Rig Veda Sukta 125
Mandala 10Sukta 1258 Mantras

Sukta 125

Sukta 10.125

Rishi

Vāk Ambhṛṇī (Ambhṛṇī-devī), per Anukramaṇī tradition.

Devata

Vāc (Speech/Word) as Devī; encompassing all deities.

Chandas

Triṣṭubh (standard attribution for much of RV 10.125; verify by scan).

RV 10.125 ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦେବୀ-ସୂକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ବାକ୍ (ବାଣୀ) ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଭାବେ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷରେ କଥା କହି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତା ଓ ବିଶ୍ୱ-କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସାଥି ଦେଇ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଶକ୍ତି ଭାବେ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ। ସୂକ୍ତଟି ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ପ୍ରେରିତ ବାଣୀ ଅଧିକାର ଦାନ କରେ, ମଣିଷକୁ ଋଷି କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମା କରେ, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗ-ପୃଥିବୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ—ସୃଷ୍ଟି, ଜ୍ଞାନ ଓ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱର ପଛରେ ଥିବା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବେ ବାଣୀକୁ ଉଦ୍‌ଘାଟିତ କରେ।

Mantras

Mantra 1

अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणोभा बिभर्म्यहमिन्द्राग्नी अहमश्विनोभा ॥

ମୁଁ ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଓ ବସୁମାନଙ୍କ ସହ ଚରିବାକୁ ଲାଗେ; ମୁଁ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ ଚରେ। ମୁଁ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ—ଉଭୟଙ୍କୁ ଧାରଣ କରେ; ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଧାରଣ କରେ; ମୁଁ ଅଶ୍ୱିନୌ—ଉଭୟଙ୍କୁ ଧାରଣ କରେ।

Mantra 2

अहं सोममाहनसं बिभर्म्यहं त्वष्टारमुत पूषणं भगम् । अहं दधामि द्रविणं हविष्मते सुप्राव्ये यजमानाय सुन्वते ॥

ମୁଁ ସୋମକୁ—ଅହନସ (ବାଧାମାନଙ୍କୁ ହନନ କରୁଥିବା)—ଧାରଣ କରେ; ମୁଁ ତ୍ୱଷ୍ଟୃକୁ, ଏବଂ ପୂଷଣ ଓ ଭଗକୁ ମଧ୍ୟ ଧାରଣ କରେ। ହବିଷ୍ମତେ (ଆହୁତି ଅର୍ପଣକାରୀ) ପାଇଁ ମୁଁ ଦ୍ରବିଣ (ଧନ-ସମ୍ପଦ) ସ୍ଥାପନ କରେ—ସୁପ୍ରାବ୍ୟ, ସମୃଦ୍ଧ ସୁରକ୍ଷାଯୁକ୍ତ—ସୋମ ପିଷୁଥିବା ଯଜମାନ ପାଇଁ।

Mantra 3

अहं राष्ट्री संगमनी वसूनां चिकितुषी प्रथमा यज्ञियानाम् । तां मा देवा व्यदधुः पुरुत्रा भूरिस्थात्रां भूर्यावेशयन्तीम् ॥

ମୁଁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀ—ସର୍ବାଧିକାରିଣୀ ରାଣୀ—ବସୁମାନଙ୍କର ସଙ୍ଗମନୀ, ଧନ-ନିଧି ସଂଗ୍ରାହିକା; ମୁଁ ଚିକିତୁଷୀ—ଜାଗୃତ ଜ୍ଞାତ୍ରୀ—ଯଜ୍ଞିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମା। ଦେବମାନେ ମୋତେ ପୁରୁତ୍ରା—ବହୁ ସ୍ଥାନରେ—ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି; ମୋତେ ଭୂରିଷ୍ଠାତ୍ରା—ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ସ୍ଥିର—ଏବଂ ଭୂର୍ୟାବେଶୟନ୍ତୀ—ଅନେକ ରୂପ ଓ ସତ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରାଉଥିବା—କରିଛନ୍ତି।

Mantra 4

मया सो अन्नमत्ति यो विपश्यति यः प्राणिति य ईं शृणोत्युक्तम् । अमन्तवो मां त उप क्षियन्ति श्रुधि श्रुत श्रद्धिवं ते वदामि ॥

