Sukta 17

Mantra 1

त्वष्टा दुहित्रे वहतुं कृणोतीतीदं विश्वं भुवनं समेति । यमस्य माता पर्युह्यमाना महो जाया विवस्वतो ननाश ॥

ତ୍ୱଷ୍ଟା ନିଜ କନ୍ୟା ପାଇଁ ବିବାହ-ଯାତ୍ରା (ବହତୁ) ଗଢ଼େ; ତେଣୁ ଏହି ସମଗ୍ର ଭୁବନ—ଏହି ଭବନ—ଏକତ୍ର ହୁଏ। ଯମଙ୍କ ମାତା, ବହନ କରାଯାଉଥିବାବେଳେ, ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ମହା ପତ୍ନୀ, ଗୋଟିଏ ଅବସ୍ଥାରୁ ଅନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ଗମନ କରି, ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Mantra 2

अपागूहन्नमृतां मर्त्येभ्यः कृत्वी सवर्णामददुर्विवस्वते । उताश्विनावभरद्यत्तदासीदजहादु द्वा मिथुना सरण्यूः ॥

ସେମାନେ ଅମୃତାକୁ ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ଲୁଚାଇଦେଲେ; ସମାନରୂପା ଗଢ଼ି ତାକୁ ବିବସ୍ୱତଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଅଶ୍ୱିନୌ ଯାହା ସତ୍ୟ ଥିଲା ତାହାକୁ ପୁନଃ ଆଣିଲେ; ସରଣ୍ୟୂ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ଦୁଇ ଯମଜ—ଯମ-ଯମୀ—ଛାଡ଼ିଗଲେ।

Mantra 3

पूषा त्वेतश्च्यावयतु प्र विद्वाननष्टपशुर्भुवनस्य गोपाः । स त्वैतेभ्यः परि ददत्पितृभ्योऽग्निर्देवेभ्यः सुविदत्रियेभ्यः ॥

ପୂଷନ—ବିଦ୍ୱାନ, ଭୁବନର ଗୋପା, ଯାହାର ପଶୁଧନ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ—ତୁମକୁ ଏଠାରୁ ଆଗକୁ ଚଳାଉନ୍ତୁ। ସେ ତୁମକୁ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ସମର୍ପଣ କରନ୍ତି; ଏବଂ ଅଗ୍ନି ତୁମକୁ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ—ସୁବିଦତ୍ରି, ସୁଖୋଜି ଦେବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ—ସମର୍ପଣ କରନ୍ତି।

Mantra 4

आयुर्विश्वायुः परि पासति त्वा पूषा त्वा पातु प्रपथे पुरस्तात् । यत्रासते सुकृतो यत्र ते ययुस्तत्र त्वा देवः सविता दधातु ॥

ଆୟୁ—ବିଶ୍ୱାୟୁ—ତୁମକୁ ଚାରିଦିଗରୁ ଘେରି ରକ୍ଷା କରୁ; ପୂଷନ ତୁମକୁ ଆଗୁଆ ପଥରେ, ସମ୍ମୁଖରୁ, ରକ୍ଷା କରୁ। ଯେଉଁଠାରେ ସୁକୃତମାନେ ଆସୀନ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମର ନିଜଜନ ଗଲେ, ସେଠାରେ ଦେବ ସବିତୃ ତୁମକୁ ସ୍ଥାପନ କରୁ—ପ୍ରକାଶମୟ ଲୋକ ପ୍ରତି ସତ୍ୟ ପ୍ରେରଣାରେ ତୁମକୁ ନିଶ୍ଚଳ କରୁ।

Mantra 5

पूषेमा आशा अनु वेद सर्वाः सो अस्माँ अभयतमेन नेषत् । स्वस्तिदा आघृणिः सर्ववीरोऽप्रयुच्छन्पुर एतु प्रजानन् ॥

ପୂଷନ ଏହି ସମସ୍ତ ଦିଗ ଜାଣେ; ସେ ଆମକୁ ସର୍ବାଧିକ ନିର୍ଭୟ ପଥରେ ନେଇଯାଉ। ସ୍ୱସ୍ତିଦ, ଦୀପ୍ତ (ଆଘୃଣି), ସର୍ବବୀର, ଅପ୍ରୟୁଚ୍ଛନ—ପଥ ଜାଣି—ଆମର ଆଗରେ ଆଗରେ ଚାଲୁ; ଯେପରି ଆମ ଯାତ୍ରା ଚେତନ ସୁରକ୍ଷାରେ ପ୍ରଗତି ହେଉ।

