ)ର ପୁତ୍ର—ଆୟୁ (ଜୀବନ) ସ୍ୱରୂପ—ବୋଲି କୁହନ୍ତି।
Mantra 8
नरो ये के चास्मदा विश्वेत्ते वाम आ स्युः । अग्निं हविषा वर्धन्तः ॥
ଆମ ପାଖକୁ ଯେ କେହି ମନୁଷ୍ୟ ଆସନ୍ତୁ—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତୁମ ସୌହାର୍ଦ୍ୟ ଓ ସମରସତାରେ ପ୍ରବେଶ କରୁନ୍ତୁ। ହବିଷ୍ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି କରି—ସାଧାରଣ ଜୀବନ ଅଗ୍ନିରେ ଏକତ୍ର ହୁଏ।
Mantra 9
कृष्णः श्वेतोऽरुषो यामो अस्य ब्रध्न ऋज्र उत शोणो यशस्वान् । हिरण्यरूपं जनिता जजान ॥
କୃଷ୍ଣ, ଶ୍ୱେତ ଓ ଅରୁଷ—ତାଙ୍କର ଗତିପଥ; ବ୍ରଧ୍ନ (ଭୂରା), ଋଜ୍ର (ସିଧା) ଏବଂ ଶୋଣ (ଲାଲ) ମଧ୍ୟ—ଯଶସ୍ୱୀ। ଜନିତା (ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା) ହିରଣ୍ୟରୂପ ଶକ୍ତିକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ—ଅଗ୍ନିଙ୍କ ବହୁବର୍ଣ୍ଣ ତେଜକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ।
Mantra 10
एवा ते अग्ने विमदो मनीषामूर्जो नपादमृतेभिः सजोषाः । गिर आ वक्षत्सुमतीरियान इषमूर्जं सुक्षितिं विश्वमाभाः ॥
ହେ ଅଗ୍ନେ, ଏହିପରି ବିମଦ ତୋତେ ମନୀଷା—ପ୍ରେରିତ ଚିନ୍ତା—ଅର୍ପଣ କଲା; ହେ ଊର୍ଜାର ନପାତ୍, ଅମୃତଜନଙ୍କ ସହ ଏକସୁରତାରେ। ଆଗେଇ ଯାଇ ସେ ସୁମତି ବହନକାରୀ ବାଣୀକୁ ତୋ ପାଖକୁ ଆଣିଲା; ଆମ ପାଇଁ ଇଷ, ଊର୍ଜା ଓ ସୁକ୍ଷିତି—ନିରାପଦ ନିବାସ—ଏ ସମସ୍ତକୁ ସମଗ୍ର ଭାବେ ପ୍ରକାଶ କଲା।
Frequently Asked Questions
It asks Vāta (the inspiriting Wind/Breath) to bring bhadra—auspicious, right inspiration—into us so the mind moves in a wholesome direction, and it seeks Agni’s guidance for peace and a clear path.
Vāta represents the incoming current of inspiration and vitality, while Agni represents the ordered sacrificial fire that makes that inspiration effective—turning it into a stable path, protection (kṣema), and blessings.
It asks for iṣa (impulse/provision), ūrj (sustaining strength), and sukṣiti (secure dwelling or well-being), understood as both outer prosperity and inner steadiness.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.