ମୋ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସେ ସତ୍ୟ ପୋଷକ ଅନ୍ନ ଭୋଗ କରେ—ଯେ ବିପଶ୍ୟତି, ଜାଗୃତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖେ; ଯେ ପ୍ରାଣିତି, ପ୍ରାଣଶକ୍ତିରେ ଶ୍ୱାସ ନିଏ; ଏବଂ ଯେ ଉକ୍ତ ବଚନକୁ ଶୁଣେ। ଯେମାନେ ମୋତେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ମୋ ପାଖରେ ରହି ମଧ୍ୟ ମୋତେ ପାଉନ୍ତି ନାହିଁ। ହେ ଶ୍ରୋତା, ଶୁଣ—ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଧାରଣ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ବଚନ ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି; ଯାହା ଅନ୍ତର୍ଗତ ବିଶ୍ୱାସକୁ ଗଢ଼େ।

Mantra 5

अहमेव स्वयमिदं वदामि जुष्टं देवेभिरुत मानुषेभिः । यं कामये तंतमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम् ॥

ମୁଁ ହିଁ, ସ୍ୱୟଂ, ଏହି ବଚନ କହୁଛି—ଦେବମାନଙ୍କ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ଜୁଷ୍ଟ, ପ୍ରିୟ ଓ ସ୍ୱୀକୃତ। ଯାହାକୁ ମୁଁ କାମୟେ—ଇଚ୍ଛା କରେ—ତାହାକୁ ମୁଁ ଉଗ୍ର, ପରାକ୍ରମୀ କରେ; ତାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ, ତାହାକୁ ଋଷି, ତାହାକୁ ସୁମେଧା—ସ୍ପଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧିବାନ—ରୂପେ ଗଢ଼େ।

Mantra 6

अहं रुद्राय धनुरा तनोमि ब्रह्मद्विषे शरवे हन्तवा उ । अहं जनाय समदं कृणोम्यहं द्यावापृथिवी आ विवेश ॥

ମୁଁ ରୁଦ୍ର ପାଇଁ ଧନୁ ଟାଣେ—ବ୍ରହ୍ମଦ୍ୱିଷ୍, ପବିତ୍ର ବଚନର ଦ୍ୱେଷୀକୁ ବାଣରେ ହାଣି ସଂହାର କରିବାକୁ। ମୁଁ ଜନ ପାଇଁ ସମଦଂ—ବିଜୟୀ ଉତ୍ସାହ—ସୃଷ୍ଟି କରେ; ଏବଂ ମୁଁ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରବେଶ କରି ବାସ କରେ।

Mantra 7

अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन्मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे । ततो वि तिष्ठे भुवनानु विश्वोतामूं द्यां वर्ष्मणोप स्पृशामि ॥

ମୁଁ ଏହି ସତ୍ତାର ଶିଖରେ ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରସବ କରେ; ମୋର ଯୋନି ଅପ୍ସୁ—ଜଳମଧ୍ୟରେ—ସମୁଦ୍ରର ଅନ୍ତର୍ଗଭୀରେ ଅଛି। ସେଠାରୁ ମୁଁ ଉଦ୍ଭାସିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଭୁବନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପିଯାଏ; ଏବଂ ମୋର ବିଶାଳ ବର୍ଷ୍ମ (ଦେହ-ବିସ୍ତାର) ଦ୍ୱାରା ସେ ପରଦ୍ୟାଉକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ।

Mantra 8

अहमेव वात इव प्र वाम्यारभमाणा भुवनानि विश्वा । परो दिवा पर एना पृथिव्यैतावती महिना सं बभूव ॥

ମୁଁ ବାତ (ପବନ) ପରି ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ସମସ୍ତ ଭୁବନକୁ ଧରି ଧରି। ଦ୍ୟାଉର ପରେ, ଏହି ପୃଥିବୀର ପରେ—ମୋର ମହିମାରେ ଏତେ ବିଶାଳ ହୋଇଯାଏ।

Frequently Asked Questions

It is a hymn where the goddess Vāk (Speech) speaks in the first person, saying she supports all gods and powers the universe through inspired, truthful word.

Because the hymn says she moves with every class of deity and upholds major gods like Indra, Agni, Mitra, and Varuṇa—showing Speech as the common divine force behind them.

It is recited to purify and strengthen speech, chanting, teaching, and prayer—often at dawn or near the sacred fire—seeking clarity, inspiration, and truthfulness.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App