Mantra 6

प्रपथे पथामजनिष्ट पूषा प्रपथे दिवः प्रपथे पृथिव्याः । उभे अभि प्रियतमे सधस्थे आ च परा च चरति प्रजानन् ॥

ପଥମାନଙ୍କର ଖୋଲା ପ୍ରପଥରେ ପୂଷନ କ୍ରିୟାରେ ଜନ୍ମେ—ଦିବର ପ୍ରପଥରେ, ପୃଥିବୀର ପ୍ରପଥରେ। ପଥ ଜାଣି ସେ ଏପଟେ ମଧ୍ୟ ସେପଟେ ମଧ୍ୟ ଚଳେ; ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଦୁଇ ଅତିପ୍ରିୟ ସଧସ୍ଥାନକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଶିଖର ଓ ଆଧାର ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମାର ଯାତ୍ରାକୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦିଏ।

Mantra 7

सरस्वतीं देवयन्तो हवन्ते सरस्वतीमध्वरे तायमाने । सरस्वतीं सुकृतो अह्वयन्त सरस्वती दाशुषे वार्यं दात् ॥

ଦେବଭାବକୁ ଅଭିମୁଖ ହୋଇଥିବା ଲୋକେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ହ୍ୱାନ କରନ୍ତି; ଅଗ୍ରସର ଅଧ୍ୱର ଯଜ୍ଞରେ ମଧ୍ୟ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି। ସୁକୃତ—ସତ୍କର୍ମ କରୁଥିବାମାନେ—ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି; ଦାଶୁଷେ (ଅର୍ପଣକାରୀ)ଙ୍କୁ ସରସ୍ୱତୀ ବର୍ୟ—ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ବର ଦିଅନ୍ତୁ: ପ୍ରେରିତ ବାଣୀର ଧନ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ବୃଦ୍ଧି।

Mantra 8

सरस्वति या सरथं ययाथ स्वधाभिर्देवि पितृभिर्मदन्ती । आसद्यास्मिन्बर्हिषि मादयस्वानमीवा इष आ धेह्यस्मे ॥

ହେ ସରସ୍ୱତୀ, ଯେ ପିତୃମାନଙ୍କ ସହ ଏକେ ରଥରେ ଯୟାଥ—ଯାତ୍ରା କର, ସ୍ୱଧାଭିଃ ଶକ୍ତିରେ ମଦନ୍ତୀ ଦେବୀ! ଏହି ବର୍ହିଷି (ପବିତ୍ର ଆସନ) ଉପରେ ଆସଦ୍ୟ—ଆସି ବସି ମଦୟସ୍ୱ—ଆନନ୍ଦ କର। ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଅନମୀବା—ଅହିତ-ରହିତ, ନିର୍ଦୋଷ—ଇଷଃ (ପୋଷଣର ପ୍ରେରଣା/ଶକ୍ତି) ସ୍ଥାପନ କର।

Mantra 9

सरस्वतीं यां पितरो हवन्ते दक्षिणा यज्ञमभिनक्षमाणाः । सहस्रार्घमिळो अत्र भागं रायस्पोषं यजमानेषु धेहि ॥

ଯେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ପିତୃମାନେ ହ୍ୱାନ କରନ୍ତି, ଦକ୍ଷିଣାସହିତ ଯଜ୍ଞ ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ଅଭିନକ୍ଷମାଣ—ଅଭିମୁଖ ହୁଏ; ଏଠାରେ ଆମ ପାଇଁ ସହସ୍ରାର୍ଘ—ହଜାର ମୂଲ୍ୟବାନ—ଯୋଗ୍ୟ ଭାଗ ସ୍ଥାପନ କର। ଏବଂ ଯଜମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାୟସ୍ପୋଷ—ରାୟସର ପୋଷଣ, ସତ୍ତାର ତେଜସ୍ୱୀ ସମୃଦ୍ଧି—ସ୍ଥାପିତ କର।

Mantra 10

आपो अस्मान्मातरः शुन्धयन्तु घृतेन नो घृतप्वः पुनन्तु । विश्वं हि रिप्रं प्रवहन्ति देवीरुदिदाभ्यः शुचिरा पूत एमि ॥

