
Sukta 10.143
Kakṣīvant Dairghatamasa (traditional association for many Aśvin hymns; verse itself names Kakṣīvant and Atri)
Aśvinau (Nā́satyā)
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଅଶ୍ୱିନ ସୂକ୍ତରେ ନାସତ୍ୟ ଯୁଗଳଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ ଉଦ୍ଧାରକ ଓ ପୁନର୍ଜୀବନଦାତା ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—ଯେମାନେ ଶକ୍ତି, କ୍ଷମତା ଓ ଜୀବନର ସଠିକ୍ ଗତିକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ଅତ୍ରି ଓ କକ୍ଷୀବାନ୍ତ ପରି ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ସେମାନଙ୍କ ପୁନରୁତ୍ଥାନକାରୀ ସାହାଯ୍ୟକୁ ସ୍ମରଣ କରି, କବି ଯୁଗଳଙ୍କୁ ଉପାସକଙ୍କ ‘ବିସ୍ତୃତ ଆସନ’କୁ ଆସିବାକୁ ଏବଂ ସମୁଦାୟକୁ ବିପଦ-ବାଧା ଅତିକ୍ରମ କରାଇ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ପାର କରାଇବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କୁ ଉପଚୁଆ ପୋଷଣ ଓ ସଦ୍ଭାବରେ ପୂରଣ କରନ୍ତୁ।
Mantra 1
त्यं चिदत्रिमृतजुरमर्थमश्वं न यातवे । कक्षीवन्तं यदी पुना रथं न कृणुथो नवम् ॥
ଋତ (ସତ୍ୟ)ରେ ତ୍ୱରିତ ଅତ୍ରିକୁ ମଧ୍ୟ—ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଘୋଡ଼ା ପରି ନିଶ୍ଚିତ ସାଧନକୁ—ତୁମେ ଯେତେବେଳେ କକ୍ଷୀବନ୍ତକୁ ପୁନଃ ନବୀକୃତ କର, ସେତେବେଳେ ତାକୁ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ନୂତନ ରଥ ପରି କରିଦେଉଛ।
Mantra 2
त्यं चिदश्वं न वाजिनमरेणवो यमत्नत । दृळ्हं ग्रन्थिं न वि ष्यतमत्रिं यविष्ठमा रजः ॥
ଅକ୍ଳାନ୍ତ ପ୍ରୟାସୀମାନେ ଯେ ଜୟଦାୟକ ବାଜିନ ଅଶ୍ୱସଦୃଶ ଶକ୍ତିକୁ ଟାଣି ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ—ତୁମେ ଦୃଢ଼ ଗଠିକୁ ଖୋଲିବା ପରି ତାହାକୁ ମୁକ୍ତ କଲ; ଏବଂ ଅନ୍ଧକାରମୟ ଅଞ୍ଚଳରୁ ସବୁଠୁ ଯୁବ ଅତ୍ରିଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶମୟ ଖୋଲା ଲୋକକୁ ବାହାର କରି ଆଣିଲ।
Mantra 3
नरा दंसिष्ठावत्रये शुभ्रा सिषासतं धियः । अथा हि वां दिवो नरा पुन स्तोमो न विशसे ॥
ହେ ନରମାନେ, ସର୍ବାଧିକ ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମଶାଳୀ, ହେ ଶୁଭ୍ର ପ୍ରକାଶମୟମାନେ—ଅତ୍ରି ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ ଧିୟଃ (ଦିବ୍ୟ ଚିନ୍ତନ) ଲାଭ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କର। କାରଣ ତେବେ, ହେ ଦିବ୍ୟ ନରମାନେ, ଆମ ସ୍ତୋମ ତୁମ ସନ୍ନିଧିରେ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ପୁନଃ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସେ।
Mantra 4
चिते तद्वां सुराधसा रातिः सुमतिरश्विना । आ यन्नः सदने पृथौ समने पर्षथो नरा ॥
ହେ ସୁରାଧସା (ସମୃଦ୍ଧ ଶକ୍ତିଶାଳୀ), ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ—ଏହି ହିଁ ତୁମ ଦାନ: ତୁମ ସୁମତି, ତୁମ ଶୁଭ ସଙ୍କଳ୍ପ। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଆମ ବିଶାଳ ସଦନକୁ ଆସ, ସେତେବେଳେ ସାଧାରଣ ସମାବେଶରେ, ହେ ନରମାନେ, ଆମକୁ ପାର କରାଅ।
Mantra 5
युवं भुज्युं समुद्र आ रजसः पार ईङ्खितम् । यातमच्छा पतत्रिभिर्नासत्या सातये कृतम् ॥
ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଭୁଜ୍ୟୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲ—ଯିଏ ରଜସ (ମଧ୍ୟାକାଶ)ର ପାର କୂଳେ ସମୁଦ୍ରରେ ଉଛଳି-ଦୋଳି ଥିଲେ। ପକ୍ଷୀସଦୃଶ ପଖାଳିତ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା, ବିଜୟ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ଉପାୟଦ୍ୱାରା, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚିଲ।
Mantra 6
आ वां सुम्नैः शंयू इव मंहिष्ठा विश्ववेदसा । समस्मे भूषतं नरोत्सं न पिप्युषीरिषः ॥
ତୁମ ଆଶୀର୍ବାଦସହ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ—ଦୁଇ ଉପକାରୀ ସଖା ପରି; ହେ ଅତିଦାନଶୀଳ, ସର୍ବବେଦସ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ। ହେ ବୀର ନରମାନେ, ପୋଷକ ପ୍ରେରଣାଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଏକାସାଥି ଭୂଷିତ କର; ଯେପରି ଉତ୍ସ ଭରି ଉଠି ଉପଚୁଇଯାଏ।
The Aśvins (Nā́satyā) are twin Vedic deities who arrive at dawn in a swift chariot. They are praised as healers and rescuers who bring timely help, health, and safe passage.
Their names function as remembered examples of Aśvin help. By recalling how the Twins renewed and aided renowned seers, the poet strengthens the request that they do the same for the present worshippers.
It is a prayer for protection and successful crossing over obstacles—danger, illness, uncertainty, or any hard passage. The hymn asks the Aśvins to guide the community safely through such transitions and restore strength.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.