ହେ ଆପଃ—ଆମ ମାତୃମାନେ—ଆମକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ; ଘୃତରେ ଦୀପ୍ତ, ଘୃତପ୍ୱ ଜଳମାନେ ନିଜ ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରକାଶରେ ଆମକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ। କାରଣ ସେଇ ଦେବୀମାନେ ସମସ୍ତ ରିପ୍ର—ଦୋଷ ଓ କଳୁଷ—କୁ ବହାଇ ଦୂର କରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଉଦିତ ହୋଇ ମୁଁ ଶୁଚି, ଦୀପ୍ତ ଓ ପୂତ ହୋଇ ବାହାରୁଛି।

Mantra 11

द्रप्सश्चस्कन्द प्रथमाँ अनु द्यूनिमं च योनिमनु यश्च पूर्वः । समानं योनिमनु संचरन्तं द्रप्सं जुहोम्यनु सप्त होत्राः ॥

ଦ୍ରପ୍ସ ଝାପି ବାହାରିଲା—ପ୍ରଥମ ଦିନମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରି, ଏହି ଯୋନି (ଉଦ୍ଭବ-ଗର୍ଭ)କୁ ଅନୁସରି, ଏବଂ ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଥିଲା ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁସରି। ସମାନ ଯୋନିର ନିୟମରେ ସଞ୍ଚରଣ କରୁଥିବା ସେଇ ଦ୍ରପ୍ସକୁ—ସପ୍ତ ହୋତ୍ରାଙ୍କୁ ଅନୁସରି—ମୁଁ ହୋମ କରେ, ଯେପରି ଯଥାର୍ଥ ଗଠନ ଅଗ୍ରସର ହେଉ।

Mantra 12

यस्ते द्रप्सः स्कन्दति यस्ते अंशुर्बाहुच्युतो धिषणाया उपस्थात् । अध्वर्योर्वा परि वा यः पवित्रात्तं ते जुहोमि मनसा वषट्कृतम् ॥

ତୋର ଯେ ଦ୍ରପ୍ସ ସ୍ଖଳିତ ହୋଇ ଯାଏ, ତୋର ଯେ ଅଂଶୁ—କିରଣ-ସାର—ବାହୁରୁ, ଧିଷଣାର ଉପସ୍ଥ (ଅଙ୍କ)ରୁ ପଡ଼ିଯାଏ; କିମ୍ବା ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ଯାହା ଢଳିଯାଏ, କିମ୍ବା ପବିତ୍ର (ଛାଣଣୀ)ରୁ ଯାହା ଛୁଟିଯାଏ—ସେ ସବୁକୁ ମୁଁ ମନସା ତୋତେ ଅର୍ପଣ କରେ, ଅନ୍ତର୍ଗତ ବଷଟ୍କାରରେ ସତ୍ୟ ଆହୁତି ହୋଇଥିବା।

Mantra 13

यस्ते द्रप्सः स्कन्नो यस्ते अंशुरवश्च यः परः स्रुचा । अयं देवो बृहस्पतिः सं तं सिञ्चतु राधसे ॥

ତୋର ଯେ କୌଣସି ବିନ୍ଦୁ ଝରିପଡ଼ିଛି, ତୋର ଯେ ଅଂଶୁ—କିରଣ-ରସ—ସ୍ରୁଚା (ହବିପାତ୍ର) ଦ୍ୱାରା ତଳେ କିମ୍ବା ପରେ କେଉଁଠି ହରାଇଯାଇଛି—ସେ ସବୁକୁ ଏହି ଦେବ ବୃହସ୍ପତି ଏକତ୍ର କରୁନ୍ତୁ ଏବଂ ଆମ ରାଧସେ, କଲ୍ୟାଣ-ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ, ପୁନଃ ସଂଯୋଜି ଢାଳିଦିଅନ୍ତୁ।

Mantra 14

पयस्वतीरोषधयः पयस्वन्मामकं वचः । अपां पयस्वदित्पयस्तेन मा सह शुन्धत ॥

ହେ ପୟସ୍ୱତୀ ଔଷଧିମାନେ, ମୋର ବଚନକୁ ପୟସ୍ୱାନ—କ୍ଷୀର-ସମୃଦ୍ଧ—କର; ଏବଂ ଅପାଂ ପୟସ୍ୱତ୍—ଜଳମାନଙ୍କର ପୋଷକ ପୟଃ ମଧ୍ୟ—ସେହି ପୟସ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଦ୍ଧ କର। (ମୋର) ବାଣୀ ପୋଷକ ମାଧୁର୍ୟ ଓ ସତ୍ୟର ବାହକ ହେଉ।